Гармаев Пётр Александрович

Сүлөөтэ Нэбтэрхы Толи — Википеэдиһээ
Пётр Александрович Гармаев
Пётр Гармаев.jpg
Түрэһэн үдэр 1983 оной февралиин 20(1983-02-20) (43 наһатай)
Түрэһэн газар
Гүрэн
Һуралсал ФГБОУ ВПО Зүүн Сибириин гүрэнэй арга зүйн ба хүтэлбэриин ехэ һургуули

Пётр Алекса́ндрович Гарма́ев (1983 оной февралиин 20(1983-02-20) (43 наһатай), Усолье-Сибирское[d], Эрхүү можо түрэһэн) — Оросой Холбоотой Уласай буряадай уран барималша, түмэр уран зурааша. Эрхүү хотодо Лина Ермонтовичай «LeArt» гэһэн галерейн гол уран зурааша («Палитра» гэһэн арт-түбэй бүридэлдэ ородог) (2010 онһоо)[1].

Намтар

Тэрэ 1983 оной февралиин 20-до Эрхүүгэй областиин Усолье-Сибирское хотодо (РСФСР, СССР) түрэһэн юм. Уран барималшын эсэгэ- Александр Гармаев Зэдын аймагһаа уг гарбалтай һэн. Харин Эжынь-Хяагтын аймагһаа[2]. Скульпторай абга сэрэгэй хүн байгаа, түрэлхидынь тэрээндэ ходо айлшалдаг һэн — иимэ айлшалалгануудай нэгэн, Петр Гармаевай түрэһэн үдэртэй тааралдаһан юм[3].

Тэрэнэй үхибүүн ябахада, уран барималшын эсэгэ Буряад Уласай уран зураашадай Холбоондо ажаллаа. РСФСР-эй габьяата уран зурааша, Буряадай АССР-эй арадай уран зурааша Геннадий Васильевта туһалагша байһан юм. Петр Гармаев тэрээнтэй хамта барималшын мастерскойдо ходо ябадаг, тэндэ пластилинээр няалга хэдэг байгаа[3].

Улаан-Үдэдэ (Буряад Улас) юрэнхы болбосоролой 8-дахи дунда һургуули дүүргээ[3].

Болбосорол

Гармаев мэргэжэлтэ зам шэлэлгэ тухай дурсаа[3]:

Эхиндээ программа зохёолготой, компьютернуудтай холбоотой мэргэжэл шэлэхэ хүсэлтэй байгаа. Мүн тиихэдэ соёлой академидэ адли юумэн байгаа. Тиишэ һанаатай, дансануудыешье тушаагаа. Харин һүүлдэнь минии классай һурагша «Техноложкодо» шэнэ шэглэл нээгдэнэ гэжэ хөөрөө. Тэндэ Буряадай уран зураашадай Холбооной туһаламжаар «түмэр болон эрдэниин зүйлнүүдые уранаар болбосоруулха инженер-технолог» гэһэн мэргэжэл нээгээ гэжэ мэдэхэб. Энэ 2000 он байгаа, би түрүүшын, туршалгын үлхѳѳдэ орооб.

Гармаев 2005 ондо зүүн Сибириин технологическа дээдэ һургуули амжалтатайгаар дүүргээ (Зүүн Сибириин гүрэнэй технологиин ба хүтэлбэриин ехэ һургуули гэжэ шэнээр нэрлэгдээ). "Материал уран һайханаар болбосоруулгын инженер — технолог " гэһэн мэргэжэлээр диплом абаа[3].

Мэргэжэлэй ажаябуулга

Петр Гармаев ехэнхидээ бага түхэлэй барималаар бэеэ һоридог. Хүрэл, булад, зэд болон бусад материалнуудтай хүдэлнэ. Гармаевай барималнуудай ходо геройнууд буддын шажанай ламанар болон үльгэрэй амитад юм. Мүн уран зурааша Буряад соёлой болон буддын шажанай гүн ухаанай удхаар дүрэнүүдые бүтээнэ.

Зохёохы ажалдань урма зориг түрүүлһэн юумэн Тухай Гармаев хэлээ һэн[3]:

Буряад Орондо бултанһаа зоригжохоор. Хүнүүд ошожо, энэ гоё һайханиие обёорногүй. Намайе дэгээдэхэ ямар бэ даа түүхэ дуулаха аргатайб. Али ямар бэ даа дүрэнүүдые харанаш, тэдэ шамайе орхиногүй, юу хэхэ хэрэгтэйб гэжэ ойлгонош. Би зурадаггүйб, тэрэ дороо хэмжээгээрнь хэдэгби. Элдэб материалнуудтай бэеэ туршанаб. Харин түмэртэй хүдэлхэ дуратай, хүндэ, хүйтэндэ һайшаагдадаг.

Зүүн Сибириин технологическа дээдэ һургуули дүүргээд, Гармаев барилга дээрэ, техническэ хангалгын станцида нэгэ хэды соо хүдэлөө. Водоканал дээрэ хүдэлөө. Түрүүшээр авто-унаануудай кузовна заһабари хэхэ, харин скульптурын хэшээлнүүдые хобби болгон орхихо түсэбтэй байгаа.

Тиигэбэшье үе-үе болоод лэ захилаар ажалнуудые дүүргэдэг, бусад уран зураашадтай суг ажалладаг байгаа. COVID-19 пандемиин һүүлээр зохёохы ажал ябуулгада хүсэд шэлжэн ороо[3].

Эсэгэ ороной уран һайханай үзэсхэлэнгүүдтэ, мүрысөөнүүдтэ эдэбхитэй хабаадагша болоо. Уран барималшын ажалнууд Москва, Пермь, Красноярск, Эрхүү, Улаан-Үдэ болон бусад хотонуудта дэлгэгдээ[2].

Даши Намдаков, Дмитрий Будажабэ, Гэсэр Зодбоев, Александр Чинбат гэгшэдэй зохёохы мастерскойнуудта арга дадалаа нарижуулаа. Буряадай габьяата уран зурааша Зорикто Доржиевтай, Надежда Супонинатай болон бусад урашуултай суг ажаллаа[2][4].

2010 онһоо Петр Гармаев «Палитра» гэһэн арт-түбэй бүридэлдэ ородог «Гороо» ("LeArt"гэһэн галерей гэжэ шэнээр нэрлэгдэһэн) гэһэн хүрэл барималай мастерскойдо түрүү уран зураашаар хүдэлнэ[1].

Галерейн хүтэлбэрилэгшэ Лина Ермонтович Гармаев тухай хэлэһэн байна[1]:

Гармаевай зохёохы ажалай гол сэдэбүүд-бага наһан, инаг дуран, гэр бүлэ, хүн гээшэ оршолонто юртэмсын нэгэ хуби болоно. Бүтээлнүүдээ бүтээхэдээ, буряадай заншалта соёл болон буддын шажанай гүн ухаанда хандана. Тэрэнэй хүрэл-дулаан, һайн сэнэгтэй, сэдьхэлыень баясуулдаг, тааруулдаг.

Скульптор өөрөө өөрынгөө маяг тухай иигэжэ хэлээ һэн[3]:

Намда уран гартан өөрын маяг хэрэгтэй гэжэ ходо хэлэдэг һэн … Дима Гэсэр хоёрой холисо хэхэб гэжэ шиидээ. Түрүүн иигэжэ хүдэлөөд, һүүлдэнь баймга өөрынгөө нэгэ юумэн, өөрынгөө хараа бодол боложо захалаа һэн. Минии маяг — үндэһэтэнэй юм аабза, тиигэбэшье би гансал энээгээр хизаарлагдахаяа һананагүйб.

Зохёохы зорилго, хүсэл тухайгаа Гармаев Буряад урлалаа бүри мэдээжэ, танигдама болгохо гэжэ найданабди гэбэ[3].

Үзэсхэлэнгэй ажаябуулга

  • 2010 — «Нүхэдэй уулзалга» (Арадай Ехэ хурал, Улаан-Баатар, Монгол орон);
  • 2010 — «XXV Азиин мүнөө үеын урлалай үзэсхэлэн» (Монголой мүнөө үеын урлалай үндэһэн галерей, Улаан-Баатар);
  • 2010 — «Хотын галерейнүүдэй суглуулбариһаа һунгагдаһан» (Эрхүү Можын Сукачёвой нэрэмжэтэ уран зурагай музей, Эрхүү);
  • 2010 — «Заншалнууд ба оршон үе саг» гэһэн V уласхоорондын урлалай фестиваль (Үзэсхэлэнгүүдэй түб танхим «Манеж», Москва);
  • 2010 — «Хуу ойлгосотой» Гүрэнэй Н. А. Бестужевай нэрэмжэтэ ород драмын театр, Улаан-Үдэ, Буряад Улас);
  • 2011 — «Байгалай арамнайлһан урлал» (Буряад Уласай үндэһэтэнэй уран зурагай музей, Улаан-Үдэ);
  • 2012 — «Магтаал Тэнгэри» Ородой Сбербанкын Байгалай банк, Эрхүү);
  • 2013-түсэл «Нангин Ази. Экспозици II» (галерей Лина Ермонтович" LeArt", Эрхүү);
  • 2017 — «Хүрэл гүнжэ» гэһэн Буряад барималай үзэсхэлэн (үзэсхэлэнгүүдэй танхим Тушино, Москва) болон бусад.

Суглуулбаринууд

Дарханай ажалнууд Кузбассай уран зурагай Музейн (Кемерово), Эрхүүгэй Можын Сукачёвой нэрэмжэтэ уран зурагай музейн (Эрхүү) болон бусад музейнүүдэй суглуулбаринуудта, «LeArt» галерейн жасануудта (Эрхүү), мүн Орос гүрэндэ ба хилын саана хубиин суглаануудта хадагалагдадаг[2].

Ажалнууд

  • «Зогсоһон буха» (2010) (Баримал, хүрэл, 15 х 28 х 13 см). Эрхүү Можын В. П. Сукачёвой нэрэмжэтэ уран зурагай музей[5];
  • «Жаргал» (2017) (Баримал, хүрэл, 33 х 20,5 х 17,5 см). Кузбассай уран зурагай Музейн (Кемерово)[6];
  • «Бишыхан сэрэгшэ»;
  • «Арсалан»;
  • «Багтай басаган»;
  • «Арсаланай гүлгэн»;
  • «Гурбан загаһан»;
  • «Бууза»;
  • «Түрүүшын годли». «Гэсэртэй Хөөрэлдөөн» циклһээ;
  • «Тэнсүүри»;
  • «Үльгэршэн»;
  • «Өөлэн»;
  • «Эреэн гүрөөһэн»;
  • «Сэсэн ухаанай түрэлгэ»;
  • «Нохой»;
  • «Дотоодо амгалан байдал» («Нохой», «Туулай» г.;
  • «Дуран тухай»;
  • «Банкир ба мүнгэ оруулагша»;
  • «Уһа сахигша»;
  • «Бага наһан»;
  • «Ганса эбэртэй»;
  • «Бишэн жэл»;
  • «Бар жэл»;
  • «Бодоһон»;
  • «Хурьгануудтай тэнсүүри»;
  • «Ахатан»;
  • «Олзологшо»;
  • «Түрүүшын годли»
  • «Һэбюуртэй хатар»;
  • «Үүлэн бүтээгшэ»;
  • Улаан-Үдэдэ Г. Ц. Цыдынжаповай нэрэмжэтэ Буряадай гүрэнэй академическэ оперо болон баледэй театрта табигдаһан Баир Дондоковой Эреэхэн" гэһэн үндэһэн оперодо шэмэг гоёлтонуудые бүтээлгэ болон бусад.

Галерей

  • «Зогсоһон буха» уран баримал

    «Зогсоһон буха» уран баримал

  • «Жаргал» уран баримал

    «Жаргал» уран баримал

Ажаглалтанууд

  1. ↑ 1 2 3 Гармаев Петр - Soyol.ru - Культура и искусство Бурятии (ород хэлэн). soyol.ru. Дата обращения: 4 март 2026.
  2. ↑ 1 2 3 4 "«Подчиняя бронзу»: скульптор Пётр Гармаев о творческих находках, бурятской культуре и современном искусстве" 
  3. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 «Cчacтьe» Пeтpa Гapмaeвa. Kaк cкyльптop-caмoyчкa шeл к cвoeй мeчтe (ород хэлэн). arigus.tv. Дата обращения: 5 март 2026.
  4. ↑ "Надежда Супонина: «В детстве я мечтала, что стану художником или буду спасать животных» - Новости -" 
  5. ↑ Бык стоячий. Госкаталог. Дата обращения: 5 март 2026.
  6. ↑ Счастье. Госкаталог. Дата обращения: 5 март 2026.

Ссылкэнүүд

"https://bxr.ruwiki.ru/w/index.php?title=Гармаев_Пётр_Александрович&oldid=350784" хуудаһанһаа абтаһан