Будаев Батор Будажапович

Батор Будаев
Батор Будаев
Гол мэдээсэл
Дүүрэн нэрэ	Батор Будажапович Будаев
Түрэһэн үдэр	1958 оной ноябриин 19 (67 наһатай)
Түрэһэн газар	Улюн[d], Баргажанай аймаг, Буряадай АССР[d], РСФСР, Зүблэлтэ холбоото улас;
Эрхэтэнэй эрхын байдал	Зүблэлтэ холбоото улас; Оросой Холбоото Улас;
Гүрэн	СССР ; Орос гүрэн
Мэргэжэлнүүд	оперын дуушан
Эдэбхитэй жэлнүүд Дууша хоолой	1979 — мүнөө сагта
Дууша хоолой	тенор
Жанрнууд	оперо
Коллективууд	Г. Ц. Цыдынжаповай нэрэмжэтэ Буряадай гүрэнэй академическэ оперо болон баледэй театр; Буряадай телерадиокомпаниин буряад арадай зэмсэгүүдэй Оркестр
Шагналнууд

Ба́тор Будажа́пович Буда́ев (1958 оной ноябриин 19(1958-11-19) (67 наһатай), Улюн^[d], Буряадай АССР^[d] түрэһэн) — оросой буряадай оперын дуушан, Буряадай арадай зүжэгшэн, Оросой Холбооной габьяата зүжэгшэн (2006), Г. Цыдынжаповай нэрэмжэтэ Буряадай оперо болон баледэй академическэ театрай дуушан^[1].

Намтар

Тэрэ 1958 оной ноябриин 19-дэ Буряадай Баргажанай аймагай Улюн нютагта түрэһэн юм. Һургуулиингаа һүүлээр Улаан-Үдын Чайковскиин нэрэмжэтэ хүгжэмэй училищида (РСФСР-эй габьяата артист Гуржап Эрдыниевай класс) һурахаяа ороо һэн. 1988 ондо Гнесинүүдэй нэрэмжэтэ гүрэнэй хүгжэмэй-багшанарай дээдэ һургуули (Владимир Отделёновэй класс)дүүргээ^[2].

Улаан-Үдэеэ бусаад, тэрэл жэлдээ Буряадай Гүрэнэй Ленинэй Орденто оперо болон баледэй академическэ театрай труппада, Мүн Буряадай телерадиокомпаниин буряад арадай зэмсэгүүдэй оркестртэ солист боложо абтаһан юм^[2].

Батор Будаев-тенор, тэрэнэй репертуарта хари гүрэнэй ба эсэгэ ороной классикын зохёолнууд соо гаршагай партинууд, мүн буряад хэлэн дээрэ арадай ба авторай дуунууд бии. Хүгжэм шүүмжэлэгшэд тэрэнэй зохёолшын бэлиг шадабариие тэмдэглэһэн байдаг. Буряадай композиторнууд тэрээндэ зохёолнуудаа бэшүүлдэг байгаа^[3].

Москва болон Санкт-Петербург хотонуудай, Ород гүрэнэй бусад хотонуудай театрнуудай тайзан дээрэ, мүн Нидерландада, Францида, Монголдо, Австрида, Урда Солонгосто ба США-да наадаа.

Бүлэ

Бага наһандаа, 11-тэйдээ Баатар эсэгэеэ алдажа, энэнь эртүүр томо болоходонь нүлөөлөө. Тэрэнэй үелэ дүү хүбүүн Борис Будаев барилдаагаар дэлхэйн чемпион юм. Эдир залуудаа аймагай мүрысөөнүүдтэ Батор илалта туйладаг байгаа^[4].

Шагналнууд ба нэрэ зэргэнүүд

Оросой Холбоото Уласай габьяата зүжэгшэн (2006 оной апрелиин 3) — урлалай һалбарида габьяатай байһанай түлөө^[5]
Буряад уласай арадай зүжэгшэн
Пермьдэ оперын дуушадай Уласхоорондын I мүрысөөнэй Дипломант
Дуушадай уласхоорондын Хайдавай нэрэмжэтэ мүрысөөнэй Лауреат (Улаан-Баатар) (1998 он)
Оросой Холбоото Уласай Ажалай болон ниигэмэй хүгжэлтын яаманай хүндэлэлэй грамота
Буряадай болон театрай Соёлой яаманай шангууд болон баярай бэшэгүүд

Репертуар

Манрико («Трубадур» Дж. Верди)
Калаф («Турандот» Дж. Пуччини)
Канио («Паяцы» Р. Леонкавалло)
Владимир Игоревич («Князь Игорь» А. Бородина)
Молодой цыган («Алеко» С. Рахманинова)
Дархан, Дууша Убэгэн («Энхэ-Булат батор» М. Фролова)
Садко («Садко» Н. А. Римского-Корсакова)
Каварадосси («Тоска» Дж. Пуччини)
Герман («Пиковая дама» П. И. Чайковского)
Фауст («Фауст» Ш. Гуно)
Баринкай («Цыганский барон» И. Штрауса)
Айзенштайн («Летучая мышь» И. Штрауса)
Хозе («Кармен» Ж. Бизе)
Самсон («Самсон и Далила» К. Сен-Санса)
Сергей («Катерина Измайлова» Д. Шостаковича)
Абай-Гэсэр («Гэсэр» А. Андреева)
Доктор Малатеста, Эрнесто («Доне Паскуале» Г. Доницетти)
Князь Шуйский («Борис Годунов» М. Мусоргского)

Ажаглалтанууд

↑ Будаев Батор (неопр.). Soyol.ru. Дата обращения: 15 март 2026. Архивировано 13 сентябрь 2019 года.
↑ ¹ ² Поздравляем с юбилеем заслуженного артиста России Батора Будаева! (неопр.) Бурятский театр оперы и балета. Дата обращения: 15 март 2026.
↑ Поздравляем заслуженного артиста России Батора Будаева с юбилеем (неопр.). Министерство культуры Бурятии (18 ноябрь 2023). Дата обращения: 15 март 2026.
↑ «Его обаянию конца и края нет!» (неопр.) Информ Полис (16 январь 2009). Дата обращения: 15 март 2026.
↑ Указ Президента Российской Федерации от 3 апреля 2006 года № 310 «О награждении государственными наградами Российской Федерации» (неопр.). Kremlin.ru. Дата обращения: 15 март 2026.

Ссылкэнүүд

«Его обаянию конца и края нет!» (ород хэлэн).
Батор Будаев (ород хэлэн).

[1] Будаев Батор (неопр.). Soyol.ru. Дата обращения: 15 март 2026. Архивировано 13 сентябрь 2019 года.

[:0-2] ¹ ² Поздравляем с юбилеем заслуженного артиста России Батора Будаева! (неопр.) Бурятский театр оперы и балета. Дата обращения: 15 март 2026.

[3] Поздравляем заслуженного артиста России Батора Будаева с юбилеем (неопр.). Министерство культуры Бурятии (18 ноябрь 2023). Дата обращения: 15 март 2026.

[infpol-4] «Его обаянию конца и края нет!» (неопр.) Информ Полис (16 январь 2009). Дата обращения: 15 март 2026.

[5] Указ Президента Российской Федерации от 3 апреля 2006 года № 310 «О награждении государственными наградами Российской Федерации» (неопр.). Kremlin.ru. Дата обращения: 15 март 2026.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]