Багшын үдэр

Сүлөөтэ Нэбтэрхы Толи — Википеэдиһээ
Багшын үдэр
День учителя.jpg
Тогтоогдоһон болбосоролой хүдэлмэрилэгшэдэй хүндэдэ
Һара\үдэр октябриин 5
Холбоотой Багшанарай Бүхэдэлхэйн үдэр
Логотип РУВИКИ.Медиа РУВИКИ.Медиа дахи Медиафайл

Багшын үдэр (ород хэлэн дээрэ День учи́теля) һургуулиин болон болбосоролой һалбарида ажалладаг зоной мэргэжэлтэ һайндэр болоно. Орос гүрэндэ «Бүхэдэлхэйн багшанарай үдэр» гэһэн һайндэртэй нэгэ үдэр, октябриин 5-да тэмдэглэгдэнэ, ажалай үдэр болоно.

Орос гүрэндэ

Зүблэлтэ Ниигэм журамта Уласуудай Холбоондо (СССР-тэ) Багшын үдэр һайндэр гээд 1965 ондо байгуулагдаһан юм. Һайндэр тогтоохо тухай СССР-эй Дээдын Зүблэлэй Зарлиг сентябриин 29-дэ гараһан байна. Тиигэжэ тэрэ жэлһээ «Багшын үдэр» холбооной бүхы уласуудта тэмдэглэгдэжэ эхилһэн юм[1]. Баяр ёһололой анханай үдэр октябрь һарын түрүүшын гарагай долоон гээд байгаа. 1994 ондо ЮНЕСКО-гэй «Бүхэдэлхэйн багшанарай үдэр» байгуулһанай удаа, энэ үдэрые октябриин 5-да шэлжүүлһэн байна[2].

«Бидэ танхим руу хэшээлдэ ерэнэбди». Константин Кащеев, 1951 г.

Зүблэлтэ засагай үедэ Багшын һайндэртэ һургуулинууд өөһэдын хүтэлбэриин үдэр үнгэргэдэг һэн: энэ үдэр бүхы тушаалнуудта һурагшад томилогдодог байгаа. Тэдэнэр хэшээлнүүдые өөһэдөө үнгэргэжэ, багшанарта амарха арга үгэдэг байһан[3].

21-дэхи зуун жэлэй эхиндэ һайндэрэй гол хэмжээн хадаа Багшанарай Ехэ долоон хоног болоно. Жэлһээ жэлдэ хубилжа байдаг нэгэ сэдэбтэ зорюулагдаһан элдэб хэмжээ ябуулганууд эдэ үдэрнүүдэй туршада үнгэргэгдэдэг. Нээмэл хэшээлнүүд болон мастер-классуудһаа гадна, «Орос гүрэнэй жэлэй эрхим багша», «Орос гүрэнэй жэлэй эрхим захирал», «Орос гүрэнэй жэлэй эрхим хүмүүжүүлэгшэ», «Түрүүшын багша», «Орос гүрэнэй жэлэй эрхим мастер» болон бусад Бүхэроссиин мүрысөөнүүдэй дүнгүүдээр тобшолол хэгдэнэ[4].

Багшанарай Ехэ долоон хоногой үедэ ангиие хүтэлдэг багшанарай Бүхэроссиин хуралдаан болодог, тэрээндэ һургуулиин багшанарһаа гадна, дунда мэргэжэлэй эмхинүүдэй бүлэгүүдэй харгалзалагшад суглардаг. Энэ хуралдаан 2024 ондо Айлшадай Хуушан Буудалда (Старый Гостиный Двор) үнгэргэгдөө, тэндэ гэгээрэлэй сайд Сергей Кравцов хабаадаһан байна[4].

Тоо бүридхэлэй мэдээнүүдээр, 2024 ондо һургуулинуудта 1 саяһаа олон багшанар ба 150 мянга шахуу һурган хүмүүжүүлгын хүдэлмэрилэгшэд ажаллана[5].

Дэлхэйн гүрэнүүдтэ

ЮНЕСКО 1992 ондо Багшанарай Бүхэдэлхэйн үдэр байгуулаа. Энэ һайндэр октябриин 5 тэмдэглэнэ. Багшанарай Уласхоорондын үдэр гэжэ тэрэниие тоолодог, харин ондо ондоо гүрэнүүдтэ тэмдэглэгдэдэг багшанарай үдэрые — үндэһэтэнэй һайндэр гэдэг[2].

  Азербайджан ,   Армени ,   Бангладеш ,   Ехэ Британи ,   Германи ,   Казахстан [6],   Камерун ,   Канада ,   Катар ,   Кувейт , Flag of Lithuania.svg Литва,   Маврики ,   Мальдива ,   Мьянма ,   Нидерланднууд ,   ОАЭ ,   Пакистан ,   Орос Улас [7],   Румыни ,   Хойто Македони ,   Филиппинүүд , Flag of Estonia.svg Эстони: ЮНЕСК-ын байгуулһан Бүхэдэлхэйн Багшанарай үдэртэй хамтаруулан Багшын үдэр октябриин 5 тэмдэглэгдэдэг[8].

  Беларусь ,   Кыргызстан , Flag of Latvia.svg Латви,   Украин Улас :Багшын үдэр СССР-эй Дээдын Зүблэлэй Президиумэй 1965 оной сентябриин 29-эй зарлигаар тогтоогдоо (мүн СССР-эй Дээдын Зүблэлэй Президиумэй 1980 оной октябриин 1 «О праздниках и памятных датах» гэһэн зарлигаар баталагдаа). Октябрь һарын түрүүшын долоон хоногой гарагай долоондо тэмдэглэдэг байһан. Беларусида, Кыргызстанда, Латвида, Украинада мүнөөшье болотор октябрь һарын түрүүшын долоон хоногой гарагай долоондо тэмдэглэдэг. В 2026 году приходится на 4 октябрь, в следующем — на 3 октябрь.

  Алжир ,   Египет ,   Иордани ,   Йемен ,   Ливи ,   Марокко ,   Саудай Арави ,   Тунис : Багшын үдэр — февралиин 28[8].

  Австрали : Багшын үдэр — в последнюю пятницу октября[9]. В этом году приходится на 30 октябрь, в следующем на 29 октябрь.

  Албани : Багшын үдэр — мартын 7[8].

  Аргентинэ : Багшын үдэр (испан хэлэн Día del Maestro) — Доминго Сармьентын нангин дурасхаалда зорюулжа сентябриин 11 тэмдэглэдэг[10].

  Бразили : Багшын үдэр (португалаар Dia do Professor) — октябриин 15.

  Вьетнам : Багшын үдэр — ноябриин 20[8].

  Греци : Багшын үдэр — январиин 30[8].

  Энэдхэг : Багшын үдэр — сентябриин 5[8][11].

  Индонези : Багшын үдэр — ноябриин 25[8].

  Иран : Багшын үдэр Иранда — майн 2.

  Испани : Багшын үдэр — ноябриин 27[8].

  Хитад : Багшын үдэр — 1985 онһоо сентябриин 10 тэмдэглэдэг[12].

  Хитад Улас (Тайвань): Багшын үдэр — сентябриин 28, Конфуцииин түрэһэн үдэр гэжэ багсааһан.

  Солонгос Улас : Багшын үдэр — майн 15[8].

  Мексикэ : Багшын үдэр — майн 15[8].

  Оман : Багшын үдэр — февралиин 24[8].

  Польшо : Багшын үдэр — октябриин 14[8].

  Сингапур : Багшын үдэр — сентябрь һарын түрүүшын долоон хоногой гарагай табанда[8].

  Словаки : Багшын үдэр — мартын 28[8].

  Америкын Холбоото Штадууд : Үндэһэтэнэй Багшын үдэр — май һарын түрүүшын долоон хоногой гарагай хоёрто тэмдэглэгдэдэг[8].

  Тайланд : Багшын үдэр — январиин 16[8].

  Түүрэг Улас : Багшын үдэр — ноябриин 24[8].

  Узбекистан : Багшанарай ба хүмүүжүүлэгшэдэй үдэр — октябриин 1 амаралтын үдэр.

Үшөө тиихэдэ харагты

Ажаглалта

  1. ↑ Краткий курс истории. День учителя. История. РФ. Дата обращения: 4 октябрь 2024.
  2. ↑ 1 2 "День учителя. История и традиции праздника", 17 сентября 2024. 2024-10-04. 
  3. ↑ "День учителя", 2024-09-26. 2024-10-04. 
  4. ↑ 1 2 "5 октября — День учителя", 2024-10-01. 2024-10-04. 
  5. ↑ "День учителя 5 октября". 2024-10-04. 
  6. ↑ Дату празднования Дня учителя изменили в Казахстане (ород хэлэн). Пресс-служба Правительства Республики Казахстан (10 март 2023).
  7. ↑ Указ Президента РФ от 03.10.1994 № 1961 «О праздновании дня учителя». Дата обращения: 29 сентябрь 2017. Архивировано 29 сентябрь 2017 года.
  8. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 What is Teachers’ Day and Why Do We Celebrate it? (англ.). Edarabia. Дата обращения: 5 март 2021. Архивировано 24 октябрь 2021 года.
  9. ↑ Australia Recognizes World Teachers' Day Архивировалһан 10 декабрь 2007 оной.
  10. ↑ Historia (исп.). jardindeinfantesdfs.com.ar. Архивировано 20 август 2011 года.
  11. ↑ День рождения Сарвепалли Радхакришнана.
  12. ↑ 教師節的由來 (кит.). Синьхуа (5 сентябрь 2008). Архивировано 13 сентябрь 2011 года.
"https://bxr.ruwiki.ru/w/index.php?title=Багшын_үдэр&oldid=348464" хуудаһанһаа абтаһан