Алжир
| Алжирская Народная Демократическая Республика | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Араб: اَلْجُمهُورِيَّة اَلْجَزَائِرِيَّة اَلدِّيمُقرَاطِيَّة اَلشَّعبِيَّة берб. ⵟⴰⴳⴷⵓⴷⴰ ⵜⴰⵎⴻⴳⴷⴰⵢⵜ ⵜⴰⵖⴻⵔⴼⴰⵏⵜ ⵜⴰⵣⵣⴰⵢⵔⵉⵜ | |||||
| |||||
|
Девиз: «من الشعب و للشعب» «От народа и для народа» |
|||||
|
Гимн: «Kassaman» |
|||||
.svg) Алжир на карте мира |
|||||
| Основана | 202 года до н. э. | ||||
| Дата независимости | 5 июля 1962 года (от Франции) | ||||
| Официальный язык | арабский и берберский | ||||
| Столица | Алжир[d] | ||||
| Крупнейшие города | Алжир, Оран, Константина, Джельфа, Батна, Сетиф, Беджая, Аннаба | ||||
| Форма правления | президентско-парламентская республика | ||||
| Государственный строй | унитарное государство | ||||
| Президент | Абдельмаджид Теббун | ||||
| Премьер-министр | Назир Ларбави | ||||
| Спикер Совета нации | Салах Гуджил | ||||
| Спикер Национального народного собрания | Слиман Шенин | ||||
| Гос. религия | ислам (суннитского толка) | ||||
| Территория | |||||
| • Всего | 2 381 740 км² (10-я в мире) | ||||
| Население | |||||
| • Оценка (2016) | ▲38 087 812[1] чел. (33-е) | ||||
| • Перепись (2022) | 44 226 000 чел. | ||||
| • Плотность | 18,1 чел./км² | ||||
| ВВП (ППС) | |||||
| • Итого (2019) | 509,307 млрд[2] долл. (42-й) | ||||
| • На душу населения | 11 729[2] долл. (107-й) | ||||
| ВВП (номинал) | |||||
| • Итого (2019) | 169,267 млрд[2] (53-й) | ||||
| • На душу населения | 3898[2] (113-й) | ||||
| ИЧР (2019) | ▲ 0,759[3] (высокий; 82-е место) | ||||
| Валюта | алжирский динар[d] | ||||
| Интернет-домен | .dz[d] | ||||
| Код ISO | DZ | ||||
| Код МОК | ALG | ||||
| Телефонный код | +213 | ||||
| Часовой пояс | UTC+1:00[d] | ||||
| Автомобильное движение | справа[d][4] | ||||
 РУВИКИ.Медиа дахи Медиафайл | |||||
Алжир (Араб: الجزائر, Al Jaza’ir (IPA:ɛlʤɛˈzɛːʔir), Бербер: Файл:Algeria in Tifinagh.svg, Dzayer), албан ёһоор Бүгэдэ Найрамдаха Арадшалаһан Алжир Арад Улас — хойто Африкада оршохо улас юм. Газар нютагаараа түбидээ хоёрто, дэлхэйдэ 11-дэ жагсадаг. Зүүн хойто талаараа Тунис, зүүн талаараа Ливи, зүүн урда талаараа Нигер, баруун урда талаараа Мали, Мавритани, баруун хойто талаараа Марокко уласуудтай тус тус хилэлэнэ. Баруун талада маргаантай газар нютаг болохо Баруун Сахара оршохо болоод хойто талада Газар дундын тэнгис байрлана.
Алжир НҮБ, Африкын холбоо, Арабын Барилдалга, ОПЕК зэргэ байгуулгануудай гэшүүн орон юм. Мүн Магрибай Араб холбоое байгуулхада ехэ хуби нэмэри үзүүлһэн. Алжир үндэһэн хуулиндаа Лалын, Араб, ба Амазиг (Бербер) улас гэжэ тодорхойлогдоһон байдаг.
Нэрын гарал
Тус уласай нэрэ Алжир хотын нэрэһээ гаралтай. Харин хотын нэрэ jazā’ir banī mazghanā (арабаар «(Берберын аймаг) Аит Мазганнагийн аралнууд» гэһэн үгэ) гэхэ хотын хуушин нэрэнэй тобшолһон хэлбэри Al-jazā’ir гэһэн үгэһөө гаралтай. Дунда зуунай эхин үеын газарзүйшэд al-Idrisi болон Yaqut al-Hamawi гэжэ бэшэһэн байдаг.
Һунгадаг үедэ Алжирай хойто нютагай Нумиди гэдэг байһан болоод мүнөөнэй Тунисай баруун нютаг, Мароккогой зүүн нютаг хамарагдадаг байгаа.
Түүхэ
Эртэнэй түүхэ
,_Algeria_04966r.jpg)
Бербершүүд доро хаяжа МЭҮ 10000 онһоо Алжирда нютаглажа байгаа.[5][6][7][8][9][10][11] МЭҮ 1000 онһоо хойшо карфагеншүүд эргын дагуу һуурин байгуулжа эхилһэн. Бербершүүд Пүниин дайнаар үүһэһэн боломжиие ашиглан Карфагенһаа тусгаар тогтоножо, бербер хаанта уласууд үүһэжэ эхилээ. Эднһээ хамагай алдартай Нумиди юм.
Гэбэшье МЭҮ 200 ондо бербершүүд дахин эзлэгдэбэ. Энэ удаада Римэй бүгэдэ найрамдаха улас тэдэниие харьяандаа оруулаа. Баруун Римэй эзэнтэ улас задаран унахадаа бербершүүд олон газар дахин тусгаар тогтониһон уласаа байгуулһан бол үлэһэн хэһэгтэ вандалнууд хиналтаяа тогтоожо, Византиин эзэн хаан I Юстинианай сэрэгтэ сохигдон хөөгдэхэ хүрэтэрээ тэндээ байгаа. Византиин эзэнтэ гүрэн уламаар тус ороной зүүн хэһэгые VIII зуунда арабшууд ерэхэ хүрэтэр хатуу шанга гарай доро барижа байба.
Дундада зуун
Хоёр һалбари болохо Санхаджа болон Заната саашаа олон аймагта хубаагдажа байһан болоод Магрибиин бүһэ бүрэ хэдэ хэдэн аймагһаа бүрдэжэ байба.[12][13] Дундада зуунай үедэ берберай хэдэ хэдэн династи үүһэн гаража ерэжэ байгаа.[12][14]
Лалын шажан нэбтэрһэн
Лалын шажанта арабын арминууд Алжирые байлдан дагуулжа, бербер ударидагшадые мохотгожо, Умайяд арабын династи задран унаһанай дараа маша олон династи бүрэлдэн бии болоо. Эдэгээр династиин дотор Альмохад, Альморавид, Египетай Фатимид, Абдэлвадид хамагай алдартай юм.
Кабилиин Кутамаг өөрын үйлэ хэрэгтээ урбуулһан лалын шиит шажанда Фатимидууд Рустамидые түлхэн унагажа, Египетые эзэлжэ, Алжир, Тунисые Зирид угсаанай вассалнууддаа үлөөбэ. Зиридүүд боһолго гарахада Фатимид династи хүн зон олонтой арабын нэгэн аймаг болохо Бану Хилалые эльгээжэ тэдэнэй хүсэниие һулараа.
Ажаглалта
- ↑ Census.gov. Country Rank. Countries and Areas Ranked by Population: 2013недоступная ссылка — история. U.S. Department of Commerce (2013). Дата обращения: 9 май 2013. Архивировано 9 май 2013 года.
- ↑ 1 2 3 4 Report for Selected Countries and Subjects (англ.). IMF. Дата обращения: 14 ноябрь 2020. Архивировано 16 ноябрь 2020 года.
- ↑ Human Development Indices and Indicators 2019 (англ.). Программа развития ООН. — Доклад о человеческом развитии на сайте Программы развития ООН. Дата обращения: 29 декабрь 2019. Архивировано 24 октябрь 2018 года.
- ↑ http://chartsbin.com/view/edr
- ↑ TripAtlas.com — About Algeria
- ↑ Arab Index — Country Info
- ↑ Africa-Investor.com — News
- ↑ http://www.grconsultants.org/Country/Algeria_Expat_Relocation_Mobility_Management_GRC_2009.pdf
- ↑ Snapshot, Africa: Algeria
- ↑ Algeria at AllExperts
- ↑ VOYAGES — Small ship expeditions to historic shores of Africa
- ↑ 1 2 Histoire des Berbères et des dynasties musulmanes de l’Afrique Septentrionale De Ibn Khaldūn, William MacGuckin
- ↑ Histoire des Berbères et des dynasties musulmanes de l'Afrique Septentrionale Par Ibn Khaldūn, William MacGuckin Slane (French хэлээр), XV. Retrieved on 2009-02-28.
- ↑ Histoire des Berbères et des dynasties musulmanes de l'Afrique Septentrionale Par Ibn Khaldūn, William MacGuckin Slane(неопр.) X. Дата обращения: 28 февраль 2009.
| Африка | ||
 | Алжир · Ангола · Бенин · Ботсвана · Буркино-Фасо · Бурунди · Габон · Гамби · Гана · Гвиней · Гвиней-Бисау · Джибути · Египет · Замби · Зимбабве · Эсватини · Кабо-Верде · Камерун · Кени · Коморын арлууд · Конго · Ардчилсан Конго Улас · Кот д'Ивуар · Лесото · Либери · Ливи · Маврики · Мавритан · Мадагаскар · Малави · Мали · Марокко · Мозамбик · Намиби · Нигер · Нигери · Руанда · Сан-Томе ба Принсипи · Сейшелийн арлууд · Сенегал · Сомали · Судан · Сьерра-Леоне · Танзани · Того · Тунис · Түб Африкын Улас · Уганда · Урда Африкын Улас · Урда Судан · Чад · Экваторын Гвиней · Эритрей · Этиоп | |
- Государства по алфавиту
- 30 килобайтһаа заатагүй бага байха үгүүлэл
- Алжир
- Хойто Африкын улас
- Магрибай улас
- Сахарын улас
- Арабай БНУ
- Бүгэдэ Найрамдаха Уласууд
- Араб хэлээр хэлэлсэдэг уласууд ба газар нютаг
- Бербер хэлээр хэлэлсэдэг уласууд ба газар нютаг
- Франци хэлээр хэлэлсэдэг уласууд ба газар нютаг
- Ехэ арбан табанай уласууд
- ОПЕК-ын гэшүүн улас
- Африкын Холбооной гэшүүн улас
- Арабай Лигын гэшүүн улас
- НҮБ-эй гэшүүн уласууд
- 1962 ондо байгуулагдаhан улас ба газар нютаг
- 1962 ондо Алжирда байгуулагдаhан
- 1962 ондо Африкада байгуулагдаhан
- Африкын улас