Бороноева Татьяна Анатольевна

Бороноева Татьяна Анатольевна
Түрэһэн үдэр	1965 оной июлиин 7(1965-07-07) (60 наһатай)
Түрэһэн газар	Улаан-Үдэ, Буряадай АССР[d], РСФСР, Зүблэлтэ холбоото улас
Гүрэн	Зүблэлтэ холбоото улас  Оросой Холбоото Улас
Һуралсал	Москвагай гүрэнэй ехэ һургуули[d] (1987 оной)

Татьяна Анатольевна Бороноева (1965 оной июлиин 7(1965-07-07) (60 наһатай), Улаан-Үдэ, Буряадай АССР^[d], РСФСР, Зүблэлтэ холбоото улас түрэһэн) — Оросой Холбоото Уласай эрдэмтэн-искусствовед. 2011 онһоо Буряад Уласай үндэһэтэнэй музейн захирал. Искусствоведениин дэд-доктор (1995), РАХ-ай сурбалжалагша гэшүүн (2023). Буряад уласай урлалай габьяата ажал ябуулагша (2006).

А.У. Модогоевай аша басаган (1915—1989), КПСС-эй Буряадай обкомой нэгэдэхи секретарь (1962—1984).

Намтар

1965 оной июлиин 7-до Улаан-Үдэдэ түрөө, тэндээл ажаһуудаг ба хүдэлдэг.

1987 ондо-Москвагай гүрэнэй ехэ һургуули «Искусствын Түүхэ» гэһэн мэргэжэлээр дүүргээ.

1994 ондо — Оросой Холбоото Уласай уран зурагай академиин теориин ба уран зурагай түүхын Эрдэм-шэнжэлэлгын институдай аспирантура дүүргээ, 1995 ондо-кандидадай диссертаци хамгаалаа — 2003 ондо-доцентын эрдэмэй нэрэ зэргэ олгогдоо.

1987 онһоо 1989 он болотор СССР-эй Эрдэмэй Академиин Сибириин таһагай буряадай филиалай ниитын эрдэмэй Институдай стажер-шэнжэлэгшээр хүдэлөө.

1998 онһоо 2002 он болотор Буряад Уласай Юрэнхылэгшын ба Засагай Газарай Захиргаанай мэдээсэлэй, Хэблэлэй ба ниитын нэгэдэлнүүдтэй холбоонуудай Талаар Хорооной ахамад мэргэжэлтэн (1998—2002).

2002 онһоо 2003 он болотор ахамад мэргэжэлтэн, харин 2003 онһоо 2005 он болотор Ниитын, шажанай нэгэдэлнүүдтэй үндэһэ яһатанай болон холбоонуудай талаар хорооной зүбшэлэгшэ, 2005 онһоо 2006 он болотор Ниитын, шажанай нэгэдэлнүүдтэй болон мэдээсэлтэй үндэһэ яһатанууд хоорондын холбоонуудай талаар Хорооной зүбшэлэгшэ.

2006 онһоо 2007 он болотор Уласай Ц. С. Сампиловай нэрэмжэтэ Уран зурагай музейн захирал байгаа.

2011 онһоо-Буряад Уласай үндэһэтэнэй музейн захирал.

1995 онһоо 1997 он болотор «История и теория культуры» кафедрын ахалагша багша, 1997 онһоо 2006 он болотор Зүүн Сибириин гүрэнэй технологическа ехэ һургуулиин культурологиин кафедрын доцент.

1997 онһоо — «Оросой Холбоото Уласай уран зураашадай Холбоон» гэһэн ВТОО-гой Буряадай уласай таһагай гэшүүн.

2004 онһоо — Уласхоорондын урлал шэнжэлэгшэдэй Эблэлэй гэшүүн.

2022 онһоо — Оросой Холбоото Уласай эхэнэрнүүдэй Холбооной соёлой элшэн сайд].

2006 ондо- Оросой Холбоото Уласай гүрэнэй эрхэтэнэй албанай 1-дэхи зиндаагай зүбшэлэгшын зиндаата тушаал зэргэ олгогдоо.

2019 ондо — хүндэтэ гэшүүнээр һунгагдаа, харин 2023 ондо — Ураалай, Сибириин, Алас Дурнын таһагһаа Оросой уран зурагай академиин һурбалжалагша гэшүүнээр һунгагдаа.

«Единая Россия» намай Буряадай нютаг можын улас түрын зүблэлэй гэшүүн.

Зохёохы ажаябуулга

Эрдэмэй гол хүдэлмэринүүд

• Монографи: «Графика Бурятии» (Улан-Удэ, 1997)

Толилолгонууд

• «Протопоп Аввакумай түрэһөөр 400 жэлэй ойн баярта зорюулагдаһан „Буряад Орондо Допетровско Русь“ гэһэн лонгрид-эй грантын түлэб Буряад уласай үндэһэтэнэй музейн бэелүүлгын дүй дүршэл» «Шэмээшэгүүд: түүхэ ба мүнөө үе, нютагай заншалнууд, ород ба хари гүрэнүүдэй холбоонууд» гэһэн согсолбори соо (С. З. Галсанова ба А. Ж. Бальжурова гэгшэдтэй хамта, 2021);
• «Зүүн Баруун зүг буряад оршон үеын ном зохёолдо ба урлалда» толилолго «Мир науки, культуры, образования» сэдгүүлдэ ( С. Имихелова ба Е. Д. Монгуштай суг хамта, 2021, № 4);
• «Флорентийска мозаикын Юрий Мандагановай Буряад һургуули» «Шэмэглэлэй урлал ба предметно-орон зайн оршон. С. Г. Строгановай нэрэмжэтэ РГХПУ-гай һонин» гэһэн сэдгүүлдэ (2021, № 3-1);
• «Буряад уласай үндэһэтэнэй музей нютаг можын зохёохы эдэй засагай нөөсэ болохо» «Буряадай гүрэнэй ехэ һургуулиин Һонин бэшэг. Эдэй засаг ба менеджмент» гэһэн сэтгүүлдэ(2021, № 3);
• «Дэлхэйн зураг буряад уран зурааша Ц.-Н. Очировай графикада» «Искусство Евразии» гэһэн сэдгүүлдэ (2021, № 1);
• «Музейдэ түүхын-соёлой уг баялиг сахин хамгаалгада ба танилсуулгада мүнөө үеын арга зүйнүүд. Буряад уласай үндэһэтэнэй музейн дүршэл» «Музеи и национальное наследие трансграничных регионов в XXI веке» гэһэн согсолборидо (Т. Х. Базароватай суг хамта, 2022);
• «Тайзанай хубсаһаар буряад угалза хээ шэнэ уншалга („Бальжанхатан“ гэһэн рок-мюзиклэй жэшээ дээрэ)» — «Сцена» (2022, № 6) гэһэн журналда;
• «Александр Казанский-Буряад ороной түрүүшын академик РАХ» «Изобразительное искусство Урала, Сибири и Дальнего Востока» (2022, № 4) гэһэн сэдгүүлдэ;
• «Коллекция огнив XIX—XX вв. из Национального музея Республики Бурятия» «Известия Уральского федерального университета. 2-дохи хэсэг: Гуманитарные науки» гэһэн сэдгүүлдэ (Е. А. Батороватай сугтаа, 2023, Т. 2);
• «Дарханай түмэршэ дархашуулай уг удамай: буряадай уран барималша Гэсэр Зодбоевой зохёохы ажал тухай» «Искусство Евразии» гэһэн сэдгүүлдэ(2023, № 3).

Альбомуудай болон согсолборинуудай редактор

• «Музей и общество: современные модели интеграции. Хангаловские чтения-IV» (Улаан-Үдэ, 2023);
• «Изобразительное искусство Бурятии. 100 лет» (Улаан-Үдэ, 2023).

Кураторай гол түлэбүүд: Ц.Сампиловай нэрэмжэтэ Уран һайханай музейдэ — «Байгалай дэргэдэхи Эхэнэр» (2001, 2013), «Сүлөөтэ агаарта хөөрэлдөөн» (2007), «Гүн урданай Нангин Шүтөөнүүд» (2007), «Искусство шэнжэлэгшын Юртэмсэ» гэһэн түсэлэй хэмжээндэ «Архетипичнэ ба шухала» (2008), Даша Намдаковагай (2009), « Сибирская Третьяковка» «(2010) болон» «17-19-дэхи зуун жэлэй баруун Европын уран зурагай дээжэ» (2012) гэһэн бүтээлнүүдэй үзэсхэлэнгүүд Эрхүүгэй можын Сукачёвой нэрэмжэтэ уран зурагай музейн жасануудһаа; РАН-ай Сибириин таһагай Зүүн зүгэй гар бэшэгүүдые хадагалдаг үзэсхэлэнгэй зал соо «духын нүүдэлшэд» (1996); «Сайн зам. Хүндэмүүшэ Буряад Орон» гэһэн уласхоорондын музейн түсэл Буряад уласай үндэһэтэнэй музейдэ (2011); «Буряадай Уран зурагай урлал» Москвада Шэнэ Манеждэ (2011); Владивосток, Янгон (Мьянма), Бангкок (Таиланд Хаанта Улас), Коломбо (Шри Ланка) болон бусад АТЭС-2012 саммидай соёлой программын хэмжээндэ «Буддын Шажан Ородто» гэһэн нютаг можонууд хоорондын үзэсхэлэнэй түсэл.

Шагналнууд

• Медаль «За труды в культуре и искусстве» (2022);
• Буряад Уласай искусствын габьяата ажал ябуулагша (2006);
• Медаль «За заслуги перед Республикой Бурятия» (2019);
• медаль «100 лет Республике Бурятия» (2023);

РАХ-ай шагналнууд

• Медаль «Шувалов» (2022);
• Медаль «За заслуги перед Академией» (2023)

Ажаглалтанууд

Ссылкэнүүд

• . Бороноева Татьяна Анатольевна (ород хэлэн). Российская академия художеств. Официальный сайт.
• Дальневосточный государственный институт искусств. Педагогический состав. Бороноева Татьяна Анатольевна, кафедра живописи, рисунка и декоративно-прикладного искусства (ород хэлэн).
• Бороноева Татьяна Анатольевна (ород хэлэн). Партия «Единая Россия», официальный сайт.
• Филиал Российской академии художеств в г. Красноярске «Региональное отделение Урала, Сибири и Дальнего Востока Российской академии художеств в г. Красноярске». Бороноева Татьяна Анатольевна] (ород хэлэн).
• Самые известные Татьяны Буятии (ород хэлэн). Сетевое издание «Байкал-Ежедневный».