Баженов Георгий Иннокентьевич
| Георгий Баженов | |
|---|---|
 | |
| Түрэһэн үдэр | 1927 оной майн 6 |
| Түрэһэн газар |
|
| Наһа бараһан үдэр | 1984 оной |
| Наһа бараһан газар | |
| Гүрэн | |
| Һуралсал | |
| Нэрэ зэргэнүүд | Буряадай АССР-эй габьяата уран зураашан |
Гео́ргий Инноке́нтьевич Баже́нов (1927 оной майн 6, Верхний Мангиртуй[d], Буряад Улас түрэһэн — 1984 оной, Улаан-Үдэ наһа бараһан) — зүблэлтын уран зурааша, живописец, буряад уран зурагай һургуулиин түлөөлэгшэ. Буряадай АССР-эй габьяата уран зурааша (1979).
Намтар
Тэрэ 1927 оной майн 6-да Буряад-Монголой АССР-эй Бэшүүрэй аймагай Дээдэ Мангирта һууринда түрэһэн юм. 1933 ондо гэр бүлэнь түлэгдэжэ, Дээдэ-Үдэ (мүнөө Буряад Уласай Улаан-Үдэ) нүүһэн байгаа.
Багаһаа зураг зураха һонирхол гаргадаг байгаа. Эсэгэ ороноо Хамгаалгын агууехэ дайнай жэлнүүдтэ Постышевай нэрэмжэтэ пионернүүдэй Байшанда изостудида ябадаг байгаа. Буряадай арадай уран зурааша Цыренжап Сампиловтай уулзалга мэргэжэл шэлэлгэдэ горитой нүлөө үзүүлжэ, залуу хүбүүнэй шадабариие тэмдэглэжэ, уран һайханай һуралсал үргэлжэлүүлхыень зууршалһан байна.
Эрхүүгэй уран зурагай училищида ороод, удаань Москвада һураа. 1952-1958-Киевэй гүрэнэй уран зурагай дээдэ һургуулида һуража, уран һайханай дээдэ һургуулитай Буряадайтүрүүшын уран зураашадай нэгэн боложо дүүргээ[1].
1958 ондо Улаан-Үдэ бусажа, тэндээ ажаһуужа, наһанайнгаа эсэс болотор хүдэлөө. 1984 ондо наһа бараа[2].
Зохёохы зам
Баженовай зохёохы ажал гол түлэб пейзажна зурагуудтай, мүн тематическа зурагуудтай, натюрмортнуудтай ба портредүүдтэй холбоотой. Тэрэнэй ажалнууд байгаалиин байдал дамжуулгада анхаралтайгаар, үнгэтэ нарин тааралдалаар, байгаалиин үнэн зүбтэ эрмэлзэлээр илгардаг.
1959 ондо Москвада үнгэрһэн буряадай искусство болон литературын хоёрдохи декадада хабаадажа, шүүмжэлэлэй һайн сэгнэлтэдэ хүртэһэн 12 үзэсхэлэнтэ зохёолнуудтай танилсуулаа.
Эртын ажалнуудай дунда «Түрэл аялганууд», «Тэрэнги», «Аадарай урда», «Хамар Дабаан», «Уһалуурида» гэһэн зурагууд илгаржа, Ц. С. Сампиловай нэрэмжэтэ уран зурагай музейдэ хадагалагдана.
«Һарата һүни Байгал дээрэ» (1978), «Омулёвка» (1976), «Хабар», «Үбэл», «Зунай үдэр. Уран зураашан Г. Павловай зуһалан дээрэ», «Хёолго Мангиртын дэргэдэ» (1979) гэһэн Буряад ороной байгаалида зорюулагдаһан пейзажнууд зохёохы ажалда горитой һуури эзэлдэг. Эдэ зохёолнууд соо уран зурааша байгаалиин байдалай хубилдагые, тэрэнэй гэрэл-агаарай оршониие ба сэдьхэл хүдэлгэмэ нүлөөе дамжуулхые оролдодог байгаа[1].
1963—1964 онуудта Сэлэнгэ голоор зохёохы аяншалга хэжэ, үрэ дүнгынь сибириин байгаалиин дүрэ харуулһан хэдэн пейзаж болоо.
Эгээл мэдээжэ зохёолнуудай нэгэн хадаа Зэдын аймагта болоһон арадай һайндэр тухай сэдьхэгдэл доро бүтээгдэһэн «Сурхарбаан» гэжэ зураг болоно. Зурагуудай зохёомжо үргэн талын уужам талые, үйлын ябаса болон һайндэрэй сэдьхэлэй байдал дамжуулжа, хэбтэмгэшээ дэлгээгдэнхэй.
Дүрэ зурагай жанрта уран зурааша тэрэ үеын хүнүүдэй дүрэнүүдтэ хандадаг байгаа. Мэдээжэ ажалнуудай дунда композитор Баудоржо Ямпиловай портрет, «Эхын Портрет» (1957), «Ветеран», мүн уран зураашын һамганай портредүүдэй сери болоно.
Уралиг шэнжэлэгшэд Баженовые уянгата байгаалиин уран дархан, «Нарата биирын уран зурааша» гэжэ тэмдэглэнэ, тэрээндэ уран хурса хэрэгсэлнүүдые бэдэрэлгэ ба саг үргэлжэ зохёохы хүгжэлтэ шэнжэтэй[2].
Шагналнууд ба нэрэ зэргэнүүд
- Буряадай АССР-эй габьяата уран зурааша(1979)[3].
Дурасхаал
2007 ондо, уран зураашын түрэһөөр 80 жэлэй ойдо, Улаан-Үдэдэ Ц. С. Сампиловай нэрэмжэтэ уласай уран зурагай музейдэ тэрэнэй хубиин үзэсхэлэн дэлгэгдээ һэн.
Баженовай бүтээлнүүд уран зурагай музейнүүдтэ болон хубиин суглуулбаринуудта хадагалагдажа, Буряадай уран зурагай урлалда горитой һуури эзэлһээр.
Ажаглалтанууд
- ↑ 1 2 Viva IT Studio. Мастер солнечной кисти (ород хэлэн). bichura.ru. Дата обращения: 15 май 2026.
- ↑ 1 2 Баженов Георгий (ород хэлэн). soyol.ru. Дата обращения: 15 май 2026.
- ↑ "Галерея Леонида Шишкина: Баженов Георгий Иннокентьевич, биография и список работ". 2026-05-15.