Ленхобоева-Артугаева Нина Токтохоевна
| Ленхобоева-Артугаева Нина Токтохоевна | |
|---|---|
 | |
| Түрэһэн һара/үдэр | 1953 оной январиин 1 (73 наһатай) |
| Түрэһэн газар |
|
| Эрхэтэн байлга (албатан) | |
| Ажаябуулгын шэглэл | шүлэг зохёогшо, сурбажалагша, учитель |
Нина Токтохоевна Ленхобоева-Артугаева (1953 оной январиин 1 (73 наһатай), Харгана[d], Буряадай АССР[d] түрэһэн) ― зүблэлтын болон оросой буряад поэтесса, багша, журналист. 2011 он болотор уласай элдэб һургуулинуудта багша. Оросой Холбоото Уласай уран зохёолшодой Холбооной гэшүүн. Буряад Уласай арадай поэт, буряад республикын габьяата багша.
Намтар
1953 оной январиин 1-дэ Буряадай АССР-эй Улаан-Үдын аймагай Харгана нютагта (Сэлэнгын аймаг гэжэ түрэһэн) (Буряад улас)[1].
Харганын дунда һургуули дүүргээд, Доржо Банзаровай нэрэмжэтэ буряадай гүрэнэй багшанарай дээдэ һургуулиин хэлэ бэшэгэй факультедтэ һурахаяа ороо һэн. Дээдэ тусхай һуралсал гаража, Сэлэнгын аймагай Сутайн найман жэлэй һургуулиин буряад хэлэ ба литературын багшаар хүдэлжэ эхилээд, удаань Улаан-Үдэ хотын 45—дахи дунда һургуулида, Буряадай Тарбагатайн аймагай Дээдэ-Саянтын санаторно интернат-һургуулида багшаар, нэмэлтэ һуралсалай багшаар ажаллаа. 2011 онһоо хангалтатай амаралтада[1].
Гадаадын сурбалжалагша Нина Артугаева боложо, уласай болон аймагай «Бурятия-7»,"Буряад Үнэн", «Улаан Сэлэнгэ»,"Правда Бурятии", «Молодёжь Бурятии» сонинуудай хуудаһануудта 100 гаран статья, зураглал болон шүлэгүүдые бэшэһэн байна." 2001 ондо «Эжымни абдар» (Эхын Үреэл) гэжэ түрүүшынь зохёол хэблэгдээ һэн. Тэрэнэй удаа «Дуунууд, минии далинууд…» (Дуунууд, минии далинууд…) (2006), «Согтойхон мэшэдэй ялалзаан» (Ододой шэдитэ толон) (2011) гэһэн шүлэгүүдэй суглуулбаринууд хэблэгдээ һэн. Мүн «Харганындунда һургуули» (2001), «Банзаа Доржын Пурбо» (2005) гэһэн номуудые зохёогшо-согсологшо болоо. 2013 ондо «Эдир зурааша» гэжэ үхибүүдэй шэрдэхэ ном хэблэхэ грант шүүһэн байна. 45 шүлэгүүдынь хүгжэмдэ найруулагдажа, дуунууд болонхой. Буряадай мэдээжэ композиторнууд: Пурбо Дамиранов, Цырен Шойжинимаев, Алагуй Егоров, Вера Шобосоева, Баир Батодоржиев, Дылгыр Дымбрылов, Наталья Бамхаева, Наранбаатарай Нар-Оюу, Лариса Санжиева, Павел болон Дмитрий Кареловууд, Николай Попов гэгшэд уран найрагшатай суг ажаллана. 2006 ондо шүлэгтэнь «Сайн байн, нүхэд!» (Сайн байна, нүхэд!), компакт-диск «Намдаа дугаа бэлэглыш даа» (2008) олон DVD-диск «Дуунуууд, мини далинууд» (2014). Ленхобоев-Артугаевай шүлэгүүд дээрэхи дуунууд «Зүүн зүгэй һэбшээн» эстрадын продюсерска түбэй компакт-дискдэ ороо: «Түрүүшын дуран», «Струна души», «На Земле голубой», Вера Шобосоевагай ― «Тааг мою любовь», «Весенние букеты», Цырен Шойжинимаевай ― «Круг друзей», Оюна Батуровагай ― « Сайн байна, Улаан-Үдэ!», Алагуй Егоровай — «Минии асуудал». Тэрэнэй дуунуудые дуушад, тэрэ тоодо Буряад уласай габьяата ба арадай зүжэгшэд: Зоригто ба Нонна Тогочиевууд, Сэдэб Банчикова, Туяна Холбоева, Галина Бадлуева, Бадма-Ханда Аюшеева болон бусад, мүн «Байгал» театр, "Уетэн, «Эрбойс», «Аянга» ба «Алтан туяа» бүлгэмүүд репертуартаа оруулаа[1].
1999, 2000, 2001, 2010, 2011 болон 2012 онуудта «Буряадай эрхим хүнүүд» гэһэн мүрысөөнэй Лауреат. Дипломант конкурс "Алтаргана-2010 «Бу уйлыш даа, инагни» гэһэн дуугаар. 2011 ондо «Жэлэй эрхим дуун» гэһэн шэглэлдэ лауреадай дипломоор, «Алтан лимбэ» тэмдэгээр шагнагдаһан, «Намайгаа бү мартаарай» дуунай үгэнүүдэй автор (Намайе бү марта).
Ниитэ ажаябуулга
- Буряад уласай болбосоролой хүдэлмэрилэгшэдэй профсоюзай нютаг можын хорооной шугамаар 5 хүдөө аймагуудай куратор[1].
2019 оной октябриин 31-дэ Улаан-Үдэдэ хүүгэдэй номой санда «ONLINE-аяншалга» гэһэн интерактивна экскурсиин түсэлэй уран зохёолой зүбшэлэгшэ боложо наадаа. 2023 оной февралиин 1-дэ Улаан-Үдэ хотодо байрлаһан заһалтын эмхи зургаануудай нэгэнэй гэмнүүлэгшэдтэй зохёохы уулзалга үнгэргэжэ, сугларагшадта шүлэгүүдые ба дуунай үгэнүүдые уншаа[2].
2024 ондо «Алтарганые угтуулан 2024» мүрысөөнэй жюриин ажалда хабаадаа[3].
Номууд
- Эжымни абдар (Благословение матери). 2001.
- Харганатская средняя школа (составитель). 2001.
- Банзаа Доржын Пурбо (составитель). 2005.
- Дуунууд, минии далинууд… (Песни, мои крылья…). 2006.
- Согтойхон мүшэдэй ялалзаан (Волшебное сияние звёзд). 2011.
- Эдир зурааша (детская книга-раскраска). 2013.
- Бороо, бороохон: үхибүүдэй шүлэгүүд. Улаан-Үдэ: НоваПринт, 2023. — 88 с.
Шагналнууд
- Буряад уласай габьяата багша;
- Буряад уласай арадай поэт[4];
- «Буряадай түрүү хүнүүд» гэһэн харалганай лауреат (1999, 2000, 2001, 2010, 2011, 2012);
- «Алтаргана-2010» харалганай дипломат («Бү уйлыш даа, инагни» гэжэ дуун);
- «Жэлэй эрхим дуун» гэһэн шэглэлээр «Алтан лимба» гэһэн тэмдэгэй болон дипломой Лауреат (2011, «Намайгаа бүү мартаарай» гэһэн дуунай үгын түлөө);
- «Буряад хэлэн дээрэ эрхим ном» гэһэн шэглэлээр II шатын Лауреат. Хүүгэдэй уран зохёол («Бороо, борохон» гэһэн номой түлөө), «Алтарганые угтуулан-2024» гэһэн урилдаан.
- «Алтаргана-2014» гэһэн уласхоорондын буряадай үндэһэн нааданай хэмжээндэ Буряад поэзиин Уласай мүрысөөнэй I шатын Диплом.
- Буряадай уран зохёолшодой Холбооной грамота (2014).
Ажаглалтанууд
- ↑ 1 2 3 4 В Национальной библиотеке прошли «Сагаалганские встречи» с Ниной Артугаевой (ород хэлэн). minkultrb.ru. Дата обращения: 2 апрель 2026.
- ↑ В Улан-Удэ осуждённые встретились с поэтессой (ород хэлэн). сетевое издание «Байкал-Ежедневный» (1 февраль 2023). Дата обращения: 2 апрель 2026.
- ↑ "«Навстречу Алтаргане-2024»: знакомимся с составом экспертного жюри". 2026-04-02.
- ↑ Минкультуры РБ: в Улан-Удэ пройдёт юбилейный концерт на стихи поэта Нины Ленхобоевой-Артугаевой. Министерство культуры Республики Бурятия (20 июнь 2024). Дата обращения: 2 апрель 2026.
Ссылкэнүүд
- Поэзии чарующие строки: встреча с Ниной Ленхобоевой - Артугаевой (ород хэлэн). soyol.ru.
- В Улан-Удэ пройдёт юбилейный концерт на стихи поэта Нины Ленхобоевой-Артугаевой (ород хэлэн). minkultrb.ru.
- Государственный интернет-канал «Россия». «Вести-Бурятия». В Бурятии состоится презентация детской книжки-раскраски на бурятском язык (ород хэлэн). Государственный интернет-канал «Россия». «Вести-Бурятия».