Брестын энхэ тайбан

Экспертиза РАН

Проведена экспертиза
Российской академией наук

Подробнее

Экспертиза РАН

Проведена экспертиза
Российской академией наук

Подробнее

Брестын эб найрамдалай хэлсээн
Брестын энхэ тайбан
Тип договора	Эб найрамдалай хэлсээн
Дата подготовки	1917 оной декабриин 22 — 918 оной мартын 2
Гар табигдаһан үдэр	1918 оной мартын 3
Гар табигдаһан газар	Брест-Литовск
Вступление в силу	1918 оной мартын 15/27
Подписали	Г. Сокольников Р. фон Кюльман Л. Карахан Ф. Розенберг Г. Чичерин М. Гофман Г. Петровский В. Горн О. Чернин К. Мерей А. Тошев П. Ганчев Т. Анастасов И. Хаккы-паша Зеки-паша
Таланууд	(1917—1922) РСФСР   Германиин Эзэнтэ гүрэн   Австро-Венгри   Османай Эзэнтэ гүрэн   Болгариин гурбадахи хаанта улас
Языки	немец, венгр, болгар, осман, ород
РУВИКИ.Медиа дахи Медиафайл

Бре́стын Энхэ тайбан (ород хэлэн Бре́стский мир) — 1918 оной мартын 3-да Брест-Литовск хотодо Зүблэлтэ Орос ба Түбэй ехэ гүрэнүүдэй түлөөлэгшэдэй (1917—1922)гар табигдаһан, РСФСР-эй дэлхэйн нэгэдэхи дайнһаа гаралгые хангаһан амяарлаһан эб найрамдалай хэлсээн. Брестын эб найрамдалай хэлсээ "баталхын урда тээ зүүн фронтдо эблэрэлгэ тухай хэлсээн болоо тиин 1917 оной декабриин 22-һоо гурбан шатада үнгэрһэн амгалан хуралдаан.

Түрүүшын шатада һаяхан засагта ерэһэн большевигүүд уласхоорондын хэлсээнүүдтэ түрүүшынхиеэ ороходоо, Антантын оронуудай засагай газарнуудые "аннексигүй ба контрибуцигүй " гэһэн заршамда үндэһэлһэн бүгэдэ ниитын эб найрамдалай тобшололдо (эб найрамдал тухай Декредтэ) шэглүүлхые оролдоо, мүн Түбэй ехэ гүрэнүүдэй иимэ хандалгатай ёһын тэдыдэ зүбшөөл абаа. Хоёрдохи шатада, бүгэдэ ниитын демократическа эб найрамдал "туйлаха түсэбүүдэй уналгын ба амяараа хэлсээндэ гар табиха арга боломжо тухай нам доторхи сэсэ буляалдаанай эхилһэнэй удаа, зүблэлтэ тала хэлсэлгэнүүдые удааруулгада эрмэлзээ, тэдэниие хэрэглэн, бүхы дэлхэйн хубисхалай түлѳѳ идхалга ябуулгын ашада, Харин Германиин эзэн хаанта гүрэнэй засаг баригшад Польшын газар дайдые, Балтиин Шадарай болон Белоруссиин хубинуудые эзэмдэхэ эрхэеэ мэдэрхые эрилтэ табиба; февралиин арбан үдэртэ, Түбэй ехэ гүрэнүүдээр Украинын түбэй радын түлѳѳлэгшэдтэй амяараа хэлсээ баталһанай һүүлээр, Лев Троцкий түрүүтэй зүблэлтэ түлөөлэгшэд дай болюулха тухай ба нэгэ доро эб найрамдал тогтоохоёо арсаха тухай мэдүүлээ («дайншье, эб найрамдалшье» гэһэн тактика). Германиин Петроградта добтолгын дахин эхилһэнэй һүүлээр В. Лениндэ, эхиндээ хэлсээ дары баталхын түлөө үгэ хэлэһэн хүн нэгэ намайхидые германиин эрхэ нүхэсэл абаха хэрэгтэй гэжэ этигүүлжэ шадаа («Социалис эсэгэ орон аюулда!»); Германиин нэмэлтэ эрилтэнүүдые табяашье һаань, Ленинэй өөрынгөө тушаалһаа буухаар занаһан РСДРП(б) — гэй ЦК «похабный мир» зүбшөөл абахын түлөө дуугаа үгэбэ. Хэлсээнүүдэй гурбан үдэрэй гурбадахи шата зүблэлтэ делегациин сэсэ буляалдаанда орохоёо арсалгаар тодорхойлогдоно ба хэлсээндэ гар табилгаар дүүрэбэ, тэрэнь мартын 15-да Соведүүдэй Бүхэроссиин IV съездын делегадуудаар эсэслэн баталагдаа; Августын 27-до Германиин эзэнтэ гүрэн РСФСР хоёрой хоорондо хэлсээндэ нэмэлтэ хоёр талын хэлсээн баталагдаа.

Амяараа эб найрамдал баталалгын баримта болон Брест-Литвагай эб найрамдалай хэлсээнэй эрхэ нүхэсэлнүүд орос доторхи эсэргүү һаналтанай дунда большевигүүдтэ, мүн уласхоорондын оршондо эрид харюу түрүүлээ Тиин Эрхэтэнэй дайнай һүжэрэлгэдэ хүргөө. Эсэстээ хэлсээн Зүүн Европодо ба Закавказида дайшалхы үйлэнүүдые дууһан болюулгада хүргөөгүй., харин 1914-1917 оной «эзэнтэ гүрэнэй мүргэлдөөн» болон энэнэй дараа болоһон «хүсэрхэлэй континуум»- ые хубаажа бүһэ нютагай түүхэдэ эрьелтын үе болоһон; харин хэлэлсээниинь Парижай энхэ тайбанай хуралдаанда саашадахи хүгжэһэн « арадуудай өөрыгөө тодорхойлхо» гэһэн үзэл баримталалай дебют болоһон юм. Германида болоһон хубисхалта үйлэ хэрэгүүдэй оршондо 1918 оной ноябриин 13-ай зүблэлтэ ВЦИК-эй шиидхэбэреэр хэлсээн хүсэгүй болгогдоо. Богони наһатайшье Һаа, Германиин эзэнтэ гүрэнэй болон тэрэнэй холбоотонуудай аннексионно түсэбүүдэй гэршэ болгон хэрэглэгдэһэн Агуу дайнай хоёрдохи эб найрамдалай хэлсээн түүхэ бэшэгтэ үргэнөөр харуулагдаа.

Уридшалһан түүхэ. «Эб найрамдал тухай тогтоол»

Гол үгүүлэл:Июниин добтолго. «Энхэ тайбан тухай декрет»

Дэлхэйн нэгэдүгээр дайнай түрүүшын гурбан жэлэй бүхы тараһан ба һүүлдэ үсөөн бэшэ дабтагдаһан олон тоото һураг суунуудай байбашье, XXI зуун жэлэй эхинэй мэдээгээр, оросой эзэнтэ гүрэнэй засагай газар түб ехэ гүрэнүүдтэй амяараа эб найрамдалда бэлдэжэ гү, али тэдэнтэй нюуса хэлсээнүүдые хэжэ байгаа гэжэ баталха үндэһэн үгы. Тиихэ зуура Антантын оронуудай хэсэгые хубаалга ба дайе хоёр фронтдо болюулга Германиин эзэн хаанта гүрэнэй гадаадын түрын бодолой зорилгонууд байгаа 1914 онһоо — Иимэ үрэ дүндэ найдал Февралиин хубисхалай үйлэ хэрэгүүдтэй холбожо, бэхилэлтэ абаа, мүн 1917 оной майн долоондо рейхсканцлер Теобальд Бетман-Голвег Орос гүрэнтэй һалан тусгаарлаха боломжотой хэлсээнэй түсэл бэлдээ, харин германиин Дээдэ захиралгын табиса (OHL) зүүн фронтдо эблэрэлгын түсэл дурадхаба. Гэбэшье хэлсээнүүдэй орондо Саг Зуурын засагай газар июниин ямаршье үрэ дүнгүй добтолго хээ, сентябрь соо (Ригын ябуулга (1917), Ригые алдаа.

Июниин добтолго: Дзике-Ланын үндэр газарта Сибириин буудалгын 47-дохи полкын добтолго (1917 оной июлиин 1)

25 октябриин (7 ноябриин) 1917 оной харин байдал дууһан хубилаа, юуб гэбэл, Петроградта большевигүүдэй зэбсэгтэ буһалгаанай дүнгѳѳр Саг Зуурын засагай газар унагаагдажа, «Империализм, капитализмын, империалис дайнай дээдэ шата болохо» гэһэн уряа доро олон һара үгэ хэлэһэн нам засагта ерээ. Үглөөдэрынь соведүүдэй Бүхэроссиин Хоёрдохи съезд «Эб найрамдал тухай тогтоол» абажа, дайлалдажа байһан бүхы гүрэнүүдтэ дары эблэрэл баталжа, «аннекси, контрибуцигүй» гэһэн эб найрамдалай хэлсээ баталха зорилготойгоор хэлсээ эхилхыень дурадхаба, тэрэнэй хэмжээндэ мүн лэ арадуудта өөрыгөө тодорхойлхо эрхэ олгохо ёһотой байгаа.

Ноябриин 8 (21) һүни һая байгуулагдаһан зүблэлтэ засагай газар — Совнарком (СНК) — радиотелеграмма Ород армиин Верховно главнокомандалагша генерал Николай Духонинда эльгээжэ, сэрэгэй үйлэнүүдые болюулха ба эб найрамдалай хэлсээ эхилхэ дурадхалтайгаар дайсанай арминуудай командованида хандахыень захирба. Совнарком "союзна болон бидэнтэй харша үйлэ хэрэгүүдтэ байһан бүхы дайлалдажа байһан гүрэнүүдтэ эблэрэлгын ёһын тэдыдэ дурадхал хойшолуулангүй хэхэ"хэрэгтэй гэжэ заабари соо хэлэгдээ. Тэрэл үдэр-тус захирамжа дүүргэхэеэ арсаһанайнгаа түлөө — Духонин тушаалһаа гаргагдажа, тэрэнэй орондо хаанай армиин прапорщик байһан Николай Крыленко томилогдожо, өөрөө хэлсээ эхилхэ түсэбтэй байгаа; Нэгэ доро РСФСР-эй гадаадын хэрэгүүдэй талаар Арадай комиссариат Лев Троцкий союзна гүрэнүүдэй бүхы элшэн сайдуудта нототой хандажа, эблэрэл соносхожо, хэлсээ хэжэ эхилхыень дурадхаба.

Союзнигуудай носилканууд дээрэ шархатаһан «ород баабгайтай», Ленинэй ба Троцкиин «гүрбэлнүүдтэй» шог зугаата зүжэг(1918)

Ноябриин 9 (22) Совнаркомой түрүүлэгшэ Владимир Ленин сэрэгшэдтэ сэхэ хандалгатай фронтовой бүхы частьнуудта телеграмма эльгээбэ: «Позицинууд дээрэ байһан полкнууд дайсадтай эблэрэлгэ тухай ёһын тэдыдэ хэлсээ хэхын тула тэрэ дороо бүрин этигэмжэтэниие шэлэг». Эсэстэнь гансата Зүүн фронтын хэдэн участогуудта аха дүүнэр эхилээ. Тэрэл үдэр холбоото оронуудай гадаадын харилсаанай түлѳѳлэгшэд Петроградта США-гай элшэн сайдай газарта зүблѳѳн дээрэ зүблэлтэ засагай газарай нотые тоонгүй байха гэжэ шиидэбэ. Үглөөдэрынь Верховно главнокомандалагшын штабай дэргэдэхи союзна оронуудай сэрэгэй миссинүүдэй толгойлогшод Духониндо Великобританиин, Франциин, Япониин, Италиин, Румыниин ба Сербиин түлөөлэгшэдэй гар табилгатай хамтын ното барюулба, тэрээн соо 1914 оной сентябриин 5-ай хэлсээ хазагайруулгые буруушааһан, эб нэгэдэгшэдтэ һалан тусгаарлаха эб найрамдал гү, али эблэрэлгэ баталхые хориһон байна; Духонин нотын удха тухай фронтнуудай бүхы командалагшада дуулгаба. Нэгэ доро Наркоминдел эб найрамдал тухай хэлсээнүүдые эмхидхэлгэдэ зууршалга өөр дээрээ даажа абаха дурадхалтайгаар нейтральна гүрэнүүдэй элшэн сайдуудта хандаба. Швеци, Норвегиин ба Швейцариин түлөөлэгшэд ното абаһан тухай мэдүүлгээр хизаарлаа, харин дурадхал Мадридта дамжуулагдаа гэжэ мэдүүлһэн Испаниин элшэн сайд дары бусаагдаа.

Большевигүүд Петроградта засаг буляажа абаа гэһэн түрүүшын мэдээнүүдые абаад, германиин генерал Эрих Людендорф бүхы Баруун фронтоор зүүн тээһээ эльгээгдэһэн дивизинүүдэй хабаадалгатайгаар эрид добтолгын түсэб зохёогоо-кайзерай баталһан түсэб, германиин империин Американ частьнуудай Европодо олоороо ерэтэр сэрэгэй үйлэ хэрэгүүдэй ябаса хубилгаха һүүлшын найдал байгаа (Харагты. Хабарай добтолго (1918)). Эсэстээ ноябриин 14 (27) OHL Двинск шадар фронтын шугам (Даугавпилс) гаталһан парламентернуудта Брест-Литовск хотодо зүблэлтэ засагай газартай эблэрэлгэ тухай хэлсээ эхилхэ зүбшөөл тухайгаа дуулгаба.

Эблэрэлгын баталалга

11 һарын 19-дэ (12 һарын 2) Адольф Иоффе ударидадаг зүблэлтэ засагай газарай энхэ тайбанай делегаци нейтральна бүһэдэ ерэжэ, зүүн фронтдо германиин командованиин Табисын байрлаһан Брест-Литовск руу мүрдэбэ.

Эхиндээ делегацида арбан табан хүн орохо гээд багсаамжалагдаһан байгаа, харин эсэстээ бүридэл хорин найман хүрэтэр үргэдхэгдэһэн байгаа. Вцик — эй бүрин эрхэтэ гэшүүд боложо, делегацида 9 хүн байгаа: Иоффе ѳѳрѳѳ, Лев Каменев,Григорий Сокольников, Анастасия Биценко, Сергей Масловский, матрос Фёдор Олич, сэрэгшэ Николай Беляков, таряашан Роман Сташков ба москвагай ажалшан Павел Обухов. Үшөө 9-дэ Василий Альтфатер түрүүтэй анханай хаанай армиин офицернүүдэй дундаһаа «сэрэгэй консультациин гэшүүд» байгаа, үшөө тиихэдэ секретарь Лев Карахан түрүүтэй «делегациин дэргэдэ байһан» гэжэ тэмдэглэгдэһэн албанай ажалшадай бүридэлдэ арбан хүн ородог байгаа..

Дэлхэйн нэгэдүгээр дайнай зүүн фронт 1917 оной 1 һарын 1-һээ 9 һарын 1 хүрэтэр

Брестдэ зүблэлтын түлөөлэгшэд генерал Макс Гофман, австри-унгарай подполковник Херманн Покорни (ород хэлэ мэдэхэ), генерал Зеки-паша, полковник Петр Ганчев гэгшэдэй бүридэлдэ Түб гүрэнүүдэй түлөөлэгшэдтэй уулзаа. Гансал сэрэгэй асуудалнуудые зүбшэн хэлсэлгэ хараалһан эблэрэл тухай хэлсээнүүдтэ албан ёһоной бэшэ улас түрын «зүбшэлэгшэд» боложо, мүн Дипломадууд Каетан Мерей ба граф Эмерих Цуки байлсаа. Эхэнэрые совет делегациин бүридэлдэ оруулһаниинь сэрэгэй Түбэй блогой талаһаа хурса харюу үүсхэбэ: " энэ « баһал делегат гү?» (Герман: Ist das auch ein Delegat?).

Уласхоорондын оршондо зүблэлтэ засагай дебют болоһон хэлсээн ноябриин 20-до (декабриин 3) эхилжэ, гурбан үдэр үргэлжэлөө: тэрэ үедэ герман-австриин түлөөлэгшэд гар дээрээ эблэрэлгын бэлэн түлэбүүдтэй байгаа, зүблэлтэ түлөөлэгшэд ямаршье дансануудые бэлдээгүй. Тиихэ зуура имагтал зүблэлтэ түлѳѳлэгшэ зүблѳѳнүүдые олоной һонорто баадхаа: дүнгѳѳр зүбшэн хэлсэлгын шэрээгэй саана һанамжануудаараа хубаалдалга тодорхойгоор гэршэлэгдээ ба ород — болон немец хэлэтэ текстнүүдые зэргэсүүлһэнэй һүүлээр тэрэ дары олониитын баялиг болоо, энэ дэлхэйн хэблэлэй анхарал хэлсээнүүдтэ таталгада туһалаа. Иоффе мүн бүхы фронтнуудта сэрэгэй үйлэ ябуулгануудые зогсоохо тухай зүбшэн хэлсэхые дурадхаба, харин тэрэ Антантын оронуудһаа, харин Гофман — ѳѳрынгѳѳ генеральна штабһаа эрхэ түлѳѳлэлгэгүй хадань, гансал Зүүн Зүгтэ эблэрэл зүбшэн хэлсэхэ хэлсээн туйлагдаһан байгаа.

Немец ба совет сэрэгшэдэй хоорондо эд бараа андалдалга (1918 оной февраль)

Ноябриин 21-дэ (декабриин 4) зүблэлтэ түлөөлэгшэд эблэрэлгын хараа бодолоо найруулба: эблэрэл 6 һараар баталагдана; немец сэрэгүүд Ригэһээ ба Моонзундиин олтирогуудһаа гаргагдана; немец сэрэгүүдые дэлхэйн нэгэдэхи дайнай Баруун фронт руу эльгээхэнь хоригдоно. Хэлсээнүүдэй дүнгөөр хэлсээн туйлагдаа, тэрээгээр: эблэрэл ноябриин 24-һөө (декабриин 7) декабриин 4 (17) болотор хугасаада баталагдаа; сэрэгүүд урид эзэлдэг һууринуудта үлөө; сэрэгэй частьнуудые ябуулхаяа болёо, эхилһэнһээ гадна. Тэрэ үедэ Петроградтай сэхэ холбоогүй совет делегацида РСФСР-эй ниислэл хото бусажа, саашанхи ажал ябуулга тухайгаа заабари абаха хэрэгтэй байһан ушарһаа хэлсээн таһалагдаһан байгаа..

Эблэрэл тухай хэлсээндэ гар табилга, декабриин 28/ 15

Ноябриин 23-да (декабриин 6) Троцкий Брест-Литовск хотодо болоһон хэлсээнүүд долоон хоногто таһалагдаа гэжэ Великобританиин, Франциин, США-гай, Италиин, Хитадай, Японой, Румыниин, Бельгиин ба Сербиин элшэн сайдуудые дуулгажа, "союзна гүрэнүүдэй засагай газарнуудта тэдээндэ хандасаяа тодорхойлхыень дурадхаа. Ноябриин 27 — до (декабриин 10) Совнаркомой зүблөөн дээрэ совет делегациин эб найрамдалай хэлсээнүүдтэ заабари тухай асуудал хэлсэгдээ — СНК-гай шиидхэбэридэ иигэжэ бэшээтэй байгаа: "хэлсээн тухай Заабари — «Эб найрамдал тухай Декредэй» үндэһэн дээрэ. Тиихэдэ Ленин «Эб найрамдал тухай хэлсээнүүдэй программын Конспект» бүридхэжэ, «аннекси» гэһэн ойлгосын хараа бодолоо найруулаад, үдэшэлэн ВЦИК делегациин тогтоол-захяа абажа, урдахи үйлэ хэрэгүүдыень мүн һайшааһанаа мэдүүлээ. Делегациин бүридэлдэ өөрөө хубилалтанууд хэгдээ: тэрэнэй хуушан бүридэлһөө «революционно ангинуудай түлөөлэгшэд» (матрос, солдат, хүдэлмэришэн ба таряашан) гаргагдажа, үлэһэн бүридэлдэнь хэдэн офицернүүд — генералнууд Владимир Скалон нэмэгдээ (бэеэ хороогоо), Юрий Данилов, Александр Андогский ба Александр Самойло, подполковник Иван Цеплит ба капитан Владимир Липский.

Декабриин 2 (15) хэлсээнүүдэй шэнэ шата хүсэндөө байһантай адли эблэрэл баталалгаар дүүрэбэ: декабриин 4 (17) — һоо 28 үдэрөөр, автомат аргаар һунаалгатайгаар ба долоон үдэрэй туршада таһарһан тухай дайсанда дуулгаха эрилтэтэйгээр. Зүблэлтэ делегаци Моонзундын ольтирогһоо сэрэгүүдые гаргаха тухай эрилтэ болюулба, Харин Түбэй гүрэнүүд Анатолиие (Бага Ази) сэбэрлэхэ эрилтэ табибагүй. Эблэрэлгын нэгэ зүйл албан ёһоор аха дүүгээ — сэрэгэй зиндаагай уулзалгануудые үдэрэй сагта — дивизи бүхэнэй харьяата газарта тусхайтаар эмхидхэгдэдэг хоёр-гурбан газарта («харилсалгын газарнуудта») зүбшөөдэг байгаа: таланууд бүхэнэй бүлэгүүд 25 хүнһөө дээшэ байха ёһогүй байгаа, харин хабаадагшадта сонин, сэдхүүл ба бэшэгүүдээр андалдаха, мүн тон хэрэгтэй юумэнүүдые сүлөөтэйгөөр наймаалха гү, али андалдаха арга олгогдодог һэн.

Идхалга ябуулха гэһэн һэдэлгэнь тон эли байгаа. Генерал Э. Людендорф

Эб найрамдал тухай хэлсээн

Эблэрэл тухай хэлсээнэй юһэдэхи пункт Зүблэлтэ Оросой ба Түбэй блогой оронуудта бүхы хабаадаһан оронуудта улас түрын доторой орёо байдалай оршондо болоһон эб найрамдалай хэлсээнүүдые эхилхэ арга олгобо: хэрбэеэ РСФСР-тэ энэ үедэ Эмхидхэн байгуулгын суглаа зарлалга тойроод тэмсэл үргэлжэлѳѳ болбол тиин украинын Түб радатай харилсаанууд халажа, Австри-Унгарта ба Османай эзэнтэ гүрэндэ хотонуудые (Венэ Ба Истанбул оруулан) эдеэ хоолоор хангалгын байдал хурсадажа, Германиин эзэнтэ гүрэндэ сэрэгэй ба эрхэтэнэй захиргаанай хоорондо зүрилдөөн үргэлжэлжэ байгаа. Тэрээнһээ гадна Германиин ба Австри-Унгарай эзэнтэ гүрэнэй засагай газарнууд польшо хэлэтэ дэбисхэрнүүдэй ерээдүйе ондо ондоогоор хараһан байна (харагты: «Польшын асуудал»).

Бэлэдхэл

1917 оной 12 һарын 5 (18) Бад-Крейцнахта Германиин эзэнтэ гүрэнэй кайзер II Вильгельмын ударидалга доро зүблөө боложо, «Оросто табигдаха ёһотой байһан» энхэ тайбанай нүхэсэлые болбосоруулха зорилготой байба. Энэ зүблѳѳн дээрэ олонхидоо Австри-Унгарай гадаадын хэрэгүүдэй сайд, Граф Оттокар Чернинэй гол захиралгын германиин Табисын «хизааргүй бардам зан» тухай һанаашархалга бэелүүлэгдээ: Гофманда урид байһан россиин империин сэрэгшэдые Ливониһээ ба Эстониһоо — германиин сэрэгүүдэй үшѳѳ эзэлээгүй регионуудһаа гаргахые баадхаха даабари үгтэһэн байгаа. Сэрэгэй иимэрхүү хүсэл хадаа Орос гүрэндэ болоһон хубисхалта үйлэ хэрэгүүдһээ боложо, мүн нютаг можодо «үндэһэн хүдэлөөнүүдэй» ургаһан ушарһаа газарай эзэмдэлгэнүүдэйнь ба уг изагуурай онсо эрхэнүүдэйнь сэхэ аюулда ороһон олон тоото немец хэлэтэ прибалтиин дворянуудай ашаг һонирхол лоббировкотой ехэнхидээ холбоотой байгаа. .

Хөөрэлдөөндэ, большевигүүдтэ бэлдэжэ байгаа: Германиин имперскэ армиин сэрэгшэдэй дунда идхалга эдэбхитэйгээр ябуулагдажа, революционно ном зохёол дэлгэржэ байгаа (тэрэ тоодо «Die Fackel» гэжэ немец хэлэтэ тусхай периодическа хэблэл оруулан), харин декабриин 6-да «Известия ЦИК» Совет правительствын «Европын ажалшадта, дарлуулһан, шуһагүй болоһон арадуудта» гэжэ хандалга, Тэндэ Совнарком дайлалдажа байһан оронуудай хүдэлмэришэд болон сэрэгшэдые эб найрамдалай хэрэг «өөрынгөө гарта» абахыень уряалһан, мүн Троцкиин авторай хойноһоо түрүү статья, тэндэ нарком дайлалдажа байһан бүхы оронуудай хүдэлмэришэдые, сэрэгшэдые «бүхы фронтнуудта дайе дары болюулхын түлөө» тэмсэлдэ уряалдаг байгаа:

Эб найрамдал тухай хэлсээнүүдтэ Зүблэлтэ засаг өөртөө хоёролжон зорилго табина: нэгэдэхеэр, эшхэбтэр, гэмтэ ябадалтанай хюдалга шадаал һаа түргэн болюулха... хоёрдохёор, бүхы оронуудай хүдэлмэришэн ангида хүрэхэ бүхы арга боломжоороо хүрэнгын эзэрхэлые унагаажа, арадшалһан эб найрамдалай ба европые болон бүхы хүн түрэлтэниие социалис ёһоор шэнээр түбхинүүлхэ зорилгоор гүрэнэй засагые эзэмдэхэдэ туһалха.

Түрүүшын шата: Декабриин 22—28

Эб найрамдал тухай хэлсээнүүдые германиин Зүүн фронтын ахамад командалагша, принц (генерал-фельдмаршал) Бавариин Леопольд декабриин 9 (22) нээһэн байна. Дүрбэн холбооной уласуудай делегацинуудые толгойлоо: Германиһаа — статс-секретарь Кюльман; Австри-Унгарһаа — граф Чернин; Болгариһаа — юстициин сайд Христо Попов; Османай эзэнтэ гүрэнһөө — агууехэ визирь Талаат-бей. Зүблэлтын делегацида Иоффе, Каменев, Биценко, Михаил Покровский, нарин бэшэгэй Дарга Карахан, зүбшэлэгшэ [Михаил Вельтман-Павлович, Сэрэгэй зүбшэлэгшэд Альтфатер, Самойло, Липский Ба Цеплит ородог байгаа.

Л. Б. Каменевые Брест-Литовск вокзал дээрэ Уулзалга

«Эб найрамдал тухай Тогтоолой» юрэнхы заршамуудһаа уламжалан, зүблэлтэ түлөөлэгшэд түрүүшын зүблөөн дээрэ хэлсээнүүдэй үндэһэн болгон, зургаан гол ба нэгэ нэмэлтэ пунктнуудай программа абахые дурадхаа: (1) дайнай үедэ эзэмдэгдэһэн газар дэбисхэрнүүдэй ямаршье хүсөөр нэгэдэлгэ зүбшөөгдэдэггүй; эдэ газар дэбисхэр эзэмдэдэг сэрэгүүд тон богони болзорто гаргагдадаг; (2) дайнай үедэ энэ бэеэ даанги байдалһаа хаһагдаһан арадуудай улас түрын дүүрэн бэеэ даанги байдал һэргээгдэдэг;(3) дайнһаа урид улас түрын бэеэ даанги байдалтай байгаагүй үндэһэтэнэй бүлэгүүдтэ сүлөөтэйгөөр ямар нэгэн гүрэндэ хабаатайень гү, али өөрын гүрэнэй бэеэ даанги байдал тухайнь асуудал сүлөөтэйгөөр бүгэдын һанал хуряалгын аргаар шиидхэхэ арга боломжо олгогдодог; (4) соёлой-үндэһэтэнэй ба хэдэн эрхэ нүхэсэлэй байбал, үсөөн тоото үндэһэтэнэй захиргаата бэеэ даанги байдал хангагдадаг; (5) контрибуцинуудһаа арсалта хэгдэдэг; (6) колониальна асуудалнуудай шиидхэбэри тэрэл заршамуудай үндэһэн дээрэ үнгэргэгдэдэг. Тэрээнһээ гадна Иоффе бүри хүсэтэй үндэһэтэнүүдэй талаһаа һула үндэһэтэнүүдэй эрхэ сүлөөе сэхэ бэшэ хашахагүй гэжэ дурадхаа.

Каменев Брест-Литовскодо (декабрь, 1917 он)

Германиин ба Австри-Унгарай түлөөлэгшэдэй Османай эзэнтэ гүрэн болон Болгариһаа түлөөлэгшэдые сэрэг гаргаха тодорхой болзорой үгы байһаниие, мүн аннексиһээ арсаһые зүбшөөхыень идхажа шадаһан германиин блогой гүрэнүүдэй зүблэлтын дурадхалнуудые гурбан үдэрэй туршада хурсаар зүбшэн хэлсэһэнэй удаа кюльман Германиин эзэнтэ гүрэн ба тэрэнэй эб нэгэдэгшэд Бүхыдөө (хэдэн ажаглалтануудай үедэ) «бүгэдэ ниитын» эб найрамдалай эдэ дүримүүдые хүлеэн абадаг болон тэдэ «нэгэдэдэг гэһэн мэдүүлгэ хэбэ ородой делегациин үзэлдэ, тон эзэмдэлгын зорилгонуудай түлөө дайнай үргэлжэлэл буруушааһан». 1917 оной Рейхстагай июлиин эб найрамдалай тогтоолдо хэлэгдэһэн шэнги «аннекси ба контрибуцигүй» гэһэн зүблэлтэ эб найрамдалай формулодо германиин блогой ниилэһые гэршэлэн баталба, Зүблэлтын түлөөлэгшэд арбан үдэрэй забһарлал соносхохые дурадхаба, тэрэнэй үедэ антантын оронуудые хэлсээнүүдэй шэрээдэ асархые туршахада болохо байгаа; забһарлалгын үедэ ерээдүйн хэлсээнэй зарим хубинуудые зүбшэн хэлсэһэн тусхай комиссинуудай ажал үргэлжэлүүлхэ ёһотой байгаа.

Хэлсээ баталагдаһан Брест-Литовск хотын байшан

Гадаадын харилсаанай талаар эб найрамдалай гол бодол дипломадуудай баталан абаһан тухай мэдэхэдээ OHL: Людендорф, «большевигэй гадаадын харилсаанай талаар», зүбшэн хэлсэлгэ абаһан шэглэлтэй эрид буруушаалгаяа кюльманда телеграфлаа; кюльман «блефэй» гол удха генералда ойлгуулха баатай болоо — Антанта һалан тусгаарлаһан хэлсээнүүдтэ нэгэдэхэ гэжэ тэрэ этигэхээр бэшэ гэжэ тоолоо, тиимэһээ тэдээндэ бүгэдэ ниитын эб найрамдал зүбшэн хэлсэжэ болохо байгаа. Хэды тиигэбэшье, генералай гуйлтаар, Иоффе оросой анханай эзэнтэ гүрэнэй Гурбан нютаг дэбисхэр — Польшо, Литва ба Курлянди — бэеэ даанги байдалаа соносхоһон тула аннексиин тодорхойлгодо ороногүй гэжэ албан ёһоор мэдээсэгдээ. «Сошордоһон» Иоффе харюудань хэлсээ таһалхаб гэжэ занаба, энэнь Өөрынгөө ээлжээндэ Чернин Гофман хоёрой хоорондо зүрилдөө үүсхэбэ: германиин табисын аннексионно эрилтэнүүдһээ арсаагүй һаань, австриин дипломат РСФСР-тэй амяараа эб найрамдал баталхаар занаба, Австрида эдеэ хоолой асуудалнуудһаа боложо үлэсхэлэн байдал дүтэлжэ байгаа хадань. Генералнуудһаа гадна, Чернинэй үйлэ хэрэгүүдтэй венгриин Хаанта Уласай юрэнхы сайд Шандор Векерле зүбшөөгөөгүй, үндэһэтэниие өөрыгөө тодорхойлхо заршам баталан абалга олон хэлэтэ хаанта уласта венгриин ноёрхол һандаргажа болохо гэжэ бодоһон байна..

«Троцкий эб нэгэдэгшэдһээ дайнай зорилгонуудые тэмдэглэхэ эрилтэ табина» («The New York Times», 1917 оной декабриин 9)

Декабриин 14 (27), улас түрын комиссиин хоёрдохи зүблөөн дээрэ, талануудай «аннексиин» ойлгосын илгаа ниитын болоо: Зүблэлтэ түлөөлэгшэд Нэгэ талаһаа Австри-Унгарай, Османай эзэнтэ гүрэнэй ба Персиин нютаг можонуудһаа, Польшоһоо, Литваһаа, Курляндиһаа «ба Оросой бусад можонуудһаа» нэгэ доро сэрэгүүдые гаргаһан дурадхал оруулаа. Германиин ба австри-унгарай делегацинууд контрпредложени хэбэ — зүблэлтэ гүрэндэ "Польшо, Литва, Курлянди болон Эстляндиин ба Лифляндиин хубинуудта ажаһуудаг арадуудай хүсэл зориг харуулһан мэдүүлгэнүүдые анхаралдаа абаха, тэдэнэй гүрэнэй дүүрэн бэеэ даанги байха ба Оросой холбоото уласһаа гаргаха эрмэлзэл тухай"дурадхагдаһан байна. Тэрээнһээ гадна, кюльман нютагай зондо германиин армиин эзэлдэг һалбаринуудта ажаһуудаг «нэгэ яһатантаяа» ниилэхэ арга олгохын тула бүхы Лифлянди ба Эстлянди гүрэнүүдһээ сэрэгээ гаргахаяа зүбшөөхэ гү гэжэ асууба (хар. Ober Ost); мүн баһа украинын Түбэй делегацинууд Брест-Литовск руу өөрынгөө түлөөлэгшэдые эльгээнэ гэжэ мэдээсэгдээ, юундэб гэхэдэ тэрэнэй делегациин ажалдань зүбшөөхэгүй ямаршье эб найрамдалай хэлсээ мэдэрхээр бэлэн бэшэ ха юм хабаадалсалга.

Германиин офицернүүд Брест-Литовск хотодо Л. Д. Троцкий түрүүтэй зүблэлтэ түлөөлэгшэдые угтана

Декабриин 15 (28) совет делегаци һүүлэй һүүлдэ пленарна гурбан зүблөөнүүдтэ, политическэ комиссиин гурбан зүблөөнүүдтэ хабаадажа, Петроград ошоо һэн:

…манай туйлаһан амжалтын гол удха гэхэдэ, түүхэдэ түрүүшынхиеэ империалис засагай газар... пролетарска правительствын деклараци абаха баатай болоо һэн… А. Иоффе

Хуралдаанай ажалда зогсолгын үедэ, декабриин 17 (30) — да, СССР-эй Гадаадын хэрэгүүдэй арадай комиссариадай троцкиин гар табилгатай союзна оронуудай арадуудта ба засагай газарнуудта хандалга хэблэгдэһэн байна: тэрээн соо нарком хэлсээнүүдтэ забһарлалай шалтагааниие найруулаа, мүн делегацинуудай дурадхагдаһан программануудые тодорхойлоо, «союзна арадуудай засагай газарнууд мүнөө болотор үсэдөөр зайсаһан шалтагаануудаар эб найрамдалай хэлсээнүүдтэ нэгэдээгүй» гэжэ онсолоо. Антантын гүрэнүүдһээ албан ёһоной харюунуудай үгышье һаань, Франциин гадаадын хэрэгүүдэй сайд «ойлголсоогүй» һуури эзэлээ — декабриин 31-дэ һунгамалнуудай Танхимда хандажа, тэрэ иигэжэ мэдээсээ: «Орос гүрэн манай дайсадтай амяараа эб найрамдал бэдэрхэ гү, али бэдэрхэгүй байжа болохо. Ямаршье ушарта дайн маанадта үргэлжэлһөөр». Саашадаа хэлсээн гансал зүүн фронтдо амяараа эб найрамдал тухай ябаха аргатай байгаа гэһэн энэ удхатай байгаа.

Манай хубисхалай эб найрамдалай программа мүнөө дээрээ баруун зүгэй бодолтой пролетариадай үсөөн тоотон гүйсэд ойлгожо абтаа гэжэ мэдэрхэ хэрэгтэй. «Правда», 1918 оной январиин 3

Декабриин 18 (31) Совнаркомой зүблөөн дээрэ армиин байдалшье, Брест-Литовскдо байдалшье зүбшэн хэлсэгдээ: фронтһоо шэнэ «хубисхалта» дайнай аргагүй байһан тухай мэдээнүүдые абаад, зүблэлтэ засагай газар али болохоор хэлсээ удааруулха — "эб найрамдалай хэлсээ үргэлжэлүүлхэ, немецүүдэй түргэдүүлгэдэ эсэргүүсэхэ"гэһэн шиидхэбэри абаа. Дэлхэйн түргэн хубисхалда тоололгоор бүридхэгдэһэн тогтоол мүн лэ шэнэ армиие эмхидхэжэ, «немецүүдэй Петроградта сүмэрэн гаралгаһаа хамгаалга» хараалһан байна. Тэрээнһээ гадна Ленин Троцкиие өөрөө Брест-Литовск гаража, совет делегациие өөрөө толгойлхыень дурадхаа — хожомынь нарком брестын хэлсээнүүдтэ хабаадаһанаа «зобоожо мүшхэлгын камерада айлшалалга» гэжэ нэрлэдэг байгаа.

…барон Кюльман генерал Гофман хоёртой хэлсэлгэнүүдэй ерээдүй ѳѳрѳѳ ехэ һонирхолтой бэшэ байгаа, Харин Ленинэй хэлэһээр“ хэлсээ удааруулхын тула удааруулагша хэрэгтэй". Л. Троцкий, «Ленин тухай»

Хоёрдохи шата: Январиин 9 — февралиин 10

Түлөөлэгшэдэй хоёрдохи бүридэл

Хэлсээнүүдэй хоёрдохи шатада троцкиин ударидадаг зүблэлтэ түлөөлэгшэдтэ Иоффе, Каменев, Покровский, Биценко, Владимир Карелин, карахан нарин бэшэгэй дарга ородог байгаа; Карл Радек, Станислав Бобинский, Винцас Мицкевич-Капсукас, Ваан Терьян (Териан) зүбшэлэгшэд байгаа, Альтфатер, Самойло и Липский; Украинын ВЦИК-эй делегацида Ефим Медведев Василий Шахрай хоёр ородог байгаа. Украин Радын делегацида статс-секретарь Всеволод Голубович, Николай (Микола) Левитский, Николай (Микола) Любинский, Михаил Полозов и Александр Севрюк; консультантами были ротмистр Юрий Гасенко (фон Гассенко) и профессор Сергей Остапенко гээд ороо.

Брест-Литовскдо совет делегациин хоёрдохи бүридэл. Зүүн тээһээ баруулжаа һууна: Каменев, Иоффе, Биценко. Зүүн тээһээ баруулжаа зогсоно: Липскэ, Тоншоон, Троцкий, Карахан

Германиин делегациие Кюльман, Эрхэ зүйн департаментын захирал Криге, Розенбергын элшэн, нюуса хуули зүйн зүблэгшэ Штокгаммер, хуули зүйн зүблэгшэ Балиганд, хуули зүйн нарин бэшэгэй дарга Геш, генерал Гофман, 1-дэхи зиндаагай капитан В.Горн ба майор Бринкман дурадхаһан байна. Австри-унгарай делегациин бүридэлдэ Чернин, департаментын захирал доктор Грац, элшэн барон Миттаг, Элшэн Визер, хуули ёһоной зүблэгшэ барон Андриан, хуули ёһоной зүблэгшэ граф Коллоредо, хуули ёһоной нарин бэшэгэй дарга граф Чаки, фельдмаршал-лейтенант фон Чичерич, Обер-лейтенант Үгөөр, майор Глайзе ородог байгаа.

Болгариин делегаци сайд Попов, элшэн Коссов, Элшэн Стоянович, полковник Ганчев, хуули ёһоной секретарьнуудһаа Анастасия Ба Кермекчиев, 1-дэхи зиндаагай капитан Нодев, капитан Марков гэгшэдһээ бүридэдэг байгаа. Османай делегацида Талаат-паша, гадаадын хэрэгүүдэй талаар сайд Ахмед Нессими-бей, элшэн Сайд Ибрагим Хакки-паша, морин сэрэгэй генерал Ахмед Иззет-паша, капитан Хуссен Рауф-бей, Элшэн сайдай албанай секретарь Вехби-бей, Майор Садик-бей, 2-дохи зиндаагай капитан Комал-бей ородог байгаа.

Зүблэлтэ делегациин толгойлогшын хубилхада, немецүүдтэй харилсаануудшье эрид хубилаа. Офицернүүдэй суглаанда ябахаяа болиһон тула тэдэнэртэй гансал хамтын зүблөөнүүд дээрэ уулзадаг болообди.… А. Самойло

Хэлсээнүүдэй ябаса

Үшөө 1917 оной декабриин 20-до (1918 оной январиин 2-то) зүблэлтэ засагай газар эб найрамдалай хэлсээнүүдые нейтральна Стокгольм руу шэлжүүлхэ дурадхалтайгаар Дүрбэн холбооной оронуудай делегацинуудай түрүүлэгшэнэртэ телеграмма эльгээгээ; дурадхалые Германиин канцлер буруушаагаа. Декабриин хорин долоондо (январиин юһэндэ) зүблѳѳ нээхэдээ, кюльман мэдүүлбэ, эб найрамдалай хэлсээнүүдтэ забһарлалай туршада дайнда гол хабаадагшадай нэгэндэньшье тэдэниие нэгэдүүлхэ тухай мэдүүлгэ ороогүй хадань, дүрбэдэхи Холбооной оронуудай түлѳѳлэгшэд зүблэлтэ эб найрамдалай «аннекси болон контрибуцигүй» гэһэн формулодо нэгэдэхэ урид хэлэгдэһэн хүсэлһѳѳ арсана, мүн саашанхи хэлсээнүүд ѳѳһэдѳѳ амяарлаһан гээд хаража үзэхэ хэрэгтэй. Кюльман Чернин хоёр мүн лэ хэлсээ Стокгольм руу шэлжүүлгэдэ эсэргүүсэбэ, зүгөөр"үшөө тодорхойлхо ёһотой нейтральна хотодо эб найрамдалай хэлсээндэ гар табихаар бэлэн байһанаа мэдүүлээ.

Брест-Литовскдо Түбэй ехэ гүрэнүүдэй түлөөлэгшэд. Зүүн гарһаа: германиин генерал Макс Гофман, австри-унгарай гадаадын хэрэгүүдэй сайд, граф Оттокар Чернин, Османай эзэнтэ гүрэнэй түлөөлэгшэ Мехмед Талаат-паша ба германиин МИД-эй түлөөлэгшэ Рихард фон Кюльман

Үглөөдэрынь болоһон удаадахи зүблөөндэ Украинын Түбэй радын (УЦР) делегацишье уригдаа: Совнаркомой засаг Украинада дэлгэрнэгүй, мүн эб найрамдалай хэлсээ өөрөө ябуулха хүсэлтэй Байһандаа Тэрэнэй түрүүлэгшэ Голубович Радын деклараци соносхоо. Радын делегациие ород делегациин хуби гэжэ тоолохо гү, али бэеэ дааһан гүрэн түлөөлхэ гү гэһэн асуудалтай Кюльман Троцкидо хандаба. Украина өөрөө «мүнөө имагтал өөрыгөө тодорхойлхо үйлэ ябасада байна» гэжэ тодорхойлоод, "украинын түлөөлэгшэдэй"бэеэ даанги байдал мэдэрнэб гэжэ троцкий харюусабае . Харин Кюльман украинын түлѳѳлэгшэдэй хэлсээнүүдтэ хабаадалга тухай асуудалаар зүблэлтэ делегациин мэдүүлгэ шэнжэлхэ хэрэгтэй гээд харюусаба.

Иоффе ба Каменев хоер Брест-Литовскада хэлсээнэй үедэ

Саашанхи хэлсээнүүд ехэнхидээ тэрэ үеын хүнүүд, мүн түүхэшэд Троцкий кюльман хоёрой хоорондохи «аман тулалдаан» гэжэ үзэгдэдэг байгаа, тэрээндэ заримдаа генерал Гофман буруушаалгатайгаар оролсодог һэн: Тэдэнэй хэлэлсээриин талмай Хитадһаа Перу хүрэтэр нэмжыдэг байгаа; тэдэ энэдхэг Хайдарабадһаа Британиһаа низамай дулдыдалгын хэмжээн ба Ану-ай Дээдэ шүүхын ажал ябуулга гэхэ мэтэ сэдэбүүдые дайрадаг байгаа.Тиихэ зуура OHL дай үргэлжэлүүлхын тула нѳѳсэнүүдэй барагдахаһаа айжа, хэлсээ удааруулгада айхабтар дураа гутаһанаа мэдүүлээ (хар. «Брэквын үбэл», «эрзац») ба армиин һандаралгаһаа айгаа; Австри-Унгарай засагай газар бүри орёо байдалда байгаа (Хар. Австри-Унгарта Январиин буһалгаан).

1918 оной январиин тэнгээр Зүүн-Түб Европодо ехэ хэмжээнэй буһалгаанууд боложо, үймөөн эхилээ хадань, эб найрамдалай хуралдаанда большевигүүдэй хандалга үрэ дүн асаржа болохо гэжэ һанагдаа.

Брестдэ болоһон хэлсээнүүдтэ делегацинуудай зүблөөн

1918 оной 1 һарын 5 (18) улас түрын комиссиин хуралдаан дээрэ генерал Гофман Түб ехэ гүрэнүүдэй тодорхой нүхэсэлнүүдые үзүүлһэн — Тэдэ Германи, Австри-Унгарай сэрэгэй хиналта доро Польшо, Литва, Беларусь ба Украинын нэгэ хэһэг, Эстони ба Латви, Моонзундын аралнууд ба Ригын булан байһан анханай Оросой эзэнтэ гүрэнэй газарай зураг байгаа. Троцкий "ородой делегациие карта дээрэ иимэ хурсаар тэмдэглэгдэһэн энэ зурлаатай танилсуулхын тула"гэһэн забһар эрибэ. Тэрэл үдэрэй үдэшэ Зүблэлтэ түлөөлэгшэд Петроградта засагай газарые герман-австриин эрилтэнүүдтэй танилсуулхын тула хуралдаанай ажалда арбан үдэрэй шэнэ забһарлал гуйгаа: Троцкий ниислэл хото ошоо, харин удаадахи зүблөөн январиин 16 (29) — дэ томилогдоо.

Забһарлалга. Нам доторхи тэмсэлэй эхин

Брест-Литовскдо болоһон хэлсээнүүдые зогсоохо тухай һонинууд австри-унгарай үйлэдбэридэ олон зоной буһалгаануудта ба эзэнтэ гүрэнэй хотонуудта үлэн буһалгаануудта, мүн россиин хэб жэшээгээр ажалай зүблэлнүүдэй аяндаа бии бололгодо асараа. Һая бии болоһон соведүүдэй делегадууд түлөөлэгшэдөө Троцкитой хэлсээ хэхыень эльгээдэг байгаа.

Брест-Литовск хотодо болоһон хэлсээнүүдтэ хабаатай позицинуудай илгаа РСДРП(б) дотор Түбэй ехэ гүрэнүүдэй газар дэбисхэрэй эрилтэнүүдээ дурадхахаһаа урид хараалагдаа: тиигэжэ 1917 оной декабриин 28-да Москвагай областной бюрогой пленарна суглаан боложо, Түбэй хороондо Николай Бухарин орожо, тэрэ үедэ Москвагай, Воронежско, Костромско, Калужска, Владимирска, Нижегородско, Тверскэ, Тульска, Рязанска, Тамбовско партийна эмхинүүдые хүтэлбэрилөө, орловско, смоленскэ ба ярославска губернинүүд. Зүблѳѳн дээрэ тогтоол абтаһан байгаа, «Социалис Россиин империалис Германитай эб найрамдал гансал дээрмэдэлгын ба хүсэрхэлгын юртэмсэ байжа болохо», МҮН СНК-һаа «империалис Германитай эб найрамдалай хэлсээнүүдые болюулха», мүн "бүхы дэлхэйн буржуазитай хайра гамгүй дайнай"эхилхэ эрилтэ табиһан байгаа. Тогтоол 1918 оной январиин арбан хоёрто (хорин табанда) хэблэгдэһэн байгаа, тиихэдэ нам соо эб найрамдалда гар табилга тухай элдэб һанамжануудые баримталһан бүлэгүүд эли бодо бүрилдэһэн байгаа.

Январиин 8 (21) Ленин КПСС-эй Түбэй комитеадай гэшүүдэй партийна хүдэлмэрилэгшэдтэй зүблөөн дээрэ үгэ хэлэхэдээ, «амяарлаһан ба аннексионис эб найрамдал дары баталха тухай асуудалаар Тезисүүдээ» соносхожо, дары эб найрамдалда гар табиха хэрэгтэй гэһэн дэлгэрэнгы үндэһэ баримта дурдаа (февралиин 24-дэ толилогдоһон байгаа). Ленинэй тезисүүдэй түлөө зүблөөндэ оройдоол 15 хабаадагшад дуугаа үгөө; Уласхоорондын империализмда «революционно дай» соносхохые дурадхаһан, «уласхоорондын революциин ашаг һонирхол» гэһэн нэрэ дээрэ «совет засагаа алдаха аргада ошохоор» бэлэн байһанаа мэдүүлһэн «зүүнэй коммунистнуудай» хараа бодол 32 хүн дэмжэбэ; зүблөөндэ 16 хабаадагшад эб найрамдалай хэлсээндэ ёһын тэдыдэ гар табингүй, дай болюулха ба армиие сэрэгһээ сүлөөлхэ гэһэн троцкиин «эб найрамдал, дайншье» хоорондын хараа бодолтой зүбшөөбэ .

В. Ленин

Л. Троцкий

Н. Бухарин

Хубисхалта дайнда сэрэг хэрэгтэй, харин бидэндэ сэрэг үгы ... Мүнөө баталха баатай болоһон эб найрамдал — эб найрамдал (эшхэбтэр) ташаяангы, харин дайнай эхилээ һаань, манай засагай газар хамагдажа, эб найрамдал ондоо засагай газар баталха байһаниинь дамжаггүй В. Ленин

Лениниие эб найрамдал тогтоохые баадхаһан шалтагаанууд тухай шэнжэлэгшэд элдэб тухайламжануудые дурадхаа: Ленин гансал «хубисхалта гоё үгэнүүдые хэлэлгын» саана хороод, засагта ерэһэнэйнгээ һүүлээр гүрэнэй ажал ябуулагша гэжэ бодомжолжо эхилээ гэжэ Ирина Михутина бододог байгаа; Юрий Фельштинский лениниие хубисхалта хүдэлөөнэй толгойлогшын рольдо үлэхэ хүсэл хүдэлгөө гэжэ тоолодог байгаа, тэрэниие тэрэ алдаха һэн, үйлэдбэриин талаар хүгжэнги Германида пролетарска хубисхал эхилэ; Борислав Чернев Совнаркомой толгойлогшын һуурида «амяараа орондо социализм» гэһэн ерээдүйн гол бодолой үндэһэ һуури хараа, Тиихэдээ Ленин арбаад жэлнүүдэй бэшэ, харин һарануудай ерээдүйдэ дэлхэйн хубисхалда найдаһаар байгаа гэжэ тэмдэглээ. Брест-Литовскдо немец хэлэтэ хэблэлдэ гүйсэд орохо аргатай байһан Троцкий ѳѳрынгѳѳ хараа бодолые Австри-Унгарта болон Германида олоороо үймѳѳнѳѳр үндэһэлбэ, тэдэн эрхэтэнэй дайнай оролто гээд тэрэ тухайлба, Түбэй ехэ гүрэнүүдэй Сэрэгүүдэй зүблэлтэ Орос гүрэн добтолхо боломжые болюулһан, ёһын тэдыдэ эб найрамдалай хэлсээнэй үгышье һаа, тэрэнэй бэшэлгэгүй ушар Большевигүүд Тухай һураг суу Германиин агентнүүд гээд буруушааха арга олгохо һэн. Өѳрын ээлжээндэ Бухарин ба «зүүн коммунистнууд», франциин хубисхалай дүршэл дурдан, тэрэнэй зэбсэгтэ хүсэнүүд тэдэнһээ нилээн олон сэрэгүүдһээ үлүү консервативна ехэ гүрэнүүдэй нэгэдэлнүүдые илажа шадаһан, большевигүүд Россиин хүдэлмэришэдые ба таряашадые Европодо хубисхалнуудта туһалха шадалтай Түбэй ехэ гүрэнүүдтэ эсэргүү аяншалгада зоригжуулжа шадаха гээд, тухайлдаг байгаа.

Түлөөлэгшэдэй Зүблэлэй Секретарь Л. М. Карахан Брест-Литовск хотодо телеграфна аппарадай дэргэдэ

Январиин 11(24) РСДРП (б) — гэй ЦК-гай зүблөөн гол шухала боложо, элдэб хараа бодолнуудай түлөөлэгшэд хурса үгэ буляалдаанда ороо. Эсэстээ " революционно дайнда уряалхаяа байна гүбди? хоёрынь «түлөө», арбан нэгэн — «буруушаан» (нэгэ тэбшэһэн хүнэй хажууда) хэлэһэн юм. Ленинэй дурадхалаар «эб найрамдалай гар табилгые али болохоор удааруулнабди» гэһэн тезисэй табигдахада, 12 хүн дэмжээ (гансал Григорий Зиновьев буруушаагаа). Түгэсхэлдэнь Троцкий «бидэ дай болюулнабди, эб найрамдал баталнагүйбди, сэрэгһээ табигданабди» гэһэн формулын түлөө дуугаа үгэхые дурадхажа, тэрэнь «Урдаһаа» (Ленин, Сталин, Свердлов, Сергеев, Муранов болон бусад) 7 һанамжатай 9 дуугаар (Троцкий, Урицкий, Ломов, Бухарин ба Коллонтай оруулан) олонхииень абаһан байна. ЦК-гай нюуса шиидхэбэри намай уялгалһан данса байгаа. Хоёр үдэрэй үнгэрһэн хойно, большевигүүдэй болон зүүн эсернүүдэй намуудай хүтэлбэриин хамтын зүблөөн дээрэ «дай ябуулхагүй, эб найрамдал баталхагүй» гэһэн формуло тэндэ байгшадай диилэнхи хубиин һайшаалда хүртөө. Январиин 14 (27) Соведүүдэй Бүхэроссиин Гурбадахи съезд Троцкиин «тодо бэшэ» найруулгануудта зохёоһон ба эб найрамдалда гар табиха тухай эсэсэй шиидхэбэри абалгада делегациие ѳѳрѳѳ үргэн эрхэ түлѳѳлэлгэтэй гадаадын политика тухай бэшэһэн тогтоол дэмжэбэ: «Бүхы дэлхэйн нюурта дахин ород арадай дайе дары болюулха эрмэлзэл тунхаглаһан, Бүхэроссиин Съезд Орос гүрэнэнй хубисхалай программын үндэһэн дээрэ эб найрамдалай ёһо заршамуудые хамгаалхые делегацидаа даалгана.

Хүндэ байдалһаа гараха арга бидэндэ Дунда сэг — Троцкиин баримта үгөө. И. Сталин (1918)

Хэлсээнүүдэй үргэлжэлэл

Украинатай эб найрамдалай хэлсээ баталалга

Гол үгүүлэл:Брестын энхэ тайбан (Украина — Түб гүрэнүүд)

Январиин 21-дэ (февралиин 3) Кюльман Чернин хоёр Берлин Людендорфтой зүблѳѳндэ гараба, Тэндэ Украинада байдал хинаагүй Түбэй радатай эб найрамдалда гар табиха боломжо тухай асуудал зүбшэн хэлсэгдээ: үлэн хооһоор занаһан Австри-Унгарта эдеэ хоолтой тон хүндэ байдал һайн шиидхэбэридэ шиидхэхы үүргэ дүүргээ. Брест-Литовск хото бусаад, герман ба австри-унгарай түлөөлэгшэд Январиин 27 — до (февралиин 9) Радын түлөөлэгшэдтэй эб найрамдалай хэлсээндэ гар табиба, тэрэнэй ёһоор — зүблэлтэ сэрэгүүдтэ эсэргүү сэрэгэй туһаламжын орондо-украинын Арадай Улас июлиин 31 болотор Болзорто Германи Ба Австри — Унгарта 1 сая тонно орооһо, 400 сая үндэгэ, 50 мянган тонно эбэртэ бодо малай мяха, мүн тиихэдэ-өөхэ, саахар, улһа, марганцева руда болон бусад түүхэй эд табиха уялга абаба.Тэрээнһээ гадна УНР-эй делегацинууд Австриин (Венгриин бэшэ) бүхы украин хэлэтэ дэбисхэрнүүдтэй австри-унгарай бэеэ дааһан нютаг можо байгуулха тухай нюуса найдуулга туйлажа шадаа; Украинын саана Мүн Лэ Добын арсалдаата нютаг можо мэдэрэгдээ .

УЦР-ын түлөөлэгшэд Брест-Литовскда

УНР болон Түбэй ехэ гүрэнүүдэй хоорондо эб найрамдалай хэлсээндэ 1918 оной январиин 27-до (февралиин 9) гар табилга

Украина Болон Түбэй ехэ гүрэнүүдэй хоорондо Брестын эб найрамдалда гар табилга Зүблэлтэ Россиин эзэлһэн һууринуудта горитой сохилто болоо, юуб гэбэл, январиин гушан нэгэндэ (февралиин арбан гурбанда) УНР-эй делегаци германида ба Австри-Венгридэ зүблэлтэ сэрэгүүдтэ туһаламжа тухай гуйлтатайгаар хандаа ха юм. АВСТРИ-германиин сэрэгүүдэй Украинын нютаг дэбисхэртэ орохо эрхэ зүйн үндэһэн болоһон УНР, Германи, Австри-Унгар хоорондо сэрэгэй конвенци албан ёһоор албан ёһоор албан түхэлжүүлэгдэһэншье һаа, германиин командовани тэрэл үдэр большевигүүдтэ эсэргүү дайнда орохые уридшалан зүбшөөржэ, украинада аянда эдэбхитэй бэлдэжэ эхилбэ.

Статс-секретарь фон Кюльман Украинатай эб найрамдалай хэлсээндэ Гар табиһанай Һүүлээр Хорин дүрбэн сагай туршада Троцкитой хэлсээ таһалхаб гээд, би туйлааб. Э. Людендорф

Германиин ультиматум ба хэлсээнүүдэй таһалдал

Түбэй радатай эб найрамдалай хэлсээндэ гар табилга тухай Берлиндэ мэдэхэтэй адли, II Вильгельм, „императорые ба генералнуудые алаха ба совет сэрэгшэдтэй нүхэсэхэ“ гэһэн уряатай германиин сэрэгшэдтэ большевигүүдэй уряатай радио — хандалга тухай мүн мэдээнүүдые абаһан, Тэрэ дороо зүблэлтэ делегацинуудта нарва — Псков-Двинск шугам хүрэтэр балтиин можонуудһаа арсалгатайгаар эб найрамдалай германиин эрхэ нүхэсэл баталан абаха тухай эрид эрилтэ табиба.

Мүнөөдэр большевигүүдэй засагай газар минии сэрэгтэ сэхэ хандажа, дээдэ командирнуудтаа буһалгаа хэжэ, үсэрхэлдэхые уряалба. Бишье, фельдмаршал фон Хинденбургшье иимэ байдал тэсэжэ шадахаяа болёоб. кайзер Вильгельм II

Тэрэл үдэрэй үдэшэ Кюльман зүблэлтэ түлөөлэгшэдтэ иимэ аргаар найруулагдаһан германиин эрхэ нүхэсэлдэ эб найрамдал дары баталха эрид эрилтэ табиба: „Орос гүрэн энэ эб найрамдалай хэлсээ эсэслэн баталалгатай хамта хүсэндөө ороһон удаадахи газар дэбисхэрэй хубилалтануудые хараадаа абана: Германиин ба Австри-Венгриин хилэнүүдэй ба үнгэржэ байһан шугамай хоорондохи можонууд… саашадаа Оросой газар дэбисхэрэй зонхилолгодо орохогүй. Анханай Оросой эзэнтэ гүрэндэ тэдэнэй хабаатай байһан баримтаһаа Тэдээндэ Оросто хабаатай ямаршье уялганууд гарахагүй. Эдэ можонуудай ерээдүйн хуби заяан тус арадуудтай, тодорхойлбол, Тэдээнтэй Германи ба Австри-Унгарай баталха хэлсээнүүдэй үндэһөөр шиидхэгдэхэ“. Тиихэ зуура бүри январиин һүүл багта Түбэй ехэ гүрэнүүдэй засагай газарнууд Петроградта нам доторхи үгэ буляалдаанай ябаса (нюуса) тухай» гайхалтай " тодорхой мэдээсэлтэй байгаа ба большевигүүдэй эб найрамдалда гар табилга эгээн ехээр удааруулха түсэбүүд тухай мэдэдэг байгаа — тус мэдээсэл немец хэблэлдэшье «нэбтэрээ» .

РСФСР-тэ эб найрамдалай эрхэ нүхэсэлтэй немец телеграмма (1918 оной мартын 2)

Январиин хорин найманда (февралиин арбан нэгэндэ) Троцкий түбэй ехэ гүрэнүүдэй түлѳѳлэгшэдтэ зүблэлтэ түлѳѳлэгшэдэй бүхы гэшүүдэй гар табиһан бэшэмэл мэдүүлгэ дамжуулба; тэрэ мүн германиин эб найрамдалай эрхэ нүхэсэлнүүдые аман үгөөр буруушааба ба мэдүүлгэ хэбэ:

Бидэ дайнһаа гаранабди. Бидэ энээн тухай бүхы арадуудта ба тэдэнэй засагай газарнуудта мэдүүлнэбди. Бидэ манай арминуудые дууһан сэрэгһээ болюулха тухай захиралта үгэнэбди ... Гэхэтэй хамта, Германиин ба Австри-Венгриин засагай газарнуудай бидэндэ дурадхаһан эрхэ нүхэсэлнүүд бүхы арадуудай ашаг һонирхолдо үндэһөөрөө харша гэжэ мэдүүлнэбди.

Оросой эб найрамдалай хэлсээ баталаагүй байлга зүндөө өөрөө эблэрэл болюулхые дахуулна гэжэ германиин тала харюудань мэдүүлээ. Энээнэй һүүлээр зүблэлтэ түлѳѳлэгшэд зүблѳѳнһѳѳ үһэрин гаража ошобо, Нэмэлтэ заабаринуудые абахын тула Петроградта бусаха хэрэгтэй гээд энээниие зоригжуулба.Тэрэл үдэр Троцкий дээдэ ахамад захирагша Крыленкодо телеграмма эльгээбэ, тэрээн соо германиин блогой ехэ гүрэнүүдтэй дайнай байдал болюулха тухай ба сэрэгһээ табигдаха тухай хүдэлжэ байһан армяар дары захиралта гаргаха эрилтэ табиба; Крыленко удаадахи үдэрэй үглөөгүүр тус захиралта гаргаба. Энэ захиралта тухай мэдэхэдээ, Ленин тэрэниие дары болюулха гэжэ оролдобо, харин тэрэнэй мэдээсэл Крыленкын табисаһаа сааша ошоогүй.

Январиин 29-дэ (февралиин 11) Петроградай хүдэлмэришэдэй болон солдадуудай һунгамалнуудай зүблэлэй зүблөөн дээрэ олонхи хабаадагшад (нэгэ дуугаар «буруушаан», 23 тэбшэһэн) Зиновьевай бэлдэһэн тогтоол абтажа, Брест-Литовск хотодо совет делегациин үйлэнүүдые һайшааһан байна. Үглөөдэрынь «Известия ЦИК», «Правда» соо мүн лэ тус шиидхэбэри дэмжэһэн статьянууд гараа; февралиин 1-эй (14) үдэшэ ВЦИК-эй зүблөөн дээрэ «Брестдэ түлөөлэгшэдэйнгээ үйлэ хэрэгүүдэй маяг»һайшааһан тогтоол абтаһан байна.

Дайн байлдаануудые дахин һэргээлгэ

Гол үгүүлэл:Түбэй ехэ гүрэнүүдэй интервенци (1918 оной февраль-март һаранууд)

Гол үгүүлэл:Оросой сэрэгэй демократизаци

Бад-Хомбургда болоһон (Бад-Хомбург-фор-дер-Хеэ) зүблөөн дээрэ январиин 31 (февралиин 13) (заримда, алдуугаар, Гамбургада) II Вильгельм, Канцлер Гертлинг, Кюльман, Хинденбург, Людендорф, далайн штабай дарга ба дид-канцлер гэгшэдэй хабаадалгатайгаар эблэрэл таһалжа, зүүн фронтдо добтолго эхилхэ — «Бидэнэй урдаһаа оршоһон ород сэрэгтэ богонихон аад, шанга сохилто хэхэ, тиихэдээ олон тоото сэрэгэй хэрэгсэлнүүдые абаха арга олгохо» гэһэн шиидхэбэри абтаһан байна. Зохёогдоһон түсэбэй ёһоор, бүхы Прибалтикые Нарва хүрэтэр эзэлжэ, Финляндида зэбсэгтэ дэмжэлгэ үзүүлхэ ёһотой байгаа. Мүн Украиные эзэлжэ, сүлөөгүй дэбисхэрнүүдтэ зүблэлтэ засаг усадхажа, орооһо, түүхэй эд гаргажа эхилхэ гэжэ шиидэһэн байгаа. 17-һоо (гү, али 18-һаа) болюулха албан ёһоной шалтагаан болгон) февралиин эблэрэл "Троцкиин эб найрамдалай хэлсээ бэшэнгүй байлга"хэрэглэхэ гэжэ шиидэһэн байна. Февралиин арбан зургаанда германиин захиргаан Брест-Литовскдо үлэһэн Зүблэлтэ түлѳѳлэгшэдэ Ород Германи хоёрой хоорондо дайнай байдал дахин һэргээгдэнэ гээд, албан ёһоор мэдүүлбэ. Зүблэлтэ засагай газар эблэрэлгын эрхэ нүхэсэл эбдэһэн тухай буруушаалга мэдүүлбэ, зүгөөр дары харюу ерэбэгүй:

Германиин түүхэтэ зорилго хэр угһаа байгаа: зүүн Тээһээ занаһан хүсэнүүдэй урдаһаа хаалта тогтоохо ... мүнѳѳ Зүүн Тээһээ шэнэ аюул занана: ёһо журамай халдабарита үбшэн. Мүнѳѳнэй үбшэн Росси ѳѳрынгѳѳ үбшэнѳѳр дэлхэйн бүхы оронуудые халдахааха гэжэ оролдоно. Энээнэй урдаһаа бидэ тэмсэхэ ёһотойбди. Бавариин Леопольд, сэрэгшэдтэ радио-хандалгаһаа

Февралиин 4 (17) РСДРП(б)гэй ЦК-гай зүблөөн боложо, 11 хүн хабаадаа: Бухарин, Ломов, Троцкий, Урицкий, Иоффе, Крестинский, Ленин, Сталин, Свердлов, Сокольников болон Смилга. Ленин «Эб найрамдалда гар табихын тула Германиин шэнэ хэлсээнүүдтэ орохые дары дурадхаһанай түлөө» гэжэ хэлэхые дурадхаба, тэрэнэй урдаһаа 6 хүн (Бухарин, Ломов, Троцкий, Урицкий, Иоффе, Крестинский) "түлөө"гэһэн табан дуугаар эсэргүүсэбэ. Удаань, Магад, Троцкидо, ЦК-гай 6 гэшүүдэй (Бухарин, Ломов, Троцкий, Урицкий, Иоффе, Крестинский) дуугаа үгэһэн «германиин добтолгын хүрэхысэ элиртэр ба ажалай хүдэлөөндэ тэрэнэй нүлөөгэй элирүүлэгдэтэр эб найрамдал тухай хэлсээнүүдые һэргээхые хүлеэхэ» гэһэн дурадхал оруулагдаа, харин бусад булта буруушаагдаа. "Хэрбээ бидэ баримта мэтэ германиин добтолготой аад, Германида ба Австрида хубисхалта дэбжэлтэтэй байбал, бидэ эб найрамдал тобшолно гүбди?"гэжэ зургааниинь (Троцкий, Ленин, Сталин, Свердлов, Сокольников Болон Смилга) һайн һаналаа хэлэжэ, гансал Иоффе эсэргүү дуугаа үгэбэ.

Австри-унгарай сэрэгүүд Каменец-Подольскдо ороно (1918 оной февраль)

Февралиин 18-ай үглөөгүүр зүблэлтэ засагай газар немец сэрэгүүдые эдэбхижүүлхэ тухай мэдээнүүдтэй болоод байгаа. Үдэртөө Балтиин далайһаа Карпат хүрэтэр бүхы фронтоор 47 ябаган сэрэгэй, 5 морин сэрэгэй дивизиин хүсөөр добтолгоёо эхилхэдээ, германиин сэрэгүүд түргэн урагшаа дабшажа, аяар үдэшэ Тээшэ 100-һаа доошо жадаар Двинск (Даугавпилс) абтажа, Тэрэ үедэ Хойто фронтын 5-дахи армиин (Оросой Эзэнтэ гүрэнэй) штаб байһан юм (см. Операция «Фаустшлаг»). Хуушан армиин частьнууд сэрэгэй зөөри хаяжа гү, али абаад ябашадаг, харин большевигүүдэй бүрилдүүлһэн Улаан гвардиин отрядууд ехэ эсэргүүсэлгэ үзүүлдэггүй байгаа.

Зүблэлтэ засагай газар февралиин 18-һаа 19 болотор һүни германиин засагай газарта радиограмма эблэрэлгын эрхэ нүхэсэл эбдэһэн тухай буруушаалга харуулан ба Брестдэ урид зохёогдоһон эб найрамдалай хэлсээндэ гар табихые зүбшөөжэ, зүбшөөгөө:

Байгуулагдаһан байдалай ушарһаа Арадай Комиссарнуудай Зүблэл Брест-Литовскдо Дүрбэн Холбооной түлөөлэгшэдэй дурадхаһан эб найрамдалай эрхэ нүхэсэлнүүдтэ гараа табиха баатай байһанаа харана. Германиин засагай газарай табиһан тодорхой эрхэ нүхэсэлнүүдтэ харюу дары үгтэхэ гээд, Арадай Комиссарнуудай зүблэл мэдүүлнэ. В. Ленин, Л. Троцкий

Февралиин 19-эй үдэшэ Ленин Гофманай радиотелеграмма өөрөө хүлеэн абажа, зүблэлтэ радио-харилсаае Берлин руу дамжуулһан болобошье албан ёһоной баримта бэшэг болгон хаража болохогүй гэжэ мэдээсэбэ. Энэ ушараар генерал совет засагай газарта Двинск руу бэшэмэл дансатай тусхай курьер эльгээхыень дурадхаһан байна. Эсэстэнь Германиин засагай газарай шэнэ ультиматум Петроградта абтахаһаа урид үшөө табан үдэр үнгэрбэ.

Смольнын дээдэ һургуулиин байшан 1918 оной февраль һарада

Тиихэ үедэ германиин ба австри-унгарай сэрэгүүдэй добтолго бүхы фронтооэ дэлгэгдээ; большевигүүдтэ эсэргүүсэгшэд 200—300 модоной зайда урагшаа дабшажа шадаа: февралиин 19-дэ Луцк эзэлэгдээ ба Эгсэ] февралиин 21- дэ-Минск ба Новоград-Волынский, февралиин 24-дэ-Житомир. Германиин добтолгоһоо боложо, Петросоведэй пленарна зүблөөн дээрэ февралиин 21-эй Петроградай революционно хамгаалгын Хороон 15 хүнэй бүридэлдэ байгуулагдажа, РСФСР-эй ниислэл бүһэлэлгын байдалда соносхогдоо һэн.

Иимэ ушар удхагүй дайе хаража үшөө үзөөгүйб. Бидэ тэрэниие поезднууд болон автомобильнууд дээрэ шахуу хүтэлѳѳбди. Поезддо пулемёдтой, нэгэ үхэр буутай үсөөхэн ябаган сэрэг һуулгаад, удаадахи станци хүрэтэр ошохош. Вокзал абаад, большевигүүдые барижа, поезддо үшөө солдадуудые һуулгаад, саашаа ябахаш. генерал М. Гофман

Эб найрамдал тухай нам доторхи ба олониитын хөөрэлдөөн

Февралиин 21-дэ Совнарком Ленинэй «Социалис Эсэгэ Орон аюулда ороод байна!», совет эмхинүүдые"һуури бүхэниие шуһанай һүүлшын дуһал болотор хамгаалха " гэжэ уялгалһан юм. Нэгэ доро Ленин — «Карпов» гэһэн далда нэрэ доро — «Үнэн» соо «хубисхалта үгүүлэл тухай» статья хэблүүлжэ, эб найрамдал тухай тезисүүдээ үргэдхэжэ, тиигэжэ эб найрамдал баталхын түлөө хэблэлдэ нээмэл тэмсэл эхилээ: Засагай газарай толгойлогшо РСФСР-эй мүнөөнэй байдалые Тильзидэй эб найрамдал баталхын урда тээ оросой эзэнтэ гүрэнэй байдалтай сасуулаа. Февралиин 22-то Троцкий Георгий Чичеринда бүрин этигэмжэнүүдые «зарим тэды хүнгэлэлтэтэйгөөр» дамжуулжа, хари гүрэнүүдэй хэрэгүүдэй талаар наркомой тушаалһаа бууба.

Тэрэл үдэр Ленингүй үнгэрһэн ЦК — гай зүблөөн дээрэ Бухарин — Антантын гүрэнүүдһээ буу зэбсэг ба эдеэ хоол худалдан абаха арга боломжо тухай сэсэ буляалдаанай үедэ-дурадхал оруулаа: «…буу зэбсэг худалдажа абаха, француз, англи ба американ үүргэнүүдтэй офицернүүдэй ба инженернүүдэй туһа хангамжа хэрэглэхэ талаар ямаршье хэлсээнүүдтэ орохогүй». Троцкиин ондоо түсэл — « бидэ гүрэнэй эмхи зургаануудаар хубисхалта армииемнай тон һайнаар зэбсэгжүүлхэ, тоногжуулха бүхы мүнгэ абанабди» — 6 дуугаар олонхииень абаа (5-да эсэргүү), тэрэнэй удаа Бухарин ЦК-һаа гаража, «Үнэнэй» редакторай тушаалһаа гараха тухай мэдүүлгэ оруулаа. Ленин «англо-француз империализмын дээрмэшэдһээ хартаабха, буу зэбсэг абаһанай түлөө минии дуу ниилүүлхые гуйнаб» гэһэн тексттэй тэмдэглэл эльгээжэ, «Хамуу тухай» гэһэн статьягаа хэблүүлээ һэн. Нэгэ доро мүнөө болотор «арадай дайсадтай тэмсэлдэ уужам сэдьхэлтэй байгаа» гэжэ ВЧК (РСФСР-ЭЙ СНК-гай дэргэдэхи хубисхалда эсэргүү болон саботажтай тэмсэхэ талаар Бүхэроссиин онсо комисси) хүн зондо дуулгаа, харин мүнөө бүхы хубисхалда эсэргүү, тагнуулшад, хонжоо наймаашад, ангирнууд, хулиганууд болон саботажнигууд «Гэмтэ ябадалай газарта Комиссиин отрядуудаар хайра гамгүй буудагдаха».

1918 оной февралиин 10-ай совет тунхаглалай хара зураг

Намай Түб хорооной абаһан шиидхэбэринүүдэй харюуда Ломов, Урицкий, Бухарин, Бубнов, Мечислов Бронский, Варвара Яковлева, Спундэ, Покровский Болон Георгий Пятаков гэгшэд ЦК-да мэдүүлгэ бэшэжэ, урид абтаһан шиидхэбэринүүдые «пролетариадай ашаг һонирхолдо эсэргүү ба намай һанаа бодолдо таарахагүй» гэжэ сэгнээ, мүн нам доторхи эб найрамдал тогтоолгодо эсэргүү идхалга ябуулха хүсэлтэй байһанаа мэдээсээ; мэдүүлгэ февралиин 26-да хэблэлдэ бии болоо. Иоффе, Крестинский болон Дзержинский ЦК-гай олонхи гэшүүдэй политикада баһа эсэргүүсэбэ, харин намай хахаралгаһаа айһандаа идхалгаһаа арсаба.

Зүблэлтэ Орос гүрэндэ эб найрамдалай бүри хүндэ эрхэ нүхэсэлнүүдтэй германиин засагай газарай албан ёһоной харюу, февралиин 23-ай үглөөгүүр Петроградта абтаһан байгаа. Тэрэл үдэр РСДРП(б) — гэй ЦК-гай «түүхэтэ» зүблөөн үнгэржэ, Ленин табигдаһан эрхэ нүхэсэлөөр эб найрамдал баталха эрилтэ табиба, үгы һаа, Совнаркомой толгойлогшын тушаалһаа буугаад, ЦК-һаа гараха гэжэ занаад, үнэн дээрээ партиин хахарал гэһэн удхатай байгаа. Троцкий хэлсээндэ буруушааһан хандасаяа мэдүүлжэ, сэсэ буляалдаанда хабаадахаяа арсахадаа, Ленинтэй зүбшөөбэ:

Партида хахархада, хубисхалта дай ябуулха аргагүйбди ... байгуулагдаһан эрхэ байдалда манай нам дай ударидажа шадахагүй... тон ехэ һанал нэгэдэл хэрэгтэй байха һэн; үгы хадань, би дайнай түлөө дуугаа үгэхэ харюусалга өөр дээрээ абахагүйб. Л. Троцкий

Үгэ буляалдаанай һүүлээр Ленин дуугаа үгэлгэдэ гурбан асуудал гаргаба: (i) дары германиин дурадхалнуудые абаха гү? (ii) хубисхалта дай дары бэлдэхэ гү? (iii) Петроградай ба Москвагай зүблэлтэ һунгагшадай дунда дары асуулта хэхэ гү? Түрүүшын асуудалаар « буруушаан» (4) дуугаа үгөө Бухарин, Урицкий, Ломов, Бубнов; «за» (7) выступили Ленин, Свердлов, Сталин, Зиновьев, Сокольников, Смилга ба Стасова; (4) Троцкий, Дзержинский, Иоффе и Крестинский гээд тэбшэбэ. Хоёрдохи асуудалаар бүхы 15 хүн нэгэн дуугаар «тиимэ» гэжэ хэлэһэн байна; гурбадахи пункт 11 хүн дэмжээ.

VII Съезд. Стенографиин тоосоо (1923)

Үглөөдэрынь Ломов, Урицкий, Спунде, Смирнов, Пятаков Болон Боголепов гэгшэд Совнаркомһоо тушаалһаа бууха тухайгаа мэдүүлгэ оруулаад, мартын 5-да Бухарин, Радек, Урицкий гэгшэд «Коммунист» сонин хэблэжэ эхилээ, тэрэнь үнэндөө «Зүүн коммунистнуудай» өөрын хэблэлэй зургаан болоо. ЦК-гай зүблөөнэй һүүлээр лэ Ленин гол нюуса нэрэ дороо "Эб найрамдал гү, али дайн гү? гэһэн толилолго «Правда» сониной үдэшын дугаарта хэблэһэн юм.

Эб найрамдалда гараа табихадаа, Бидэ Зүблэлтэ засаг бэхижүүлнэбди, харин бидэ тэрэниие доройтуулнабди гээд, бидэ тоолонобди...[хоёр долоон хоногой һүүлээр] мүнѳѳнэй шиидхэбэри хүсэгүй болгогдожо ба алдуу гээд мэдэрэгдэжэ болохо... Г. Ломов

Үдэшын 11 сагта вцик-эй большевигүүдэй ба зүүн эсернүүдэй фракцинуудай хамтын зүблөөн эхилээ; зүүн эсернүүд эб найрамдалай урдаһаа дуугаа үгэхэ шиидхэбэри абаа. Хамтын зүблөөнэй һүүлээр большевигүүдэй фракциин амяараа зүблѳѳн эхилбэ: Ленинэй эзэлһэн һуури фракциин далан хоёр гэшүүн дэмжэбэ (хорин табан һанамжа «урдаһаа»үгтэһэн байгаа). Февралиин 24-дэ, ультиматумай болзорой дүүрэхэһээ дүрбэн час урид, ВЦИК эб найрамдалай эрхэ нүхэсэл баталан абаа: 112 — түлөө, 84 — эсэргүү, 24 — тэбшэһэн; нэрлэгдэһэн дуугаа үгэлгэ тододхогдоһон мэдээнүүдые үгөө: 116 — зүбшэрөө, 85 — эсэргүү, 26-маргаа. Большевигүүд Бухарин Рязанов хоёр партийна журамда эсэргүү зүблөөнүүдэй зал соо үлэжэ, эсэргүү дуугаа үгэбэ;зүүн эсернүүдэй фракци гэшүүдээ эб найрамдалай урдаһаа дуугаа үгэхыень уялгалаа — гэбэшье зүүн социалистнуудай-хубисхалшадай Намай (ПЛСР) ЦК-гай гэшүүд Спиридоновой, Малкинай болон бусад хэдэн намай ударидагшад эб найрамдалай түлөө дуугаа үгөө. 7:32 сагта царскосельскэ радиостанци Берлин, Венэ, Софи болон Истанбул хотонуудта зүблэлтэ засагай газарай эб найрамдалай эрхэ байдал баталан абаһан тухай болон Брест-Литовск руу шэнэ делегаци эльгээхээр бэлэн байһан тухай мэдээсэл дамжуулаа.

Троцкий хэлэхэдээ зүб байгаа: Энхэ тайбан гурба дахин зоболонто эблэрэл байжа болохо, харин энэ зуун дахин ташаяангы дайе дүүргэдэг ташаяангы, эшхэбтэр, бузар энхэ тайбан байжа болохогүй. В. Ленин

Абтаһан шиидхэбэри буруушаалга үүсхэбэ: тодорхойлбол, Эб найрамдалда эсэргүү РСДРП(б) — гэй москвагай областной бюро үгэ хэлээ, тэрэнь февралиин 24-эй резолюцида ЦК-гай этигэл ядалга элирхэйлжэ, тэрэниие шэнээр һунгаха эрилтэ табяа, "уласхоорондын революциин аша туһада мүнөө тон ёһын тэдыдэ боложо байһан Совет засагаа алдаха боломжодо ошоходо таарамжатай гэжэ тоолонобди"гэжэ мэдээсээ. Ниитэ хотын Москвагай партийна конференциин оролсоһон иимэрхүү тогтоол "Социал-демократ"сониндо толилогдоо һэн. Тиихэ зуура петроградай хүдэлмэришэдэй болон солдадуудай депутадуудай зүблэл ВЦИК-эй шиидхэбэри дэмжэбэ. Февралиин 28 — һаа мартын 2 болотор ВЦИК СНК хоёр нютагай зүблэлнүүдһээ ба бусад хэдэн эмхинүүдһээ эб найрамдалда тэдэнэй хандаса тухай асуултада харюу абаа: ленинэй мэдээсэлһээ эб найрамдалай түлөө 250 һанамжа, харин дайнай түлөө 224 һанамжа үгтэһэн байгаа..

Германиин «Троцкий бэшэжэ һурана» гэһэн карикатура (1918 оной февралиин 25)

Гурбадахи шата: Мартын 1—3

Зүблэлтэ түлөөлэгшэд герман-австриин үргэлжэлһэн добтолгын үедэ Мартын 1-дэ Брест-Литовск дахин ерээ; тэрэнэй шэнэ бүридэл иимэ түхэлтэй байгаа: Сокольников түрүүлэгшэ, Григорий Петровский, Чичерин, карахан нарин бэшэгэй дарга, иоффе-гэй улас түрын зүбшэлэгшэ, Альтфатер, Липский, Данилов, Андогский гэһэн сэрэгэй зүбшэлэгшэд. Эсэргүү талын гадаадын хэрэгүүдэй сайдууд зүблэлтэ түлөөлэгшэдые хүлеэгээгүй ба Бухарест ошоо-Бухарестын эб найрамдалай хэлсээ (1918)|Румынитай хэлсээ баталха; эсэстээ германиин делегаци бүридэлдэ байгаа: Розенберг элшэн, генерал Гофман, бодото статска зүбшэлэгшэ фон Кернер, 1-дэхи зиндаагай капитан В.Горн ба Эрхэ хуулиин департаментын захирал Криге. Австри-унгарай делегацида доктор Грац, мерей элшэн Ба Чичерич ородог байгаа. Гурбан хүн-элшэн Андрей Тошев, полковник Ганчев болон хуулита секретарь Анастасов — болгариин түлөөлэгшэд байгаа; түүрэг делегациие Хаккы-паша, Зеки-паша гэгшэд дурадхаһан байна. Зүблэлтэ Украинын делегациие германиин сэрэгэйхид Псковһоо сааша алдаагүй.

Брест-Литвагай хэрэмэй сагаан ордон (1915)

Ерэмсээрээ, зүблэлтын делегациин толгойлогшо тэрэнэй орон «Гартаа буу барижа, Орос гүрэнэй засагай газарта Германиин захирагдаһан» эрхэ нүхэсэлнүүдтэ зүбшѳѳл үгэнэ гээд, мэдүүлбэ, мүн ямар нэгэ үгэ буляалдаанда орохоёо арсаба, хэлсээнүүдэй харагдаса байгуулхагүйн тула, — РСФСР дурадхагдаһан дэлхэйе угтан абаха ба "дай үргэлжэлүүлхые шиидэхэ"аргатай гээд, этигэһэн Розенбергын буруушаалга үүсхэбэ. Эсэстэнь 1918 оной мартын 3-да, зүблэлтэ засагай 129-дэхи үдэртэ, Брест-Литвагай хэрэмэй Сагаан ордон соо болоһон зүблөөнэй хэмжээндэ дэлхэй бүхы делегацинуудаар албан ёһоор баталагдаа: зүблөөн 17:52 сагта хаагдаа.

Эсэсэй Брест-Литвагай хэлсээн арбан дүрбэн статьяһаа бүридэдэг байгаа, тэрэ тоодо табан хабсаралнууд (тэдэнэй нэгэдэхинь Германиин эзэн хаанта гүрэнэй эзэмдэһэн можонуудтай РСФСР-эй шэнэ хилын тобшо зураг байгаа) ба хоёрдохи ба гурбадахи хабсаргалтануудта нэмэлтэнүүд; тэрээнһээ гадна, зүблэлтэ тала хоёр түгэсхэлэй протоколнуудта ба Түбэй ехэ гүрэнүүд бүхэнтэй дүрбэн нэмэлтэ хэлсээнүүдтэ гар табигдаа.

Эсэслэн баталалга

Мартын 4-дэ ба 5-да Троцкий англиин ба франциин түлөөлэгшэд Брест-Литвагай эб найрамдалай хэлсээнэй болохоёо байһан зүблэлнүүдэй хуралдаан дээрэ эсэслэн баталагдаагүй һаань, эб нэгэдэгшэдтэ Түбэй ехэ гүрэнүүдтэй тэмсэхын тула ямар туһаламжа үзүүлэгдэхэб гэжэ хубисхалша туршаһан Брест-Литвагай Эб найрамдалай хэлсээнтэй уулзаа. Нэгэ доро США-гай гүрэнэй засагай Холбоото Уласай дээдэ зургаанууд Ленинэй авторай түлѳѳ Совнаркомой далда байһан туһаламжын хэмжээн ба болзор тухай адли асуудалнуудтай ното дамжуулагдаһан байна.

…албан ёһоной ЦК-гай эб найрамдалай бодолго пролетарска хубисхалай рельсһээ бууба… Бухарин, Ломов, Урицкий, Бубнов

1918 оной мартын 7-до РСДРП(б) — гэй үдэр урид нээгдэһэн VII онсо яаралтай съезд дээрэ Ленин ЦК-гай ажал ябуулга тухай политическэ тоосоо хэбэ, тэрэнь «дайн ба эб найрамдал тухай элидхэлтэй ниилээ», съездын делегадууд хэлсээнэй тексттэй танилсаагүйшье һаа; «зүүн коммунистнуудай» хараа бодол найруулһан Бухарин засагай газарай толгойлогшын содокладчик болобо. Мартын найманда — «Съезд Зүблэлтэ засагай гар табиһан германитай эгээн хүндэ, доромжолһон эб найрамдалай хэлсээ баталха хэрэгтэй гээд мэдэрнэ» гэһэн үгэнүүдээр эхилһэн тогтоолой түлѳѳ нэрэтэ дуугаа үгэлгын үедэ — делегадуудай хоолой иимэ аргаар хубаарилагдаа: 30 эсэслэн баталхые дэмжээ, 12 — буруушаагаа, харин 4-тэ тэбшээ. Тиихэ зуура Ленинэй зүблэлтын делегациин үйлэ хэрэгүүд тушаа" «шүүмжэлхы» һаналнууд Февралиин 10-да Крестинскиин харюу шүүмжэлэл түрүүлээ: эсэстээ удаан хѳѳрэлдѳѳнэй һүүлээр делегациин февралиин мэдүүлгые яагаад сэгнэхэб гэһэн асуудал дуугаа үгэлгэдэ табигдаа, мүн Олонхиин хорин табан дуугаар (арбан хоёрто эсэргүү) Зиновьевай тогтоол абтаһан байна, тэрэ делегацида "германиин империалистнуудые элирүүлгын хэрэгтэ, бүхы оронуудай хүдэлмэришэдые империалис үзэлтэй тэмсэлдэ хабаадуулгын хэрэгтэ тэрэнэй айхабтар ехэ ажалай түлѳѳ баяр хүргэбэ засагай газарнууд «.

[Троцкий] брестдэ хэлсээ эхилээ, тэдэниие идхалгын ашада айхабтар һайнаар хэрэглэжэ, бидэ булта тов-той зүбшѳѳгѳѳбди. Троцким. Тэрэ намтай хѳѳрэлдѳѳнэй хубиие дурдаа, харин бидэ немецүүдэй ультиматум хүрэтэр бэеэ баринабди гээд, бидэнэй хоорондо хэлсэгдэһэн байгаа гээд, би нэмэхэб, ультиматумай һүүлээр бидэ тушаанабди... Троцкиин арга ааша, удааруулгада ошоһон хадань, зүб байгаа; дайнай байдал болюулагдаһан ба эб найрамдал баталагдаагүй байхада, тэрэ буруу болоо. В. Ленин, 8 марта 1918

РСДРП(б) VII-дохи съезд: Дайн ба энхэ тайбан тухай резолюци, 1918 оной мартын 8.

Зүблэлтэ засагай гар табилгатай Германитай эгээн хүндэ, доромжолһон эб найрамдалай хэлсээ баталха хэрэгтэй гээд Съезд мэдэрнэ, манай сэрэг үгы байһан дээрэһээ, доройтоһон фронтын хубинуудай айхабтар хүндүүлхэй байдалһаа боложо, империализмын зүблэлтэ социалис уласта добтолхын урда тээ амарха ямаршье, багаханшье һаа, боломжо хэрэглэхэ хэрэгтэй дээрэһээ. …орос гүрэнэй хүдэлмэришэдэй ба таряашадай бэеэ абажа ябалгые ба журамые дээшэлүүлгын Ашада, россиин сүлѳѳрэлгын, эсэгэ ороноо хамгаалгын, социалис дайнда түүхэтэ дүтэлэлгын зайлашагүй байһые ойлгуулхын тула, хаа хаанагүй ба хаа хаанагүй шанга холбоотой ба түмэр ниитэ нэгэн хүсэлѳѳр холбоотой, нэгэдэн нягтарһан ба шударгы байха аргатай эмхинүүдые байгуулхын тула манай намай, мүн бүхы ухаатай пролетариадай түрүү ба манлай болон зүблэлтэ засагай эгээн түрүүшын ба гол зорилго гээд, съезд мэдүүлнэ боро юрьеэнэй үйлэдэл, тиигэжэ илангаяа арад зоной ажабайдалай шахардуу агшан зуурануудта, - һүүлэй һүүлдэ эрэ эмын илгаагүйгөөр, сэрэгэй эрдэм мэдэсээрээ ба сэрэгэй үйлэ хэрэгүүдээрээ бэеэ хүсэһэн хүн зониие бүхы талаһаань, гуримтайгаар, бүхыгөөрөө һургахын тула… Ажалай хубисхал бүхы дайлалдажа байһан оронуудта хэлбэришэгүйгөөр эдеэшэнэ, империализмын зайлашагүй ба дүүрэн диилдэлгэ бэлдэхэдээ, россиин социалис пролетариат бүхы оронуудай пролетариадай аха дүүгэй хубисхалта хүдэлѳѳниие дэмжэхэ бүхы хүсэнүүд ба тэрэнэй мэдэлдэ байһан бүхы хэрэгсэлнүүд байха гээд, съезд мэдүүлнэ.

Мартын 12 — то зүблэлтэ сонинууд түмэр замай унаа тээбэриин юрэнхы муудалга олон түлөөлэгшэдтэ соведүүдэй съездын нээлгэдэ ерэхыень зүбшөөгөөгүй гэжэ мэдээсээ: эсэстээ IV Бүхэроссиин Соведүүдэй онсо съезд мартын 14-дэ нээгдээ-энэ үдэр „Известия ВЦИК“ хэлсээнэй текст хуудаһануудтаа табяа. Үглөөдэрынь эб найрамдалай хэлсээндэ гар табихые буруушаажа, Бүхы зүүн эсернүүд, Тэрэ тоодо Штейнберг, Шрейдер, Карелин, Колегаев болон Прошьян гэгшэд Совнаркомой бүридэлһөө гараа. Мартын 16-да зүблэлтэ тала съездын делегадуудай 704 дуунда олонхиин нэрээрнь дуугаа үгэхэдэ абаһан хэлсээ эсэслэн эсэслэн баталаа (эсэргүү-284, 115 тэбшэһэн). Мартын 18-да Рейхстагда хэлсээ хаража эхилээ, тэрэниие канцлер ба гадаадын хэрэгүүдэй сайдай орлогшо Буш хэлсээ дурадхаба, текст „сэрэгэй контрибуци баадхаха гү, али Орос гүрэнэй газар дэбисхэрнүүдые хүсѳѳр арсаха тухай хэлэлтэгүй, Орос гүрэнэй нэрэ хүндые хаһаха ямаршье дүримүүд“ байгаагүй гээд, тэмдэглэбэ; хаража үзэлгэ дүрбэ хоноод дүүрэбэ, гансал Германиин дулдыданги бэшэ социал-демократическа нам эсэргүү дуугаа үгэбэ. Мартын 26-да Энхэ тайбан II-дохи Вильгельм гараа табиһан байна.

Хэлсээнүүдэй эрилтэнүүд

Брестын эб найрамдалай эрхэ нүхэсэлөөр 1918 оной мартһаа РСФСР уялга абаа:

• Балтиин гүнлиг ба Литвагай Хаанта Улас харагты) ба мүнөө үеын Белоруссиин хуби;
• сэрэгүүдые Финляндиһаа ба Украинаһаа гаргаха, Украин арадай уласые бэеэ дааһан гүрэн гэжэ тоолохо;
• Османай империин дэбисхэрһээ сэрэгүүдые гаргаха, мүн Ардаган, Батум, Карс тойрогуудые тэрээндэ дамжуулха;
• 1904 онһоо Германиин эзэн хаанта гүрэнтэй худалдаа наймаанай гурим баталан абаха;
• сэрэгһээ табигдажа, флодые зэбсэггүй болгохо;
• түбэй ехэ гүрэнүүдтэ болон тэрэнэй холбоо гүрэнүүдтэ хубисхалта номнол болюулха.

Германиин эзэнтэ гүрэнэй ба Австри-Унгарай хиналта доро ороһон дүтэрхы газар дайда

Герман сэрэгүүд Генерал Герман фон Эйхгорнын ударидалга доро Киевые эзэлээ (1918 оной март)

Газар дэбисхэрэй гээлтэнүүд

Түүхын уран зохёолдо анханай оросой эзэнтэ гүрэнэй нютаг дэбисхэрые энхэ тайбанай хэрээнэй үрэ дүндэ яг алдагдаһан талаар алгасалнууд байгаа: иигэжэ Павлович 707 000 дүрбэлжэн модо (гү, али хамтын дэбисхэрэй 4 %) ба хүн зоной 26 % булигдаһанаа бэшээ һэн; гэбэшье олонхи ушарта европын дэбисхэрэй ямар хубиие Орос гүрэнэй алдаһан тухай хэлэгдээ (хорин зургаан хуби). Гэхэтэй хамта, 1955 оной һүүлээр хэблэгдэһэн хэдэн немец ажалнууд юрэл „газар дэбисхэрэй 26 %“ заагдажа, „европын“ гэжэ тодорхойлогдонгүй байгаа. Эсэстээ Диана Зибертын тоололгоор, хэлсээнүүд 660 000 дүрбэлжэн модо (тэрэ тоодо Холмщина) гү, али 760 000 дүрбэлжэн модо „привисленскэ губернинүүдтэй“ (польшын газарнуудтай, Холмщинагүйгөөр) амяарлалга хараалһан байна. Османай эзэнтэ гүрэн 17,000 дүрбэлжэн модо талмайтай аймагууд гаража, Финляндиин гээлтэ үшөө 286 000 модо нэмээ, энэнь дүн хамта 1 063 000 дүрбэлжэн модо гү, али 1 210 000 дүрбэлжэн модо үгэдэг байгаа. Гэхэтэй хамта Эстлянди Ба Лифлянди 1918 оной августын 27-ой нэмэлтэ хэлсээнэй һүүлээр лэ Түбэй ехэ гүрэнүүдтэ гүйсэд мэдэлтэй байгаа: мартын 3-да тэдэ оройдоол зарим тэдыгээр дамжуулагдадаг һэн. ТЭРЭЭНҺЭЭ гадна УНР-эй хойто хилэ мүнөөнэй Украина Белорусси хоёрой хоорондохи хилэһээ хэдэн арбаад модо хойшоо татагдаа, зүгөөр нэгэшье украинын засагай газар тус дэбисхэрнүүдые эзэлжэ шадаагүй. .

Хүнүүдэй ба үйлэдбэриин гээлтэнүүд

„Гофманай шугамһаа“ баруулжаа 56 сая хүн ажаһуудаг байгаа (Оросой эзэнтэ гүрэнэй европын хэһэгэй хүн зоной гурбанай нэгэ хуби тухай) ба 1917 он болотор байгаа: болбосоруулагдажа байһан хүдөө ажахын газарай 27-33 % (хуряагдажа байһан хилээмэнэй 37-48 %), бүхы түмэр замай сүлжээнэй 26 %, нэхэмэлэй үйлэдбэриин 33 %, түмэрэй ба буладай 73 % хайлуулагдажа, шулуун нүүрһэнэй 89 % олзоборилогдожо, саахарай 90 % хэгдэдэг байгаа; 918 нэхэмэлэй фабриканууд, 574 пивын заводууд, 133 тамхинай фабриканууд, 1685 архиин заводууд, 244 химиин үйлэдбэринүүд, 615 целлюлозын фабриканууд, 1073 машина бүтээлгын заводууд (хамтадаа гүрэнэй олзо оршын 32 % болодог) ба үйлэдбэриин хүдэлмэришэдэй 40 % ажаһуудаг байгаа; хилэнүүдэй хубилалтын дүнгөөр мүн лэ урдын империин арадай ажахы „хубаагдаа“ .

Эрхэ байдал сэгнэлгэ

Олонхи түүхэшэд — совет болон баруун талынхидай -Брест-Литвагай эб найрамдалай эрхэ нүхэсэлнүүдые „драконовой“ гэжэ тоолодог байгаа. Тодорхойлбол, профессор Ричард Пайпсын һанамжаар, „Хэлсээнэй эрхэ нүхэсэл айхабтар хүндэ байгаа. Тэдэ Антантын оронууд-Дүрбэн Зүбшөөлдэ ямар эб найрамдалда гар табиха ёһотой байгааб гэжэ һанаандаа оруулха боломжо үгэдэг байгаа, тэдэ дайнда шүүгдэбэл…“,харин профессор Владимир Хандорин амяарлалгын хэлсээ баталһанай дүнгѳѳр Орос гүрэн илагшадай дунда һуури эзэлжэ ба Дэлхэйн Нэгэдэхи дайнда Антантын илалтын үрэ жэмэс хэрэглэжэ шадаагүй гээд, тэмдэглэбэ (харагты: Парижай энхэ тайбанай хуралдаан). Герхард Риттер Мүн Борислав Чернев ондоо үзэл хараагай ори ганса тала баригшад байгаа: Тиигэжэ Чернев „Бии байгаа сэрэгэй зэргэ-КВО баталһан хэлсээнүүд анханһаа драконовско бэшэ“ гэжэ тоолодог һэн.

Хандалга

Орос гүрэндэ

Эсэргүү хэблэлдэ большевигүүдтэ эблэрэлгын баталагдахаһаа урид „Эхэ оронойнгоо ба арад зоной ашаг һонирхолдо урбалга“, мүн холбоотоной үридэ урбалга тухай гэмнэлгэнүүд зэдэлдэг болоо — иимэрхүү гэмнэлгэнүүд ехэнхидээ Германиин эзэнтэ гүрэнэй засагай газарһаа мүнгэн туһаламжа абалга тухай һураг суутай холбоотой байгаа:

Хэрэг бүтэбэ. Большевигүүд илажа болохо. Немец мүнгэн миинтээр абтаагүй. Орос гүрэн өөрынгөө эб нэгэдэгшэдтэ хубилгахаһаа гадна, европын арадай засагтай улас түрын байгуулгые хархис арьяатанда урбахаһаа гадна, дээдэ баяр ёһололдо энэ арьяатан илажа түгэс нүгшэһэн илагшые эб найрамдал тухай гуйха бүрин этигэмжэтэдэй ашаар „ташаяангы“ гэжэ эли.

Плакат „ Англиин, Франциин, Америкын Демократи…“ (1918)

918 оной январь соо Москва болон Петроградай эсэргүү сонинуудай гол сэдэбынь тараагдаһан эмхидхэн байгуулгын суглаан зандаа байгаа. Байн-байн социалис сонинууд Соведүүдэй һунгалтада анхаралаа хандуулдаг боложо, буржуазна хэблэл большевигүүдэй экономическа хэмжээ ябуулгануудта анхаралаа хандуулдаг болоо һэн. Тиихэлээрээ, Январиин арбан долоондо Брест-Литовскдо эб найрамдалай хэлсээнүүдэй дахин эхилэлгэ эхиндээ хэблэлэй анхарал татаагүй шахуу байгаа: эб найрамдалай хэлсээндэ гар табихаяа арсаха тухай Троцкиин тунхаглалай һүүлээр байдал февралиин арбан үдэртэ эрид хубилаа; оппозиционно хэблэлэй харюуе доцент Анатолий Божич „яһала дошхон“ гэжэ сэгнэдэг байгаа. Эсэргүү һаналтанай сонинуудай олонхинь Онсо ушаралта байдалай тохёолдоһон ушарһаа Эмхидхэн б айгуулгын суглаанай ажал ябуулга дары һэргээхэ хэрэгтэй гэжэ мэдүүлээ.

Социал-демократ-интернационалистнуудай зургаан» «Шэнэ байдал (1917—1918)» январиин 30-да «Хахад Энхэ тайбан» гэһэн гаршагтай түрүү статья соогоо Троцкиин мэдүүлгэдэ тайлбарилаа: «Дэлхэйн түүхэ шэнэ, үшөө жэшээтэ ушаргүй, гайхалтай юумээр баяжаа: Россиин засагай газар орониие „дайншье, эб найрамдалшье…“» гэһэн байдалда соносхоо. «Русские ведомости» сонин «Страшный час» гэһэн түрүүшүүл соо "россидашье хүнэй зэбсэгтэ гараар байгуулагдахада, ямар сэнгээр гурим худалдажа абтанаб гэжэ мэдэхэ бологдоно"гэжэ уридшалан хэлээ һэн. Эсерэй «Арадай Хэрэг» хэблэлэй зургаан февралиин 1-дэ социалист-революционернүүдэй Партиин (ПСР)-эй ЦК-гай «Дайнай байдал болюулха тухай» тогтоол толилжо, «Орос гүрэн германиин империализмын мэдэлдэ үгтэнхэй» гэжэ мэдүүлһэн юм. Тэрэнэй газар нютагууд ба арадууд энээнһээ хойшо ондоо газарта урагшагүйдэлгынгээ ашаар бусаалтагүйгөөр хүсэлдүүлхэ аргатай ямаршье уласхоорондын арьяатанай олзо болохо", харин москвагай «Новое слово» сонин «Дайнһаа гаралга» гэһэн статья соогоо иигэжэ бэшэһэн юм: «Троцкий Ленин хоёрой энхэ тайбан… бодолой зайлашагүй байдалда асарна… германиин империализмын баярта. Мүнөө уласхоорондын социализмын эдэ лүндэншэд бүхы эршэ хүсэеэ Россиин „дотоодын шэнээр түбхинэлгэдэ“ шэглүүлхэб гэжэ найдуулна. Энэ хадаа манай хубисхалда эсэргүү баяр — хаанта засагые тэрэнэй муу үзэгдэлнүүдтэ холо бэшэ гэһэн удхатай…».

Меньшевигүүд-оборонецуудай ба плехановай "Нэгэдэлэй «түлѳѳлэгшэдэй сонин» Эхин «бүхы дэлхэйн пролетаринуудай аха дүүнэртээ» — амяараа эб найрамдал баталалгада эсэргүүсэһэн уряал хэблэбэ, Харин «Гол зорилто» гэһэн толилолго соо байдалые «гүрэнэй бэеэ дааһан хүгжэлтэ зогсоохо» гэжэ сэгнэжэ, «сүйд аюул» гэжэ соносхоо:

… эб найрамдалай гү, али дайнай байдал үнэн дээрээ дайнай байдал, брестын хэлсээнүүдэй эхилхэһээ урид байһанһаа нилээд муу эрхэ байдалда дайнууд гэһэн удхатай... большевигүүдэй бүхы һандаргама бодолгоор шангадхагдаһан ажахын аймшагтай һандаралай эрхэ байдалда…

Февралиин 4 (17) «Эхин» сонин январиин 31-дэ гар табигдаһан Эмхидхэн байгуулгын суглаанай фракцинууд хоорондын Зүблэлэй Германитай эб найрамдалай хэлсээнүүдэй талаар мэдүүлгын текст хэблэбэ, тэрээн соо «…Гансал Эмхидхэн байгуулгын суглаан бүгэдэ ниитын эб найрамдалай эрхэ байдалай тогтоогдохо ерээдүйн уласхоорондын конгресстэ бүхы гүрэнэй зүгһөө нэрэ түрэтэйгөөр ба зандарганаар хэлэхэ аргатай».

Эблэрэл болюулга ба февралиин 18-да эхилһэн Германиин эзэнтэ гүрэнэй Сэрэгүүдэй Двинск руу добтолго, тэрэнэй һүүлээр большевигүүд « Социалис эсэгэ орон аюулда!», социалис ондоо һаналтанай засаг эбэй ёһоор һэлгэлгэдэ — ниитэ нэгэн засаг бүрилдүүлгэдэ найдал бэхижүүлээ социалис засагай газар: «… тус эрхэ байдалда Эмхидхэн байгуулгын Суглаанда дурадхагдаһан гол социалис намуудай гэшүүдһээ засагай газар ори ганса гаралга болоно, энэ һүүлшын юумэндэ түшэглэдэг». Гэхэтэй хамт, баруун меньшевигүүд ба эсернүүд большевигүүдые засагһаа зайсуулха һэдэлгэдээ саашадаа нэрэ гутаахын тула байдал хэрэглээ: тодорхойлбол, Александр Потресовой «Шэнэ үдэр» бүлгэмэй сонин Февралиин 20-до Загорскиин Семён «Панхарууталга» гэһэн статья хэблээ, Тэрэниие Божич «гүйсэд мунгаалга» гэжэ сэгнэдэг байгаа: «Зүблэлтэ засаг, дэлхэй дээрэ эгээн хубисхалта засаг, дэлхэйн бүхы империализмда дай соносхоһон дэлхэйн эгээн хубисхалта орон, германиин империализмын урда түрүүшын бодото үедэ буужа үгөө, үгын аюулда бэшэ». Эсеровскэ «Дела народные» сонин бүри эридээр үгэ хэлэжэ, «Арадай комиссарнуудай Зүблэл Орос гүрэндэ, хубисхалда, социализмда урбаа» гэжэ уншагшадтаа дуулгаба, харин меньшевис «Шэнэ туяа» сонин редакциин статья «Хэн һэлгэхэб? байдал „(бурхадай хосорол (оперо) бурхадай боро хараан“ гэжэ сэгнэһэн. Ленинэй эрэшүүлэй-сэрэгшэдэй-анархистска правительствын политическэ панхарууталга һэжэглэгдэхэ ёһогүй».

"Немец: — Орос гүрэн бидэниие дүүрэн тэбэрин угтана " " 1918 оной март)

Февралиин 22-то «Труд» сонин Александр Гельфгодой «Дайсан үүдэндэ» гэһэн статья болон оросой түб арбан хоёр губернинүүдһээ эсеровскэ фракциин гэшүүдэй гар табилгатай Эмхидхэн байгуулгын суглаанай делегадуудай уряал толилоо: «Эрхэтэд!.. Эмхидхэн байгуулгын Суглаанай, бүхы арадай байгуулһан ори ганса засагай ажалнуудые дары һэргээгты … гансал энэ бүгэдэ арадай засаг манай хубисхалта эхэ орониие империалис Германиһаа үндэһэтэнэй хамгаалгын хэрэг мүнөө гартаа абаха аргатай…». Үглөөдэрынь " Урагшаа!"уряа доро гараа " гэһэн арадай комиссарнуудай Зүблэл тушаалһаа бууба! Эмхидхэн байгуулгын Суглаа дары зарлалга! Тиин Фёдор Данай «большевигүүдэй диктатурые» дүүргэхые уряалһан "хоёр зам"гэһэн статья хэблүүлээ, Харин «Ажал» гэһэн түрүүшүүлые хэблүүлээ «Ябагты!» СНК-да уряатайгаар һайн дураараа бүрин этигэмжэнүүдээ хуряаха.

Ехэ гай гашуудалай һүүлшын үйлэ ерэбэ. Шуһан болоһон ба шадалгүй болоһон Орос гүрэн кайзер Вильгельмын хүлдэ хэбтэнэ. Смольноһоо «пломбодоһон» диктаторнууд зорюута урбагшад, урбагшад болоно гэжэ мүнөө ямаршье һэжэг үлэхэеэ болинхой.

Сонинууд уншагшадтаа ба «урбалтын» «нарин» сэн дуулгаа: Троцкий немецүүдһээ кронуудта 400 мянгые, Камков — франкнуудта 82 мянгые, Ленин — маркануудта 662 мянгые абаа; Мүн Каменев, Зиновьев, Луначарский, Коллонтай болон большевигүүдэй бусад ударидагшадые абаа. Тиихэ зуура большевигүүдэй либерал-демократическа (кадетскэ) шэглэлэй оппозиционно сонинуудта бодолгые шүүмжэлэлгэ нилээн дунда зэргын байгаа, гансал «Бүгэдэ уласай ухаан бодолые» уряалжа тиин «урбалта» гэһэн сэдэбшье, олонхи газарнуудай социалистнуудтай Эмхидхэн байгуулгын суглаа зарлахашье дайрангүй.

Буржуазна газетэнүүд большевигүүд тухай зөөлэнөөр бэшэхэ арга боломжотой.

Мартын 3 — да Брестын хэлсээндэ гар табилга «сэдьхэлэй шэнэ ургалта» түрүүлээ-зүблэлтэ засагай ба большевигүүдэй шүүмжэлэлдэ эсэргүү бүхы шахуу урасхалнууд холбогдоо: социалис ба буржуазна хэблэл эб найрамдалай эрхэ байдалые хатуугаар шүүмжэлжэ, нэгэ фронт болоһон юм. Мартын 5-да Николай Суханов «Амяа Хорлолго» гэһэн статья соогоо "Ленин берлинэй контрагентнүүд тэрэнэй һэдэлгэнүүдые мэдэжэ байгаад, үнэхөөрөө « амаралта „үгэхэ, үнэхөөрөө өөрынгөө урдаһаа буу һайн дураараа дархалха арга олгохо гэжэ тоолоно… Үгы, Иимэ амаралта үхэл гээшэ“. Ерээдүйн халаанай сэрэгшэ Юрий Клюзников мартын 8-да» саашадаа дайнай дүүрэтэр бидэ бүхыгөөрөө немецүүдэй мэдэлдэ байнабди "гэжэ мэдүүлхэдээ, хожомынь «Германи… Романовуудые ордонуудтань һөөргэнь оруулжа эхилхэ» гэжэ мүн лэ бододог байгаа.

Эсэргүү хэдэн сонинуудай хуудаһанууд дээрэ шэнжэлхы очеркнуудшье бии болоо, тэндэ зохёогшод хэлсээнэй эдэй засагай хойшолонгуудые, илангаяа тэрэнэй 11-дэхи статья сэгнэхэеэ оролдоо:"Германи өөрөө бидэниие бэлэн бүтээлнүүдээр ба манай түүхэй эдһээ илгагдаһан хахад бэлэн зүйлнүүдээр хангаха".

Орос гүрэн урда, хилээмээр баян аймагуудһаа таһаранхай. Сибирь большевик Москвада орооһо үгэхэгүй ха. Эндэһээ тобшолол: Түбэй Россиие үлэсхэлэн хүлеэнэ.

Зүблэлнүүдэй ээлжээтэ бэшэ съездын хэлсээ эсэслэн баталалга эсэргүү хэблэлэй бүри үбшэнтэй харюу үүсхэбэ, тэрэ тоодо «зүүнэй коммунистнуудай» үзэл хэлсээ эсэслэн баталха арга олгохогүй гэжэ найдаһан: «Иимэ дэлхэйе хүлеэн абадаг гүрэн амидарха эрхэеэ алдана»". Эсэргүү сонинууд гүрэнэй эрхэтэдэй доромжологдоһон үндэһэн мэдэрэлдэ эдэбхитэйгээр хандадаг байгаа, харин профессор Борис Нольде ба хубисхалша Александр Парвус дэлхэй эрхим эрхэ нүхэсэлдэ баталагдажа болохо байгаа гээд, тухайлдаг байгаа. Мартын 18-да Патриарх (Москвагай Патриарх) Тихон эб найрамдал эрид буруушааба:

Мүнөө түрмэдэ хаагдаһан юртэмсэ үнэн алдарта арадай амидардаг бүхы можонууд бидэнһээ арсажа, этигэлээрээ харша дайсанай эрхэ сүлөөдэ үгтэнэ, харин хэдэн арбаад сая үнэн алдарта хүнүүд тэдэнэй этигэлдэ агууехэ оюун сэдьхэлэй хорхойтолгын эрхэ нүхэсэлдэ ороно, анханай Үнэн Алдартанай Украина аха дүү Россиһаа ба киевэй булад мүндэрһөө таһаржа, ород хотонуудай эхэ, манай хэрээһэ зүүлгэхэ үлгы, нангин шүтөөнэй газар, оросой ехэ гүрэнэй хото байхаяа болино, манай арадые ба ород газарые хүндэ хүшэр хүндэ газар болгожо үгэдэг юртэмсэ богоолшолхо, – иимэ юртэмсэ арад зондо хүсэһэн амаралта, номгорол үгэхэгүй, үнэн алдартанай Һүмэ агууехэ хохидол, гашуудал асарха, харин эсэгэ орондоо саглашагүй хохидол асарха.

Харин 5 жэлэй үнгэрһэн хойно, 1923 оной июниин 16 — да Патриарх Тихон РСФСР-эй Верховно Сүүдтэ мэдүүлгэ бэшээ]]; энэ мэдүүлгэ соогоо совет засагта эсэргүү ажал ябуулһанайнь түлөө тэрэниие хабаадуулха тухай сүүдэй зүб шиидхэбэри гэжэ тоолоод, хэһэн хэрэгүүдэйнгээ түлөө — «1918 ондо Брестын эб найрамдалай талаар хандалга, Тэрэл жэлдэ засаг түрые анафемствованиин түлөө ба һүүлэй һүүлдэ шажанай үнэтэ зүйлнүүдые хуряан абаха тухай декредтэ эсэргүү уряалһанай түлөө гэмээ мэдэрһэнээ мэдүүлээ».

Июль һарада юрист Екатерина Флейшиц Брестдэ туйлагдаһан хэлсээнүүдэй шэнжэлэлгэеэ толилжо эхилээ,"оросой хүн зоной үргэн хубинуудай эд зөөриин ашаг һонирхолнуудтай нягта холбоотой байхаһаа гадна, бүхыдөө Ород гүрэнэй эдэй засагай ба мүнгэн һангай горитой ашаг һонирхолнуудтай".

Уласхоорондын хандалга

1918 оной 3 һарын 4-дэ Австри-Унгар, Германида энхэ тайбанай хэрээндэ гар табижа, зүүн Зүгтэ дайниие зогсоохотой холбоотой «асари томо» үзүүлэлтэнүүд үнгэрөө; тэрэл үдэр «Форвертс» сонин «Зүүн зүгтэ Германида мүнөө нүхэд үгы, Баруун зүгтэ нүхэсэхэ боломжонь бага байна.

„Орос гүрэн эб найрамдалай хэлсээндэ гар табина“ („The New York Times“, 1918 оной мартын 4)

XX зуун жэл үндэһэтэнэй хэрзэгы тэмсэлэй зуун жэл болохоб гэжэ найдуулна гэһэн бодол бидэниие айлгана». «Arbeiter-Zeitung» «редакциин статья соо мартын 5 — ай үдэр эзэн хаанта гүрэнэй һандаралгын хэмжээн урдань үзэгдөөгүй шахуу байгаа гэжэ тэмдэглэгдээ-гүрэнэй хилэнүүд» «допетровско» болотор хороогдоо, тиихэдээ «Европодо таһалгаряагүй һанаа зоболгын ба эһэлгын эхин болохо шэнэ гүрэнүүдэй бүлэг бии болоо» (см. Немецкая историография).

Плакат «Ород эрхэтэд. Ород Хаанта Засагые бута сохибот…» (1918)

Османай сэрэгэй тагнуул Брест-Литовскдо болоһон хэлсээ «амжалта» гэжэ сэгнэбэ, юундэб гэхэдэ тэрэ большевигүүдэй анхарал орон доторхи тэмсэлдэ шэлжэжэ байгаа, ондоогоор хэлэбэл, тэдэ Кавказда аюул үзүүлхэеэ болижо магадгүй гэһэн удхатай байгаа. Нэгэ доро османай сонинууд туйлагдаһан хэлсээнүүдээр һайшаалаа мэдүүлээ, юундэб гэхэдэ бусаагдаһан дэбисхэрнүүд "москвагай хаанта засагай харада дарагдаһанһаа"аюулгүй байдал хангаха аргатай гэжэ тоолоо. Тиихэ зуура мартда Лондондо болоһон Антантын оронуудай хуралдаан Брест-Литвагай эб найрамдал мэдэрээгүй байһанаа дахин мэдүүлбэ, харин эб нэгэдэгшэдэй сонинууд германида эсэргүү номнол шангадхахын тула эб найрамдалай эрхэ байдал хэрэглээ:

Брестын юртэмсэ-германиин юртэмсын нэрээр ород арадай урдаһаа хэгдэһэн улас түрын гэмтэ хэрэг. Росси зэбсэггүй байгаа…эдэ мэтэ эб найрамдалай хэлсээнүүдые бидэ мэдэрхэгүйбди, мэдэрхэ аргагүйбди. Манай өөһэдымнай зорилгонууд тад ондоо…

Закавкази болон Анатоли. Ород-түүрэг комисси

Гол үгүүлэл: Кавказай фронт (Дэлхэйн нэгэдэхи дайн) Закавказида герман-түүрэг интервенци

Эрзинджанай эблэрэл ба тэрэниие эбдэлгэ

Гол үгүүлэл:Эрзинджанай эблэрэл

Карын можын Османай эзэнтэ гүрэн дамжуулха талаар эрилтэнүүд РСФСР-эй делегацинуудай гансал хэлсээнүүдэй түгэсхэлэй шатада табигдаашье һаань, асуудал 1918 оной февралиин 8 (21) болотор бодото дээрээ уридшалан шиидхэгдэһэн байна. Тиигэжэ 1914 оной августын 6-да Истанбулдахи германиин элшэн Сайд Ганс Вангенгейм агууехэ визириин Саид Халим-пашада «Германиин дайсанай сэрэгүүдэй эзэлжэ магад османай газар дайдые нүүлгэнгүйгөөр Ямаршье эб найрамдал тогтоохогүй… Германи оттоманай эзэнтэ гүрэнэй зүүн хилэнүүдые Орос Гүрэндэ ажаһуудаг лалын шажантанай хүн зонтой Сэхэ харилсалга хангахын тула заһахые баадхаха…». Бэшэг соо хэлэгдээ, гэбэшье, Германиин эзэн хаанта Гүрэн Османай иимэ «һайн хангалтануудые» тэдэ хоёрой дайнһаа илагшадай гараа һаань лэ үзүүлхэ гэжэ; 1916 оной сентябриин 28-да ба 1917 оной ноябриин 27-до Германиин түлөөлэгшэд Портдо хохидол үзүүлэн, «нэгэшье хэлсээндэ гар табихагүй» гэһэн уялга дахин даажа абаа, харин эблэрэлгын урда долоон хоног урид, декабриин 8-да, Пруссиин гүрэнэй яаманай зүблөөн дээрэ ерээдүйн эб найрамдалай хэлсээнүүдтэ «Турцида Армениие бусааха тухай хэлсээн боложо магадгүй» гэжэ хэлэгдээ. Людендорфын заабаринууд соо " түүрэгүүдэй урдаһаа дайлалдажа байһан армян ба курднуудай бандануудай ямаршье дэмжэлгэ болюулха оросой уялгануудта даалгаха "гэһэн эрилтэ мүн хараалагдаа. Гэхэтэй хамта, декабриин 13-да, Брест-Литовск хотодо болоһон хэлсээнүүдэй сэхэ урда, Османай эзэнтэ гүрэн тушаа бодолгын сайдуудай зүблэлэй зүбшэн хэлсэхэдэ, анханай Оросой эзэнтэ гүрэнэй сэрэгүүдые зүүн Анатолиһоо нүүлгэхэ тухай ба Хара далай дээрэ онгосоор ябалга гуримшуулха тухай хэлэгдээ.

1917 оной сентябрь болотор Ород (императорай) армиин эзэлһэн Османай дэбисхэр (шара үнгэ)

Брест-Литовск хотодо Кавказай фронтдо болоһон эблэрэл тухай хэлсээнүүдтэй нэгэ доро иимэрхүү хэлсээнүүд болоо: Бүри декабриин эхеэр Кавказай фронтын сэрэгүүдэй ахамад командалагша инфантериһээ генерал Михаил Пржевальскида Энвер-пашын заабаряар хүдэлжэ байһан Турциин гурбадахи армиин командалагша Мехмед Вехиб-паша эблэрэл тухай дурадхалтайгаар хандаа һэн. Закавказай комиссариат дурадхал угтажа абаад, ноябриин 25-да (декабриин 7) сэрэгэй үйлэнүүд болюулагдажа, Декабриин 5 (18) Эрзинджанда "ушарта… оросой Улас болон Түбэй гүрэнүүдэй хоорондо хамтын эблэрэлгын тобшололнууд, тиимэ бүхы пунктнууд Кавказай фронтдо уялгата болоно"гэһэн тайлбаритай хэлсээн баталагдаа. Декабриин 19-дэ Закавказай комиссариат ниислэл хотын засаг зургаануудһаа дулдыдангүй ажалаа ябуулхадаа, «сэрэгэй зарим хубинуудые сэрэгһээ табиха», «национализацилха», националис зүйлнүүдые зэбсэгжүүлхэ, "большевигүүдтэй тэмсэл хүтэлбэрилхэ тусхай зургаан"байгуулха гэһэн тогтоол гаргаа. Нэгэ доро шахуу большевигүүдэй засагай газар ѳѳрѳѳ «„Турциин Армени“ тухай декрет» абаба, тэрээн соо «Бүрин бэеэ даанги байдал хүрэтэр сүлөөтэйгөөр өөрыгөө тодорхойлхо» гэһэн нютагай хүн зоной эрхэ дэмжэлгын лаб найдуулганууд байгаа.

Хоёр талын хоёр долоон хоног соо урид дуулгангүй, дайн байлдаануудые дахин эхилхэгүй уялга абаашье һаань, Аяар 1918 оной февралиин 12-то Эрзинджанай хэлсээн эбдэгдээ: түүхэшэдэй Һанамжаар Казанджян, Азнаурян ба Григорян, Мехмед Вехиб-паша — «армянуудай ород сэрэгүүдэй эзэлһэн түүрэг можонуудта лалын шажантанай хүн зониие хүсэрхэлһөө» хамгаалха тухай «демагогическа» мэдүүлгын һүүлээр ба «хүн түрэлтэнэй ба соёл болбосоролой хэрэгсээл ба уялга» гэһэн шалтагаанаар — сэрэгшэдтэ хүндэлэн гараха захиралта үгөө демаркационно лини. Түүхэшэн Халил Бала (тур. Halil Bal) хубилбаряар, большевигүүд гансал армян отрядуудай зэбсэгжэлгын һүүлээр Зүүн Анатолиһоо гаража ошохоор түсэблэнэ гэжэ османай засагайхидай ойлгоһоной һүүлээр сэрэгэй бэлэдхэл эхилээ: январиин 20-до Османай түлөөлэгшэд армян чедүүдэй зэбсэгжэлгэдэ эсэргүүсэһэнээ мэдүүлээ, энээндэнь зүблэлтэ засаг тэдэниие үндэһэтэнэй сүлөөрэлгын хүдэлөөнэй түлөөлэгшэд гэжэ тоолоно гэһэн харюу абаа . Энээнһээ гадна, Энвер-паша Вехиб-пашаһаа россиин сэрэгүүдэй ёһын тэдыдэ хиналта доро байһан дэбисхэр дээрэ лалын шажантанай хүн зониие хүсэрхэлгые зогсоохо эрилтэтэйгээр россиин армиин захиралгада хандаха эрилтэ табиба.

Ород-түүрэг нэмэлтэ хэлсээн

Брестдэ болоһон хэлсээнүүдэй түрүүшын шатада байһан ород-түүрэг комиссида ородог байһан түүрэг делегациин гэшүүдэй түсэл «Оттоманай ба Ород засагай газарнуудай Хэлсээн, тэрэнэй хойшолон эб найрамдал ба мүнхэ аха дүүгэй харилсаан» гэһэн гаршагтай байгаа, Османай Анатолиин бүридэлдэ ородог можонуудай бусалга, армян отрядуудай сэрэгһээ табигдалга болон Закавказида нэгэнһээ олон дивизитэй сэрэгүүдэй сугларалгые хорихо зүбшөөл оруулан, орос-османай хилэ хубилгаха эрилтэнүүдтэй һэн. Февраль соо харуулагдаһан ультиматумда пункт байгаа (п. 5), тэрээгээр зүблэлтэ засаг «Тэрэнэй мэдэлдэ байһан бүхы мүнгэн зөөреэр… Турциие Анатолий можонуудыень нарин нягтаар ба түсэблэн бусаалгада туһалха ба түүрэг буужа үгэлгые болюулха гэжэ мэдэрхэ уялгатай байгаа» — гэжэ Розенберг һүүлдэ ойлгуулаа: «…Бидэ 5-дахи пунктда дайнай үедэ хүдэлдэг түүрэг можонууд тухай бэшэ, харин имагтал зүүн-анатолиин можонууд тухай», ондоогоор хэлэбэл, Турциин "1878 ондо Орос гүрэндэ булигдаһан Ардаганай, Карсын ба Батумай тойрогууд тухай хөөрэлдөөбди, « ехэ контрибуци түлэхэ аргагүй». Хэлсээнэй дүнгэй хубилбарида тусхай статья байгаа (статья. IV) 1878 ондо Оросой Портын сэрэгэй үри хааха тоосоондо дамжуулагдаһан дэбисхэрнүүд тухай:

Ардаганай, Карсын, Батумай тойрогууд мүн лэ дары түргэн ород сэрэгүүдһээ сэбэрлэгдэнэ. Орос гүрэнэй эдэ тойрогуудай гүрэнэй-эрхэ хуулиин талаар шэнэ эмхидэ оролсохогүй, харин эдэ тойрогуудай хүн зондо хүршэ гүрэнүүдтэй, илангаяа Турцитай эбтэйгээр шэнэ байгуулал тогтоохо арга олгохо.

. Тиигэбэшье Хэлсээ баталхадаа, Сокольников "Кавказда германиин засагай газарай найруулһан ультиматумай эрхэ нүхэсэлнүүдые яаха аргагүй эбдэжэ… Мүн Ардаганай, Карсын ба Батумай можонуудай хүн зоной үнэн хүсэлые ойлгонгүй, Германи Турциин аша туһада турциин сэрэгүүдэй нэгэтэшье эзэмдээгүй эдэ һалбаринуудые буруушаана"гэжэ мэдүүлһэн тунхаглалтай үгэ хэлээ; харюудань османай түлөөлэгшэ эдэ дэбисхэрнүүдые амяарлалга тухай бэшэ, харин тэдэниие бусаалга тухай — түүхын үнэн зүбые һэргээлгэ тухай хэлэгдэнэ гэжэ мэдүүлээ.

Брест-Литвагай хэлсээ эсэслэн баталһанай һүүлээр хоёрдохи үдэртэнь РСФСР-эй үндэһэ яһатанай хэрэгүүдэй талаар арадай комиссариат № 325 циркуляр гараһан баримтаһаа зүблэлтэ засагай өөр дээрээ абаһан уялгануудаа дүүргэхэ һэдэлгэ тухай шүүжэ боломоор байгаа гэжэ Казанджян суг хүдэлдэг нүхэдтэеэ бододог байгаа, тэрээн соонь иигэжэ хэлэгдэнэ: «Сим Хубисхалта штабуудта, Зүблэлнүүдтэ ба бусад зүблэлтэ эмхи зургаануудта дуулгагдана, Армян Хубисхалта эмхинүүд армян һайн дуратанай отрядуудые сүлөөтэйгөөр байгуулха эрхэтэй гэжэ … дурдагдаһан Зүблэлтэ эмхи зургаануудта Эхэ Ороноо түүрэг-германиин хүсэрхэгшэдһээ хамгаалха үүргэтэй эдэ отрядуудые урагшань ябуулхада, һаад ушаруулхагүй уялга гэжэ тоологдоно»" Тэрээнһээ гадна, тус байгуулгануудта мүнгэн туһаламжашье үзүүлэгдэдэг байгаа.

Хэлсээ тайлбарилжа болохо, тиин бидэ тэрэниие тайлбарилхабди… В. Ленин

Сентябриин 20 (бусад мэдээнүүдээр-сентябриин 30), ондоогоор хэлэбэл, Брестын эб найрамдал гүйсэд хүсэгүй болгохоһоо урид дүүрэн бэшэ хоёр һарын туршада РСФСР Османай эзэнтэ гүрэндэ хабаатай хубида хэлсээнэй хүсэ болюулаа.

«Ородой энхэ тайбан» (1918)

Уялгануудые дүүргэлгэ ба нэмэлтэ хэлсээн

Мүн үзэхэ: Орос гүрэндэ Түбэй ехэ гүрэнүүдэй интервенци

РСФСР-эй засагай газарай Брестын эб найрамдалай эрхэ нүхэсэл дүүргэхэ дурагүй байһаниинь хэлсээнүүдтэ хабаадагшадта үшөө гар табигдаха үедэнь ойлгосотой байгаа, тиигээд зүблэлтэ ударидагшад нюугдаагүй; Брест-Литовскдо эхилһэн «миисгэй-хулганын наадан» хэлсээ эсэслэн баталһанай удаа үргэлжэлөө. Нэгэ тохёолдолдо германиин эрхэ баригшад большевигүүдые бараг «баряа»: 1918 оной 6 һарын 9-Дэ Людендорф большевигүүдые эрхэ мэдэлһээ хүсээр зайлуулха тухай дэлгэрэнгы засагай тунхаг бүридхэбэ, харин 6 һарын 12-То Кюльман апрелиин һүүлһээ Берлиндэ элшэн сайд Байһан Иоффые танилсуулба, «халхалагдаһан ультиматум», тэрэнэй ёһоор, Хэрбээ Совет сэрэгүүд Таганрог шадар байрлаһан частьнуудта добтолгоёо болюулаагүй һаа («Улаан десант» харагты), Харин Хара Далайн флот июниин 15-да бэшэлгын портдо бусахагүй, «германиин командовани саашанхи хэмжээнүүдые абаха баатай болохо». Троцкиин һанамжые буруушаажа, Ленин эрид эрилтын эрхэ нүхэсэлнүүдые хүлеэн абаа, энэнь хойшолонгуудһаа зайсахада туһалаа. Тиихэ зуура Хара Далайн флодой олон экипажнууд, Новороссийскһоо германиин армиин эзэлһэн Севастополь руу онгосонуудаа бусааха ёһотой байгаа, Германиин эзэнтэ гүрэниие дамжуулгые зүбшѳѳнгүй, тэдэниие тэһэлээ (харагты. Хара Далайн флодой корабльнуудай уһанда абталга).

Мирбахай элшэн сайдые июлиин зургаанда алаһан ушар шэнэ доройтол байгуулаа. Эсэстэнь Германиин эзэнтэ гүрэнэй засаг баригшад августын 27-до нэмэлтэ (нюуса) хоёр талын тобшолол хэжэ, Зүблэлтэ Оростой харилсаагаа бүри бата һуури дээрэ табиха һүүлшын туршалга хэһэн байна большевигүүдтэй хэлсээн. ТУС хэлсээнэй мүнгэн һангай хубиин ёһоор РСФСР түлэхэ уялгатай байгаа — «россиин үйлэ хэрэгүүдэй дүнгѳѳр ушаруулагдаһан гарзын түлѳѳ» хангаалта мүнгэ ба олзологдоһон сэрэгшэдые хангалгын гаргашануудые — зургаан доншуур маркада (хоёр бүхэли, зуунай далан табан хуби доншуур түхэриг) контрибуци: тэрэ тоодо нэгэ бүхэли, арбанай табан хуби доншуур маркые алтаар (хоёр зуун дүшэн табан бүхэли, арбанай табан хуби тонно) ба мүнгѳѳр (табан зуун дүшэн табан сая түхэриг), хоёр бүхэли, арбанай табан хуби доншуур маркые — урьһаламжын уялгануудаар, мүн үшѳѳ нэгэ доншуур-түүхэй эд болон эд бараагаар хангалга. Алтанай, мүнгэнэй ба эд бараанай түлбэринүүд 1920 оной мартын 31 болотор дүүргэгдэхэ ёһотой байгаа. Сентябрь һарада совет засагай газарта хоёр «алтан эшелон» эльгээгдэжэ, 93,5 тонно алтан байгаа; тус хангалга ори ганса зандаа үлөө. Версалиин энхэ тайбанай хэрээгээр ороһон бүхы шахуу алтан Һүүлдэ германиин дайнай һүүлээрхи контрибуци Болгон Франциин засагай газарта дамжуулагдаһан байна.

Харин большевигүүд Бакуда хиналтаяа мэдэрһэн байна, тэндэ үйлэдбэрилэгдэдэг эд зүйлнүүдэй (нэн түрүүн нефтиин) дүрбэнэй нэгэ хубиие Германида булигдаа. Газарай тоһоной хэбтэшэнүүдэй аюулгүйе хангахын тула Германиин эзэн хаанта гүрэнэй засаг зургаанууд ямар нэгэн гурбадахи гүрэндэ дэмжэлгэ үзүүлхэгүй ба Бакугай аймагта дүтэхэнэ гурбадахи гүрэнүүдэй сэрэгэй үйлэнүүдтэ һаалта хэхэгүй уялга өөр дээрээ абаа. Германиин засагай газар мүн Белоруссиһаа, хара далайн эрьеһээ ба Ростовой аймагһаа сэрэгүүдые гаргаха, мүн шэнэ газар дэбисхэрнүүдые эзэмдэхэгүй ба ямаршье «амяарлалгын» хүдэлөөнүүдые дэмжэхэгүй гэжэ зүбшөөгөө.

Версалиин хэлсээн (1919)

Нэмэлтэ хэлсээнүүдэй туйлагдаашье һаань, сайд Георг де Поттер зүблэлтэ засагай аяг занда «большевис империализмын» мүрнүүдые тэмдэглэжэ эхилээ, тэрэнэй һанамжаар, анханай Оросой эзэнтэ гүрэнэй хубинуудые нэгэдүүлхэ эрмэлзэл тухай гэршэлээ. Чернев консервативна (хаанта засагай) түбэй гүрэнүүдэй ба хубисхалшадай «утопическа» бодолнуудай хоорондохи үзэл сурталай оёоргүй нүхэн Брест-Литвагай һүүлээр үедэ Зүүн-Түб Европодо тогтууритай эб найрамдалда һаад ушаруулаа гэжэ бододог байгаа; хабаадагшадай зорилгонууд — имперскэ династинуудые зандань үлөөхэ талаар, нэгэ талаһаа, дэлхэйн хубисхалай дэлгэрхэ талаар, нүгөө талаһаа, — огто таарахагүй байшоо. Харилсаанууд бэе бэедээ этигэл ядалгаар ба дурагүйдэлгээр тодорхойлогдодог байгаа, харин байдал өөрөө «дайншье, эб найрамдалшье» гэһэн байдал һануулдаг һэн.

Үгы бололго

Антанта Германи хоёрой 1918 оной ноябриин 11-эй Түрүүшын Компьенэй эблэрэлгын эрхэ нүхэсэлнүүдэй нэгэн Брест-Литвагай ба Бухарестын эб найрамдалай хэлсээнүүдэй бүхы эрхэ нүхэсэлнүүдһээ һүүлшынхинь арсалга байгаа. Ноябриин арбан гурбанда, Германида хубисхалта үйлэ хэрэгүүдэй оршондо, брестын эб найрамдал зүблэлтэ ВЦИК-эй шиидхэбэреэр болюулагдаһан байгаа. Энээнэй һүүлээр уданшьегүй Германиин сэрэгүүдые анханай Оросой Эзэнтэ гүрэнэй эзэлэгдэһэн газарнуудһаа гаргажа эхилээ һэн.

Нүлөө

Брестын эб найрамдалай баталагдаһанай удаа Зүүн фронтын совет талада хүшэгын багахан бүлэгүүд лэ үлэнхэй; Мартын 9 — дэ Крыленко главковерхын уялгануудһаа сүлөөлэгдөө, харин мартын 27-до штабуудые, хүтэлбэринүүдые ба солдадуудай хороонуудые тарааха ба усадхаха тухай наркомвоенэй захиралта гараа-энээн дээрэ Ород (императорай) сэрэг үгы болоо. Германиин аюулһаа боложо, РСФСР-эй ниислэлые Петроградһаа Москва абаашаха («нүүлгэн зайлуулха») гэжэ шиидэһэн байна. Гэхэтэй хамта Германиин зүүн фронтдо эб найрамдал баталалга Баруун фронтдо дайшалхы үйлэнүүдэй ябасада балай нүлөөлөөгүй, юундэб гэхэдэ тэндэ эльгээгдэһэн сэрэгүүд доройтожо, добтолгын үйлэнүүдтэ таарамжагүй байгаа.

Брестын эб найрамдалда гар табилга түрүүшын Совнаркаар суг ажаллагша намуудай-большевигүүдэй ба зүүн эсернүүдэй хоорондо «хүйтэрэлгын ургажа байһан» шалтагаан болоо; зүрилдѳѳн 1918 оной июльдэ зүүн эсернүүдэй буһалгаан болоо (харагты- Орос гүрэндэ нэгэ намтай байгуулалта). Тиихэ зуура амяарлалгын хэлсээнүүдтэ эхин харюугай һүүлээрТүүхын уран зохёолдо Брестын энхэ тайбан олон арбан жэлэй туршада большевигүүдэй Германиин эзэнтэ гүрэнэй засаг баригшадтай мүнгэн һангай холбоонуудай гэршэ боложо хэрэглэгдээ.

Мурманскын рейд дээрэ Британиин эскадра (1918)

1917 оной 12 һарада ородой армиин фронтнууд дээрэ зарлагдаһан эблэрэл байлдаануудые бүрин зогсооһондо хүргэбэгүй, харин 1914-1917 оной «Эзэнтэ гүрэнэй мүргэлдөөн», 1918 онһоо 1923 он хүрэтэр «хүсэрхэлэй континуум» хоёрые хубааһан эрьелтын үе болобо. Тодорхойлбол, 1917 оной декабриин 11 (24) — большевигүүдэй амгалан үүсхэлнүүдэй харюуда-Англиин ба Франциин засагай газарнууд оросой большевигүүдтэ эсэргүү бүхы хүсэнүүдтэ сэрэгэй туһаламжа үзүүлхэ тухай хэлсэбэ (см. Орос гүрэндэ хари гүрэнэй сэрэгэй интервенци). Брестын юртэмсэ өөрөө сибирьтэ ба поволжьедэ эсерэй ба меньшевис засагай газарнуудые тунхаглаһандаа ба Эрхэтэнэй дайнай нютагай тулалдаануудһаа үргэн хэмжээнэй тулалдаануудта шэлжэн оролгодо харуулагдаһан" демократическа контрреволюциин " катализатор боложо үгөө.

1918 оной 3 һарын 29 — дэ болоһон Германиин эзэнтэ гүрэн болон РСФСР-эй хоорондо эсэслэн баталха грамотануудаар андалдаһанай дараа элшэн сайдуудаар андалдааншье гараһан-зүблэлтэ засагай газар түрүүшын албан ёһоной дипломат харилсаа тогтооһон байна. Берлиндэ зүблэлтэ элшэн сайдай яаман (полпредство) баруун фронтдо германиин сэрэгэй частьнуудта хүрэһэн большевигүүдэй номнолой эдэбхитэй нэбтэрүүлэгшэ болоо.Тиихэ зуура Брест-Литовскдо табигдаһан зүблэлтэ гадаадын түрын бодолой ёһо заршамуудые Зүблэлтэ Орос гүрэндэ удаадахи долоон арбаад жэлдэ хэрэглэһээр байгаа: эдэ жэлнүүдтэ СССР европын болон дэлхэйн оронуудай засагай газарнуудтай хэлсэлгэнүүдые нэгэ доро үзэл сурталай тэмсэлтэй хослуулаа, тэдэ оронуудта засагаа хубисхалша һэлгэхэ эсэсэй зорилготой байгаа. Тодорхойлходо, аяар 1918 ондо РСФСР-һээ Эхэ орондоо бусаһан зуугаад мянган Австри — Унгарай олзологдоһон сэрэгшэд-Бела Кун Ба Матьяша Ракоши-Һабсбургуудай эзэн хаанта гүрэнэй байдалые эрид шууд болголгодо горитой хубитаяа оруулаа (Хар. Австри-Венгриин Һандарал). Гэхэтэй хамта Брест-Литвагай хэлсээн 1918 оной февраль соо украинын Радын унахаһаа һэргылжэ, ерээдүйн Украинын Зүблэлтэ Социалис Уласай дэбисхэр дээрэ большевигүүдэй засагта ерэхые хойшолуулаа.

Брестдэ соносхогдоһон тунхаглалнуудтай болон большевигүүдэй хаанта засагай газарай хэдэн нюуса «аннексионис» хэлсээнүүдые толилолготой дашарамдуулан, Антантын оронуудай гүрэнэй ажал ябуулагшад оронуудайнгаа либералшье, зүүншье улас түрын дүхэригүүдэй «гал доро» ороһон байна. Иоффе, Кюльман ба Чернинэй зүбшэн хэлсэлгын түб газар гэжэ арадуудай өөрыгөө тодорхойлхо заршамые ёһын тэдыдэ мэдэрһэнһээ боложо, Антантын улас түрын ажал ябуулагшад энэ асуудалаар өөрын ойлгомжонуудые тодорхойлхо баатай болоо. Эсэстээ Британиин юрэнхы сайд Ллойд Джордж, удаань США-гай юрэнхылэгшэ Вудро Вильсон өөрынгөө һанамжа найруулба («Вильсоной Арбан дүрбэн зүйл» харагты), «өөрыгөө тодорхойлолгые» дэлхэйн дайнай һүүлээрхи байгуулгын хүтэлбэрилхы заршам гэжэ мэдэрбэ. Тиихэ зуура, Парижай эб найрамдалай зүблѳѳнэй харуулһанай ёһоор, тэндэ Брестын эб Найрамдал түбэй ехэ гүрэнүүдэй аннексионис хүсэлнүүдэй баримтануудай нэгэн болгожо хэрэглэгдээ, «ѳѳрыгѳѳ тодорхойлхо» ёһо заршам «тайлбаринуудта нээлгээтэй» байгаа: Троцкиин ба Кюльманай парижда болоһон хэлсээнүүдэй урда үгэ буляалдаан, ѳѳрыгѳѳ тодорхойлолгоһоо уряа болгожо холодохо ба тэрэниие Эб найрамдал дэлгэрүүлгын үйлэ ябасада, ядахын сагта зүүн Европын хилэ дотор хэрэглэхые оролдохо түрүүшын һэдэлгэнүүдэй нэгэн болоо. Ондоогоор хэлэбэл, Брест-Литовск хотодо болоһон хэлсээн XX зуун жэлэй зүүн Европын ба Закавказай бүхы түүхэдэ горитой нүлөө үзүүлһэн «арадуудай өөрыгөө тодорхойлхо» гэһэн гол бодолой дебют болоо. Брест-Литовск Европодо олониитын үзэл сурталай зүришэлдѳѳнэй эхин болоо, тэрэнэй хэм соо коммунис, фашис ба либерал-демократическа үзэл сурталай хоорондо тэмсэл XXI -дэхи зуун жэлэй эхиндэ түбиин байдал тодорхойлоо, харин «арадуудай ѳѳрыгѳѳ тодорхойлхо эрхэ» уласхоорондын харилсаануудай байгуулалай хуби болоо.

1918 оной 11 һарада Түб ехэ гүрэнүүдые диилэжэ, Брестын хэрээ хүсэгүй болгоһониинь большевиг намай Ленинэй байра һууриие нилээд бэхижүүлбэ.

Историографи

Гол үгүүлэл:Брестын эб найрамдалай историографи Германиин «зүүн улас түрын бодолгодо», Зүблэлтэ Оросой түүхэдэ Брест-Литвагай хэлсээнэй гол һуури Агуу дайнай хоёрдохи эб найрамдалай хэлсээн нилээд олон дурсалганууд болон түүхын ажалнуудта харагдажа байгаа: тиигэжэ 1990 он болотор гансал СССР-эй дэбисхэр дээрэ Брестын энхэ тайбан тухай адагынь 44 монографи, 33 брошюра, 129 статья хэблэгдэһэн байна,харин түүхэшэн Йодайтын ажал, 1961 ондо хэблэгдэһэн, 135 ажалай тоолборитой байгаа — гол түлэб, немец хэлэн дээрэ.

«Двенадцать. Скифы» гэжэ А. Блок суглуулбариин гадар

Соёлдо харуулга

• 1917 оной декабрь һарада Максимилиан Волошин «Эб найрамдал» (заримдаа «Брестын энхэ тайбан») гэжэ шүлэг бэшээ һэн:

Росситай дүүрээ… хожомоо
Бидэ тэрээниие галдаабди, шашаабди,
Шалшаганаа, уугаа, нёлбоо,
Муухай талмайнууд дээрэ бузарлаа

• «Брестын үдэрнүүдтэ» бэшэгдэһэн Александр Блогой «Скифүүд» гэжэ шүлэг, поэдэй ниитэ-политическэ урма зоригой — тодорхойлбол, 1918 оной январь соо эб найрамдалай хэлсээнүүдэй дахин эхилһэнэй һүүлээр бии болоһон бодолнуудайнь харуулалта болоо: «… 3½ жэлэй эшхэбтэр („дайн“, „патриотизм“) угааха хэрэгтэй».
• Брестдэ болоһон үйлэ хэрэгүүд, илангаяа Балтиин шадарай Германиин Эзэнтэ гүрэнэй хиналта доро шэлжэн оролго, ерээдүйн Нобелиин лауреат Уильям Йейтсын 1919 ондо бэшэгдэһэн «Хоёрдохи ерэлгэ» гэжэ шүлэгтэ нүлөө үзүүлээ.
• «Брестский мир» — хорин табан жэлэй туршада «хүдэлэнгүй хэбтэһэн» Михаил Шатровай баримтата зүжэг, 1987 оной һүүл багта Роберт Стуруа Е. Б. Вахтанговай нэрэмжэтэ театрта табиһан юм. Совет дайнай һүүлээрхи театрай түүхэдэ түрүүшынхиеэ тайзан дээрэ Троцкий (В. Лановой), Бухарин (А. Филиппенко) гээд дүрэнүүд бии болоо.
• «Михаил Ульянов. Нэгэ ролиин хронико» — Михаил Ульяновай ажабайдал, зохёохы ажал тухай баримтата фильм, тэрэнэй сюжедэй үндэһэ һууринь «Брестский мир» зүжэгэй репетици болоо; Марина Голдовская 1988 ондо буулгаһан байна.

Элирхэйлгэ

Ажаглалтанууд

Ном зохёол

Ссылкэнүүд