Правда Бурятии (сонин)

Сүлөөтэ Нэбтэрхы Толи — Википеэдиһээ
«Правда Бурятии»
Buryat-Mongolia Pravda.jpg
Бодото
нэрэмжэ
курсив или кавычки
Түхэл үдэр бүриин сонин
Формат А3
Хэблэгшэ ООО «Хэблэлэй байшан „Правда Бурятии“»
Ахамад редактор Базархандаев Анатолий Ринчинович
Байгуулагдаһан 1918 оной июниин 7
Сэн 9 түхэриг
Гол байшан 670000 Улан-Удэ, ул. Каландаришвили, 23
Хэсэг 19000
Шагналнууд Орден Трудового Красного Знамени
Веб-сайт pb.globalpapers.net/port…
Логотип РУВИКИ.Медиа РУВИКИ.Медиа дахи Медиафайл

«Правда Бурятии» (буряад хэлэн Буряадай Үнэн) — Улаан-Үдэ хотодо (Буряад Улас) хэблэгдэдэг ниитэ-политическэ сонин. Нютаг можын эгээл үнинэй хугасаата хэблэлнүүдэй нэгэн.

Сониной түүхэ

Тус сонин 1918 оной июниин 7-һоо «Вестник Советов Прибайкалья» гэһэн хэблэлэй түрүүшын дугаар Дээдэ-Үдэдэ гаража эхилһэн түүхэтэй. Григорий Мулаков ахамад редактор байгаа. Сонин албан ёһоной дансануудые, хуралдаануудай баримта бэшэгүүдые, дайнһаа мэдээсэлнүүдые ба нютаг можын ажахын ажабайдал тухай мэдээнүүдые толилдог байгаа. Һүүлшын, 30-дахи дугаар 1918 оной августын 18-да гараа; сагаан гвардейцүүдэй хотын хэдэн аашануудай һүүлээр редакци Шэтэ руу нүүлгэгдээ һэн.

1920-ёод онуудта хэблэл «Хүдэлмэришэн ба таряашан», «Байгал Шадарай Улаан», «Байгал шадарай үнэн» гэһэн нэрыень нэгэтэ бэшэ һэлгээ һэн. Буряад-Монголой АССР-эй байгуулагдаһанай удаа 1923 оной сентябриин 4-һөө «Бурят-Монгольская правда» гэжэ нэрэтэйгээр Ркп(б) — гэй Бурревкомой болон Бурбюрогой орган боложо, сонин гаража эхилээ.

1920-1930-аад онуудта сонин эдэбхитэйгээр хүгжэжэ, хүдэлмэришэдэй болон хүдөөгэй корреспондентнүүдэй сүлжээ үргэдхөө. Редакцида журналистнууд, соёлой ажал ябуулагшад, тэрэ тоодо уран зурааша Цыренжап Сампилов, уран зохёолшо Александр Леонов гэгшэд хүдэлөө.

Эсэгэ Ороноо Хамгаалгын Агууехэ дайнай жэлнүүдтэ сониной олон хүдэлмэрилэгшэд фронт мордоо; зариманиинь наһа бараа. Дайнай һүүлээр редакци һэргээгдээ һэн.

1958 ондо Буряад-Монголой АССР — эй Буряадай АССР гэжэ шэнээр нэрлэгдэһэн ушарһаа тус сонин мүнөө үеын нэрэтэй болоо — «Правда Бурятии». Тэрэ КПСС-эй обкомой, Уласай Дээдын Зүблэлэй ба Министрнүүдэй Соведэй албан ёһоной хэблэл байгаа.

1968 оной июниин 6-да тус сонин Ажалай Улаан Тугай орденоор шагнагдаа һэн. 1970-аад онуудта тэрэнэй хэһэг 100 мянга гаран хэһэг хүрэһэн байна.

Буряадай уран зохёолшодой, тэрэ тоодо Иван Калашниковай, Петр Дамбиновай болон Хориин Елизаветын бүтээлнүүд хэблэлэй хуудаһануудта толилогдоо[1].

1991 онһоо «Правда Бурятии» акционернэ бүлгэм боложо хүдэлөө[2].

2014 оной ноябриин 12-то бүхы ажаллагдаһан саг соогоо түрүүшынхиеэ «Правда Бурятии» сонин хэблэгдэхэеэ болиһон юм[3][4].

Газетын мэдээжэ хүдэлмэрилэгшэд

  • А. А. Бальбуров — уран зохёолшо, 1938 онһоо 1940 он болотор сониной промышленна таһагта хүдэлөө.
  • Г. Т. Башкуев — прозаик, драматург болон публицист, харюусалгата секретаряар хүдэлөө.
  • Б. С. Дугаров — 1970-аад онуудаар буряадай ерээдүйн арадай уран зохёолшо баргажанай болон Хурамхаанай аймагуудаар өөрын сурбалжалагшаар хүдэлөө.
  • С. А. Захарова — прозаик зохёолшо, ирагуу найрагша, Буряадай болон россиин соёлой габьяата хүдэлмэрилэгшэ.
  • О. В. Зекки — 1942 онһоо сониндо фотографаар хүдэлөө.
  • Л. П. Клевенский — 1926 ондо сониной редактораар хүдэлөө.
  • А. А. Леонов — совет уран зохёолшо, 1929 ондо Илья Чернев гэжэ нюуса нэрэтэй газетэдэ бэшэһэн юм.
  • Ц. С. Сампилов — 1920-ёод онуудта сониндо уран зураашаар хүдэлөө.
  • В. А. Сергеев — совет уран зохёолшо, 1976 ондо сониной редактораар томилогдоо.
  • М. Н. Степанов — буряадай арадай уран зохёолшо, оршуулагша.
  • И. Е. Тугутов — уран зохёолшо, түүхэшэн, сониной сурбалжалагшаар хүдэлөө.

«Правда Бурятии» сониной шангай эстафета

1934 онһоо Улаан-Үдын түб гудамжануудаар жэл бүри «Буряад-Монгол Үнэнэй» нэрэмжэтэ Хүнгэн Атлетикын эстафетэ үнгэргэгдэдэг байгаа. Хожомынь «Буряадай Үнэнэй» шангуудай Эстафетэ" гэжэ нэрэмжэнь хубилаа.

Ажаглалтанууд

  1. Правда Бурятии. Республиканская общественно-политическая газета (ород хэлэн). Дата обращения: 25 март 2026.
  2. ООО «ИД «Правда Бурятии»(неопр.). РБК Компании. Дата обращения: 25 март 2026.
  3. В Бурятии кончилась правда (ород хэлэн). newbur.ru. Дата обращения: 25 март 2026.
  4. Газета «Правда Бурятии» не вышла впервые за 96 лет (ород хэлэн). baikal-daily.ru. Дата обращения: 25 март 2026.

Ном зохёол

  • Дугаров Б. «Оглянувшись через годы»: к 80-летию газеты «Правда Бурятии» // Правда Бурятии. — 1998. — 6 июня.
  • Казанцев И. Рождённая революцией: (из истории газеты «Правда Бурятии») // Правда Бурятии. — 1988. — 17 июня.