Балдаков Бадма Мелентьевич

Сүлөөтэ Нэбтэрхы Толи — Википеэдиһээ
Бадма Балдаков
Бадма Балдаков.jpg
Гол мэдээсэл
Дүүрэн нэрэ Бадма Мелентьевич Балдаков
Түрэһэн үдэр 1918 оной сентябриин 16(1918-09-16)
Түрэһэн газар
Наһа бараһан һара/үдэр 1974 оной июниин 18(1974-06-18) (55 наһатай)
Наһа бараһан газар
Эрхэтэнэй эрхын байдал
Гүрэн
Мэргэжэлнүүд
Эдэбхитэй жэлнүүд Дууша хоолой 1938—1974
Дууша хоолой баас- бүдүүн хоолой
Коллективууд Буряадай оперо болон баледэй театр,
Буряадай филармони
Шагналнууд
Орден Трудового Красного Знамени — 1948 Орден «Знак Почёта»  — 1940
Народный артист РСФСР— 1959

Бадма Мелентьевич Балдаков (1918 оной сентябриин 16(1918-09-16), Хурамхаан түрэһэн — 1974 оной июниин 18(1974-06-18) (55 наһатай), Улаан-Үдэ наһа бараһан) — буряадай зүблэлтын оперын дуушан-баас. 1948 оной Цыдынжаповай нэрэмжэтэ буряад оперо болон баледэй театрай солист, 1964 онһоо Буряадай филармониин. РСФСР-эй арадай зүжэгшэн (1959) болон Буряадай АССР-эй арадай зүжэгшэн (1956). «Ажалай Улаан Тугай» орденуудай Кавалер (1948) ба «Хүндэлэлэй Тэмдэг» (1940).

Намтар

Тэрэ 1918 оной сентябриин 16-да Хурамхаан һууринда (мүнөө Буряадай Хурамхаанай аймаг) Мелентий Николаевич Сыбжид Дулбаевна Балдаковтанай гэр бүлэдэ түрэһэн юм[1]. Хүдөө ажахын техникумдэ оробошье, тэрэнээ дүүргээгүй, хүгжэмэй училищида ороо.

1935-1938-Хүгжэмэй-театральна училищиин дуунай таһагта һураа. П. И. Чайковскиин нэрэмжэтэ Улаан-Үдэдэ (багшанар: Н. Н. Шатров Ба Н.В. Н. Владимирский). Училищияа дүүргээд, үндэһэн драмын театрай труппада абтажа, 1939 ондо хүгжэмтэ-драматическа хубилгагдаа һэн[2].

1940 ондо Москвада үнгэрһэн буряад-монголой урлалай 1-дэхи Декадада хабаадаһан[3].

Эсэгэ ороноо Хамгаалгын Агууехэ дайнай жэлнүүдтэ концертнэ бригадануудай бүридэлдэ Белорусска фронт мордоо һэн.[4][5].

1946-1948-Москвагай консерваторидо И. Н. Сперанскида дуулажа һураа[5]. 1948 онһоо Буряадай оперо болон баледэй театрай гол дуушанаар хүдэлөө.

1964 онһоо буряадай филармонидо ажалладаг һэн[1].

30 гаран парти гүйсэдхөө. Концертнэ дуушан, дуунай зохёолнуудай автор боложо, 30 гаран дуу зохёогоо, тэдэнэй «К любимой» гэжэ дуун эгээл суутай дууниинь болоо (1957).

1974 оной июниин 18-да Улаан-Үдэдэ һүрэжэ бууба[1].

Шагналнууд ба шангууд

  • «Хүндэлэлэй Тэмдэг» Орден (31.10.1940)[2];
  • Монголой Засагай газарай хүндэлэлэй грамота (1943)[2];
  • Ажалай Улаан Тугай Орден(06.07.1948);
  • РСФСР-эй арадай зүжэгшэн (25.12.1959)[5].
  • Буряадай АССР-эй арадай зүжэгшэн(1956)[6].

Оперно партинууд

  • «Энхэ-Булат-Батор» («Энхе — стальной богатырь») М. Фроловай — Бумал-хан
  • «Баир» П. Берлинскиин — Хан
  • «Евгений Онегин» П. И. Чайковский — Гремин
  • «Русалка» А. Даргомыжскын — Мельник
  • «Мазепа» П. И. Чайковскиин— Кочубей
  • «Фауст» Шарль Гуно — Мефистофель
  • «Молодая гвардия» Ю. Мейтусай — Валько
  • «Борис Годунов» М. П. Мусоргскиин — Пимен
  • «Алеко» С. Рахманиновай — хүгшэн сэгээн
  • «Царская невеста» Н. Римского-Корсаковай — купец Собакин
  • «Князь Игорь» А. П. Бородинай — Князь Галицкий
  • «Побратимы» Д. Аюшеевай ба Б. Майзеля — хасаг Иван Дубов
  • «В бурю» Т. Хренникова — Фрол Баев
  • «На Байкале» Л. Книппера — Хусэтэ
  • «Демон» А. Г. Рубинштейнай — князь Гудал
  • «Аида» Д. Верди — Рамфиса

Дурасхаал

Ажаглалтанууд

  1. 1 2 3 4 Надежда Гончикова. Балдаков Бадма (ород хэлэн). Сайт «Всё о культуре и искусстве Бурятии». Дата обращения: 16 март 2026.
  2. 1 2 3 Знаменитые люди Курумканского района. Балдаков Бадма Мелентьевич (ород хэлэн). Музей истории и развития традиционных народных промыслов муниципального образования Курумканского район. Официальный сайт. Дата обращения: 16 март 2026.
  3. Персоналия: Балдаков (ород хэлэн). Сайт «Музыкальная культура Сибири». Дата обращения: 16 март 2026.
  4. Эрдени Раднаев. Выдающийся бас земли бурятской (ород хэлэн). Сайт Государственный интернет-канал «Россия» (26 апрель 2018). Дата обращения: 16 март 2026.
  5. 1 2 3 Бадма Балдаков / биография (ород хэлэн). Сайт «Кино-Театр.РУ». Дата обращения: 16 март 2026.
  6. Л. Ход. Балдаков Бадма Милентьевич (ород хэлэн). Сайт «Istoriya-teatra.ru». Дата обращения: 16 март 2026.
  7. Песни [Ноты]: [для голоса с сопровождением (фортепиано, смешанный хор, виолончель)] / Бадма Балдаков (ород хэлэн). Дата обращения: 16 март 2026.

Ном зохёол

  • Театральная энциклопедия. Том 1/Глав. ред. С. С. Мокульский — М.: Советская энциклопедия, 1961.- 1214 стб. с илл., 12 л. илл.

Ссылкэнүүд