Армени
| Бүгэдэ Найрамдаха Армени Улас Հայաստանի Հանրապետություն (армени)
| ||||||
|
||||||
| Түрын дуулалай нэрэ: арм. Մեր Հայրենիք Мэр Айрэник, «Манай эхэ орон» |
||||||
| Армениин байгаа газар
|
||||||
| Ниислэл | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Албан хэлэн | Армени хэлэн | |||||
| Арад түмэн | 97.9% - Армен 1.3% - Езиди 0.5% - Ород 0.3% - бусад |
|||||
| Түрэ засаг | Бүгэдэ найрамдаха засагтай арадшалал | |||||
| - | Юрэнхылэгшэ | Армен Саргсян | ||||
| - | Юрэнхы сайд | Никол Пашинян | ||||
| Байгуулха | ||||||
| - | Ерванда улас | МТҮ 560 он | ||||
| - | Ехэ Армени улас | МТҮ 190 он | ||||
| - | Зүблэлтэ Холбооһоо сүлөөрэлгэ | 1990 оной августын 23 | ||||
| Дэбиcхэр газар | ||||||
| - | Бүхэлидөө | 29,793 км2 | ||||
| - | Уһанай процент (%) | 4.71 % | ||||
| Хүн зон | ||||||
| - | Тоосоо (2011) | 3,009,800[1] (89) | ||||
| - | Хүн зоной нягтарал | 108.4 хүн/км2 | ||||
| ДНБ (ХАШТ) | 2010 оной тоосоо | |||||
| - | Бүгэдэ | $16.858 тэрбум[2] | ||||
| - | Нэгэ хүндэ | $5,110[2] | ||||
| ДНБ (Нэрлэһэн) | 2010 оной тоосоо | |||||
| - | Бүгэдэ | $9.389 тэрбум[2] | ||||
| - | Нэгэ хүндэ | $6,846[2] | ||||
| ОТББЭ (2006) | 37[3] (дундажа) | |||||
| ХХИ (2010) | ||||||
| Мүнгэн тэмдэгтэ | [[Армени драм]] (AMD) | |||||
| Сагай бүһэ | Армениин саг (НЗНЦ+4) | |||||
| Интернет домэйн | .am | |||||
| Телефоной код | +374 | |||||
Үбэр Кавказ дахи бүрэн эрхэтэ гурбан уласай арай жаахан болоод урда талынхинь Армени (армянаар Հայաստան Hayastan) юм. Албан ёһоор Бүгэдэ Найрамдаха Армени Улас (армянаар Հայաստանի Հանրապետություն Hayastani Hanrapetut’yun) гэнэ. Угиинь Баруун Азиинхи, арай өөрөөр бодобол Зүүн Европынхи гэжэ баһа хэлэжэ болоно.[5] Азербайджан, Гүрж, Азербайджанай таһархай нютаг Нахчыван, Турк, Ирантай хилэ залгадаг. Азербайджанһаа дайнаар булааһан Уулын Карабахтайгаа баһа хилэлжэ байгаа.
Армениин 29,743 км² (дэлхэйн 141-р том) газар нютаг юрэнхыдөө уулархаг. Нютагай хамагай үндэр сэгиинь Арагац (4,095 м) уулын орой, хамагай намиинь Дэбэд голой хүндэйдэ (380 м)[6] байна гэжэ тоосогдоһон. Севан (940 км²) гэхэ ганса томо нууртай.
Одоогой Армениин нютагта эртэ дээрэ үедэ Ехэ Армени улас мандажа байгаа. Армени бол Европо гаралтай үндэһэтэн юм. XIX зуунай эхиндэ хүшэрхэг Хаанта Ородой мэдэлдэ ороһон юм. 1918-1920 оной хоорондо богони хугасаанда "Бүгэдэ Найрамдаха Арадшалаһан Армени Улас" нэрээр тусгаар тогтоножо байгаад Зүблэлтэ Холбоодо нэгэдхэгдэжэ "Зүблэлтэ Социалист Бүгэдэ Найрамдаха Армени Улас" болоһон. 1991 ондо Зүблэлтэ Холбоо албан ёһоор бутрахад мүнөөнэй тусгаар тогтонолоо олобо.
Орон нютаг
Нэгэдэмэл түрын байгууламжатай Армени уласай нютаг дэбисхэр 10 аймаг (մարզ, «марз»), аймагһаа гадуур 1 хото (Ереван) боложо хубаагдана. Нэгэ аймагта дундажаар 2.8 мянган км² газар, 21 түмэн хүн ноогдожо байна.[7] Задалан харабал аймагууд дотороо 915 баг (һуурин, «хамаянк») болоно.
| Д/д | Нютагай нэрэ | армени бэшэг | Талбай, км² | Хүн зон |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Арагацотн | Արագածոտնի | 2755 | 141,800 |
| 2 | Арарат | Արարատի | 2003 | 279,200 |
| 3 | Армавир | Արմավիրի | 1241 | 284,500 |
| 4 | Вайоцзор | Վայոց Ձորի | 2406 | 55,800 |
| 5 | Гехаркуник | Գեղարքունիքի | 3655 | 241,600 |
| 6 | Котайк | Կոտայքի | 2100 | 280,900 |
| 7 | Лори | Լոռու | 3791 | 281,600 |
| 8 | Сюник | Սյունիքի | 4505 | 152,800 |
| 9 | Тавуш | Տավուշի | 3120 | 134,400 |
| 10 | Ширак | Շիրակի | 2679 | 281,500 |
| 11 | Ереван | Երևան | 227 | 1,119,000 |
Хото һуури
| Дэс дугаар | Хотын нэрэ | Хүн зоной тоо [8] |
|---|---|---|
| 1 | Ереван | 1,245,700 |
| 2 | Гюмри | 146,400 |
| 3 | Ванадзор | 104,800 |
| 4 | Вагаршапат | 57,300 |
| 5 | Раздан | 52,900 |
| 6 | Абовян | 46,000 |
| 7 | Капан | 45,500 |
| 8 | Армавир | 33,600 |
Аймагууд
Арагацотн
Арарат
Армавир
- Вагаршапат (Վաղարշապատ) (в 1945—1992 Эчмиадзин (Էջմիածին))
- Армавир (Արմավիր)
- Мецамор (Մեծամոր)
Вайоц Дзор
- Ехегнадзор (Եղեգնաձոր)
- Вайк (Վայք)
- Джермук (Ջերմուկ)
Гегаркуник
Котайк
- Раздан (Հրազդան)
- Абовян (Աբովյան)
- Бюрегаван (Բյուրեղավան)
- Егвард (Եղվարդ)
- Нор Ачин (Նոր Հաճն)
- Цахкадзор (Ծաղկաձոր)
- Чаренцаван (Չարենցավան)
Лори
- Ванадзор (Վանաձոր)
- Алаверди (Ալավերդի)
- Ахтала (Ախթալա)
- Спитак (Սպիտակ)
- Степанаван (Ստեփանավան)
- Ташир (Տաշիր)
- Туманян (Թումանյան)
- Шамлуг (Շամլուղ)
Сюник
- Капан (Կապան)
- Агарак (Ագարակ)
- Горис (Գորիս)
- Дастакерт (Դաստակերտ)
- Каджаран (Քաջարան)
- Мегри (Մեղրի)
- Сисиан (Սիսիան)
Тавуш
Ширак
Фотогалерея
Холбооһон
Зүүлтэ
- ↑ Հայաստանի Հանրապետության Ազգային վիճակագրության ծառայություն: Հայաստանի Հանրապետության մշտական բնակչության թվաքանակը 2014 թվականի հուլիսի 1-ի դրությամբ — yoxlanılıb: 1.8.2014
- ↑ 1 2 3 4 Armenia. International Monetary Fund. Дата обращения: 12 апрель 2010.
- ↑ Distribution of family income – Gini index. The World Factbook. CIA. Дата обращения: 1 сентябрь 2009.
- ↑ Human Development Report 2010. United Nations (2010). Дата обращения: 5 ноябрь 2010.
- ↑ Armenia may be considered to be in Asia and/or Europe. The UN classification of world regions places Armenia in Western Asia; the CIA World Factbook Armenia. The World Factbook. CIA. Дата обращения: 2 сентябрь 2010. Архивировано 10 октябрь 2010 года. Armenia. National Geographic. and Armenia. Encyclopædia Britannica. also place Armenia in Asia. Conversely, some sources place Armenia in Europe such as Oxford Reference Online Homepage. Oxford Reference Online. Дата обращения: 2 сентябрь 2010. and Europe. Worldatlas. Дата обращения: 2 сентябрь 2010. Архивировано 15 август 2010 года.[неавторитетный источник?]
- ↑ TravelClub :: Природа и климат Армении, география, горы, долины, ущелья, реки и озера
- ↑ Национальная Статистическая Служба Республики Армения The World Factbook. Central Intelligence Agency (CIA). Retrieved 2012-12-14
- ↑ World Gazetteer online