Хүдэлмэришэ-Таряашадай Улаан Арми

Экспертиза РАН

Проведена экспертиза
Российской академией наук

Подробнее

Экспертиза РАН

Проведена экспертиза
Российской академией наук

Подробнее

Б.Н. Ельцинэй нэрэмжэтэ номой сангай дансанууд

Тус статья соо жасануудһаа дансанууд хэрэглэгдээ Б.Н. Ельцинэй нэрэмжэтэ Юрэнхылэгшын номой сангай

Подробнее

Хүдэлмэришэ-Таряашадай Улаан Арми
Бэлгэ тэмдэг 1918-1922, РСФСР-эй гүрэнэй ба сэрэгэй туг, 1918 оной жэшээ түхэл. (1918—1937) Бэлгэ тэмдэг 1922-1946 (Саашадаа Зүблэлтын армида хэрэглэгдээ) (аверс и реверс)
Бии байһан жэлнүүд	1918 оной январиин 15(28) — 1946 оной февралиин 25 1946 оной
Гүрэн	РСФСР →   СССР
Мэдэл	Сэрэгэй хэрэгүүдэй Талаар Комиссариадай дэргэдэхи бүхэроссиин онсо коллеги, РСФСР-эй арадай комиссарнуудай зүблэл, СССР-эй ажалай ба хамгаалгын зүблэл, СССР-эй Верховно Совет, СССР-эй Верховно Соведэй Президиум
Ородог	РСФСР-эй Зэбсэгтэ хүсэнүүдтэ ороно (1918-1922), СССР-эй зэбсэгтэ хүсэнүүд (1922-1946)
Түхэл	зэбсэгтэ хүсэнүүдэй
Үүргэ	Зүблэлтэ засагай түшэг тулгууриин үүргэ мүнөө сагта, саг үргэлжын армиие һаяын ерээдүйдэ бүгэдэ арадай буу зэбсэгээр һэлгэхэ үндэһэ һуури ба Европодо ерээдүй социалис хубисхалда дэмжэлгэ болохо
Тоо	нэгэдэлгэ
Байрлаһан газар	РСФСР, СССР
Уряа	«Эхэ ороноймнай түлөө!», ород хэлэн «За нашу Советскую Родину!»
Алхалга	Улаан армиин марш, Улаан армиин урдаһаань марш
Хабаадалга	Орос гүрэндэ Эрхэтэнэй дайн Зүблэлтын-Польшын дайн Улаан армиин афганска дайшалхы үйлэ ябадал (1929) Эсэгэ Ороноо хамгаалгын дайн Зүблэлтын-Япон дайн Баруун Украинада буһалгаашадай хүдэлөөн Литвада буһалгаашадай хүдэлөөн Польшодо коммунизмда эсэргүү хүдэлөөн (1944-1953) КВЖД-дэ болоһон зүрилдөөн Улаан армиин афганска ябадал (1930) Зүблэлтын интервенци да Синьцзян Зүблэлтын-япон хилын зүрилдөөнүүд РККА-гай Польшо руу ябадал РККА-гай Бессарабай ябадал (1940) Зүблэлтын-финска дайн
Анхан байһан эмхи	Улаан гвардиин
Залгамжалагша	Зүблэлтын арми
Захирагшанууд
Мэдээжэ захирагшанууд	Лев Троцкий Семён Будённый Климент Ворошилов Иосиф Сталин Михаил Фрунзе Михаил Тухачевский Василий Блюхер Григорий Котовский Георгий Жуков Константин Рокоссовский Борис Шапошников Семён Тимошенко
РУВИКИ.Медиа дахи Медиафайл

Хүдэлмэришэ-Таряашадай Улаан Арми (ород хэлэн Рабо́че-Крестья́нская Кра́сная А́рмия; хуряангыгаар ород хэлэн РККА, Улаан Арми) — Зүблэлтэ Оросой Зэбсэгтэ хүсэнүүдэй хуурай газарай сэрэгүүд ба агаарай сэрэгэй хүсэнүүд (1918—1922), хожомынь СССР-эй Зэбсэгтэ хүсэнүүд (1922—1992). 1946 ондо Зүблэлтэ Сэрэг болгогдоо һэн.

Улаан армиин урид Улаан гварди гэжэ байгаа. РККА байгуулгын үдэр гэжэ 1918 оной февралиин 23-да тоологдодог (Эсэгэ Ороноо хамгаалагшын Үдэр харагты). Эгээл энэ үдэр РСФСР-эй арадай комиссарнуудай Зүблэлэй «Хүдэлмэришэн таряашанай Улаан арми тухай» тогтоолой ёһоор байгуулагдаһан РККА-гай отрядуудта һайн дуратаниие олоор бэшэжэ эхилээ, 1918 оной январиин 28 (январиин 15)-да баталагдаһан. 1918 оной 4 һарын 13-да латыш харбагшадһаа Латыш харбагшад байгуулагдажа, РККА-гай түрүүшын дивизи болобо.

Улаан Армиин түүхэ

1918 оной январиин 15-да «Хүдэлмэришэн Таряашанай Улаан Арми тухай» РСФСР-эй арадай комиссарнуудай Зүблэл (СНК РСФСР) гэһэн тогтоол хэблэгдээ һэн. Тэрээн соо хэлэгдээ:

…(Совет народных комиссаров РСФСР) Совѣтъ Народныхъ Комиссаровъ постановляетъ: организовать новую армію подъ названіемъ «Рабоче-Крестьянская Красная Армія», на слѣдующихъ основаніяхъ:

1) Рабоче-Крестьянская Красная Армія создаётся из наиболѣе сознательныхъ и организованныхъ элементовъ трудящихся классовъ.

2) Доступъ въ ея ряды открытъ для всѣхъ гражданъ Россійской Республики не моложе 18 лѣтъ. Въ Красную Армію поступаетъ каждый, кто готовъ отдать свои силы, свою жизнь для защиты завоёванной Октябрьской Революціи, и власти Совѣтовъ и соціализма.

Оригинальный текст(ород)[харуулханюуха]

1918 оной январиин 10-да Харьковта Виталий Маркович Примаков түрүүтэй Червонно Хасагуудые бүридүүлхэ тухай дансада гар табигдажа, удангүй Улаан армиин бүридэлдэ ороһон байна.

1918 оной февралиин 21-эй «Социалис эсэгэ орон аюулда» ГЭҺЭН СНК-гай тогтоолтой хуудаһан.

1918 оной февралиин 23-да (Шэнэ маяг) РСФСР-эй арадай комиссарнуудай Зүблэлэй февралиин 21-эй «Социалис эсэгэ орон аюулда ороод байна!», мүн тиихэдэ «Сэрэгэй ахамад командалагшын Уряал» Н. В. Крыленко, тэрэнь иимэ үгэнүүдээр бэшээтэй байна:

<…> Бултадаа зэбсэгтээ. Булта хубисхал хамгаалхаяа! Окоп малтахын ба окопой отрядуудые сүлэхын тула бүхы зоной сэрэгтэ таталга отряд бүхэндэ хизааргүй бүрин этигэмжэнүүдтэй харюусалгата комиссарнуудые томилолготой зүблэлнүүдтэ даалгагдана. Тус захиралта бүхы хотонуудаар бүхы зүбшэлнүүдтэ заабари болгон эльгээгдэдэг.

РККА-гай командна бүридэл бэлдэхэ талаар москвагай түрүүшын пулемёдой курсанууд (Хүдэлмэришэн-таряашанай Улаан арми). Москва, 1920 он.

Хүтэлбэриин зургаанууд

Хүдэлмэришэн таряашанай Улаан Армиин дээдэ хүтэлбэрилхы зургаан РСФСР — эй Арадай Комиссарнуудай Зүблэл байгаа (ССР-эй Холбооной байгуулагдаһанһаа хойшо-СССР-эй Арадай Комиссарнуудай Зүблэл). Армиин хүтэлбэри ба хүтэлбэри Сэрэгэй хэрэгүүдэй талаар Арадай комиссариадта, тэрэнэй дэргэдэ байгуулагдаһан тусхай Бүхэроссиин коллегидэ, 1923 онһоо СССР-эй ажалай ба хамгаалгын Зүблэл, 1937 онһоо СССР-эй СНК-гай дэргэдэхи хамгаалгын Хороон сугларһан байна. 1919—1934 онуудта Сэрэгэй Сэхэ хүтэлбэрилгые Хубисхалта сэрэгэй зүблэл бэелүүлээ. 1934 ондо, тэрэнэй орондо, СССР-эй оборонын Арадай комиссариат байгуулагдаа һэн.

Эсэгэ Ороноо Хамгаалгын Агууехэ дайнай эхилһэн эрхэ байдалда 1941 оной июниин 23 — да Верховно Командованиин Табиса байгуулагдаа (1941 оной июлиин 10-һаа-Верховно Главнокомандованиин Табиса, 1941 оной августын 8-һаа Верховно Главнокомандованиин Табиса). 1946 оной февралиин 25-һаа СССР-эй һандартар зэбсэгтэ хүсэнүүдэй хүтэлбэри СССР-эй оборонын яаман бэелүүлээ (Түбэй аппарат 1992 оной февралиин 14-дэ Зохистой (Оросой Холбоото Уласай оборонын яаман) оросой яаман болгогдоо).

Сэрэгэй хүтэлбэриин зургаанууд

РККА-гай сэхэ хүтэлбэри РСФСР-эй Хубисхалта сэрэгэй зүблэл (РВС) үнгэргэнэ (1918 оной сентябриин зургаанда байгуулагдаа), тэрэнэй түрүүдэ сэрэгэй болон далайн хэрэгүүдэй талаар арадай комиссар ба РВС-эй түрүүлэгшэ байгаа.

Улаан одоной досоохи анзаһан, алха, РККА-гай бэлгэ тэмдэгүүд.

Сэрэгэй ба далайн хэрэгүүдэй талаар Наркомат-хороон, бүридэлдөө:

• 26.10.1917 — ? — Антонов-Овсеенко, Владимир Александрович (СНК болбосорол тухай Декредэй текст соо — Авсеенко)
• 26.10.1917 — ? — Крыленко, Николай Васильевич
• 26.10.1917 — 18.03.1918 — Дыбенко, Павел Ефимович

Сэрэгэй болон далайн хэрэгүүдэй талаар арадай комиссарнууд:

• ноябрь 1917—март 1918 — Подвойский, Николай Ильич
• 08.04.1918—26.01.1925 — Троцкий, Лев Давидович

Ркка-гай түбэй аппарат удаадахи гол зургаануудһаа бүридэнэ:

• РККА-ай штаб, 1921 онһоо РККА-гай Гол штаб.
• РККА-гай гол хүтэлбэри.
• Ркка-гай буу зэбсэгэй даргын мэдэлэй хүтэлбэринүүд.
• Артиллериин (1921 онһоо артиллериин Гол хүтэлбэри)
• Сэрэгэй инженернэ (1921 онһоо сэрэгэй-инженернэ Гол хүтэлбэри)

1925 оной августын 15-да Улаан армиие хангалгын даргын дэргэдэ Сэрэгэй-химиин хүтэлбэри байгуулагдаа (1941 оной август һарада «РККА-гай химиин хамгаалгын Хүтэлбэри» Улаан Армиин Сэрэгэй-химиин Гол хүтэлбэри «гэжэ шэнээр нэрлэгдээ). 1918 оной январь соо хуягта частьнуудай Зүблэл („Центробронь“) байгуулагдаа, харин 1918 оной август һарада — түбэй, удаань гол хуягта хүтэлбэри. 1929 ондо РККА-гай механизацилгын ба моторизациин Түбэй хүтэлбэри байгуулагдажа, 1937 ондо Улаан Армиин Автобронетанкын хүтэлбэри гэжэ нэрлэгдэжэ, 1942 оной декабрь һарада хуягта танкнуудай ба механизированнэ сэрэгүүдэй командалагшын Хүтэлбэри байгуулагдаа һэн.

• Далайн сэрэгэй хүсэнүүдэй хүтэлбэри.
• Сэрэгэй-санитарна хүтэлбэри.
• Сэрэгэй-малай эмнэлгын хүтэлбэри.

Ркка-да намай-улас түрын ба улас түрын-гэгээрэлэй ажалай хүтэлбэри бэелүүлдэг зургаан хадаа РККА-гай Улас түрын хүтэлбэри байгаа.

Нютагай сэрэгэй хүтэлбэри хубисхалта сэрэгэй зүблэлнүүдээр, тус тойрогой дэбисхэр дээрэ байһан бүхы сэрэгүүдэй, мүн аймагай сэрэгэй комиссариадуудай мэдэлдэ байһан сэрэгэй тойрогуудай (арминуудай) командовани ба штабуудаар бэелүүлэгдэдэг. Һүүлшынхинь сэрэгэй уялгатай хүн зониие бүридхэлгын зургаанууд болоно. РККА-да түбэй болон нютагай хүтэлбэриин зургаануудай бүхы ажал партийна, зүблэл болон мэргэжэлтэ эмхинүүдтэй нягта холбоотойгоор үнгэргэгдэнэ. РККА-гай бүхы хубинуудта ба һалбаринуудта зүблэлтэ Холбооной Коммунис нам (ВКП(б) ба Бүхэсоюзна ленинэй залуушуулай коммунис холбоон (ВЛКСМ) эмхинүүд бии.

Арадай Комиссарнуудай Зүблэлэй 1918 оной майн 4-нэй тогтоолоор Республикын газар дайда 11 сэрэгэй тойрогуудта (ВО) хубаагдаа һэн. Ярославлиин, Москвагай, Орловско, Беломорско, Ураалай ба Приволжско ВО 1918 оной май һарада Эрхэтэдэй дайнай үедэ байгуулагдаһан юм. Сэрэгэй тойрогуудай дэбисхэр дээрэ оршодог сэрэгүүдэй толгойлогшодо тойрогой Сэрэгэй зүблэл зогсожо, түрүүлэгшэнь тус тойрогой сэрэгүүдэй командалагша байгаа. Сэрэгэй тойрогуудта сэрэгүүдэй, мүн сэрэгэй комиссариадуудай хүтэлбэри округой штаб, политическэ управленеэр болон сэрэгэй болон албануудай отогуудай дарганарай управленеэр бэелүүлэгдэдэг байгаа. Сагай үнгэрхэдэ, сэрэгэй тойрогуудай тоо хубилаа.

Эмхидхэлэй байгуулалта

Улаан гвардиин отрядууд ба дружинанууд (Оросой Холбоото Улас) — матросуудай, сэрэгшэдэй ба хүдэлмэришэдэй зэбсэгтэ отрядууд ба дружинанууд, 1917 оной Оросто — зүүн намуудай тала баригшадай (заабол гэшүүдэй) — социал-демокрадуудай (большевигүүдэй, меньшевигүүдэй ба „аймагууд хоорондын“), эссернүүдэй ба анархистнуудай, Улаан партизануудай отрядуудтал адли, РККА-гай отрядуудай үндэһэ һуури болоо һэн.

РККА-гай командна бүридэлэй хамсын тэмдэгүүд. 1919 оной январиин 16-да нэбтэрүүлэгдээ

„Вулкан“ гэһэн заводой улаан гвардейскэ отряд. 1917 он

Таманска армиин, Граждан дайнай үеын РККА-гай сэрэгшэдэй болон командирнуудай хубсаһанай түхэл, 1919 он

Эхиндээ РККА бүридүүлгын гол хэсэг, һайн дуранай эхин дээрэ, амяараа отряд байгаа, тэрэ бэеэ даанги ажахытай сэрэгэй хуби байгаа. Отрядай толгойлогшодо Сэрэгэй хүтэлбэрилэгшын болон сэрэгэй хоёр комиссарнуудай бүридэлдэ Зүблэл байгаа. Тэрэнэй дэргэдэ багахан штаб ба инспекторат байгаа.

Дүй дүршэлөө нөөсэлжэ, РККА-гай зэргэдэ военспецүүдые хабаадуулһанай удаа ёһотой һалбаринууд, хубинууд, нэгэдэлнүүд (бригада, дивизи, корпус), эмхи зургаанууд болон эмхи зургаанууд байгуулагдажа эхилээ.

РККА-гай эмхи тэрэнэй ангиин шэнжэтэй ба XX зуун жэлэй эхинэй сэрэгэй эрилтэнүүдтэй зохилдуулан байгаа. РККА-гай ниитэ сэрэгэй нэгэдэлнүүд иимэ аргаар баригдаа:

• буудалгын корпус хоёр—дүрбэн дивизиһээ бүридэдэг байгаа;
  • дивизи-гурбан буудалгын полкнуудһаа, артиллериин полкһоо (артполк) ба техническэ хубинуудһаа;
    • полк-гурбан батальонһоо, артиллериин дивизионһоо ба техническэ таһагуудһаа;
• морин сэрэгэй корпус (СССР) — морин сэрэгэй хоёр дивизи;
  • морин сэрэгэй дивизи—дүрбэ-зургаан полк, артиллери, хуягта частьнууд (бронечастьнууд), техническэ таһагууд.

РККА-гай сэрэгэй нэгэдэлнүүдэй буудалгын хэрэгсэлнүүдээр (пулемёдоор, буунуудаар, ябаган сэрэгэй артиллереэр) ба дайшалхы техникээр техническэ тоногжолго гол түлэб тэрэ үеын мүнөө үеын түрүү зэбсэгтэ хүсэнүүдэй хэмжээндэ байгаа. Техникэ нэбтэрүүлгэ РККА-гай эмхидэ техническэ хубинуудай ургалтада, тусхай моторизированна ба механизированнэ хубинуудай бии бололгодо ба буудалгын сэрэгтэ ба морин сэрэгтэ техническэ үүрнүүдые шангадхалгада хэлэгдэһэн хубилалтануудые оруулаа. РККА-гай эмхиин онсо шэнжэ гэхэдэ, тэрээн соо ангиингаа абари зан эли тодоор харуулагдаа. РККА-гай сэрэгэй организмнуудта (таһагуудта, хубинуудта ба нэгэдэлнүүдтэ) политическэ зургаанууд байгаа (политическэ таһагууд (политотделнүүд), политическэ частьнууд (политчастьнууд)), командованитай нягта харилсаатайгаар хүтэлэгшэ (частиин командир ба комиссар) политико-хүмүүжүүлгын хүдэлмэри ба красноармейскэ олоной политическэ ургалта ба дайшалхы бэлэдхэлдэ тэрэнэй эдэбхи хангадаг.

Дайнай үедэ хүдэлжэ байһан сэрэг (ондоогоор хэлэбэл, сэрэгэй үйлэ хэрэгүүдые ябуулдаг гү, али тэдэниие хангадаг РККА-гай сэрэгүүд) фронтнуудта (Эрхэтэнэй дайн) хубаагдадаг. Фронтнууд сэрэгэй нэгэдэлнүүдтэй арминуудта хубаардаг: буудалгын ба морин сэрэгэй корпусууд, буудалгын ба морин сэрэгэй дивизинүүд, танкнуудай, авиационно бригаданууд ба зарим хубинууд (артиллериин, авиационно, инженернэ ба бусад).

СССР-эй Түб гүйсэдхэхы хороон (ЦИК) болон СССР-эй арадай комиссарнуудай Зүблэл (СНК СССР) 1925 оной сентябриин 18-да абтаһан „уялгата сэрэгэй албан тухай“ гэһэн СССР-эй хууляар Зэбсэгтэ хүсэнүүдэй эмхидхэлэй байгуулга тодорхойлогдожо, тэдээн соонь буудалгын сэрэгүүд, морин сэрэг, артиллери, хуягта хүсэнүүд, инженернэ сэрэгүүд, хэлхеэ холбооной сэрэгүүд, Агаарай ба Далайн хүсэнүүд, нэгэдэмэл гүрэнэй улас түрын хүтэлбэриин (ОГПУ) сэрэгүүд ба СССР-эй конвой харуулшан ородог байгаа. Тэдэнэй тоо 1927 ондо 586 000 хүн байгаа.

Ажалшадай зэбсэгтэ хүсэнүүдые эмхидхэлгэ ССР-эй Холбооной Хүдэлмэришэн-таряашанай улаан арми болоно
Хүдэлмэришэн таряашанай улаан арми хуурай газарай, далайн ба агаарай хүсэнүүдтэ хубаагдана.

Хүдэлмэришэн таряашанай улаан армиин бүридэлдэ мүн СССР-эй МВД-гэй Дотоодын сэрэгүүд-Дотоодын сэрэгүүдэй түүхэ, тусхай үүргэтэй сэрэгүүд: Нэгэдэмэл Гүрэнэй улас түрын хүтэлбэриин сэрэгүүд ба СССР-эй Дотоодын сэрэгүүд) конвой сэрэгүүд ороно

— Статья 2., Раздел I., Закона Союза ССР «Об обязательной военной службе», Утверждён ЦИК Союза СССР, СНК Союза СССР, 13 августа 1930 г., № 42/253б

Сэрэгэй янза ба түхэл

Жагсаалда РККА-гай буудалгын байгуулга, 1920 он

Ркка-гай арадай ажахыда туһаламжа, 1920 он

„Улаан морин сэрэгтэ орогты!“. Украинын Зүблэлтэ Социалис Уласай (УССР) Плакат, 1920 он

1920 оной октябриин 14-дэ Каховка шадар 51-дэхи буудалгын дивизиин сэрэгшэдэй (1-дэхи бүрилдэлэй) эзэлһэн англиин танк

Улаан Талмай дээрэхи жагсаал, Москва, 1921 он

Улаан Талмай дээрэхи жагсаал, Москва, 1922 он

РККА-гай захирагшад ба сэрэгшэд, 1930 он

Коминтернын үйлэдбэриин танкнууд(Малышевай нэрэмжэтэ завод)

 — СССР тэ эгээл томо танкова завод: БТ-7, А-20 (танк), Т-34-76 пушкатай 76-мм пушка 1938/39 онуудай жэшээ түхэлэй Л-11, Т-34-76 с пушкой Ф-34.

СССР-эй сэрэгэй почтын марка „Доватор. Немец эзэмдэгшэдтэ үхэл!“, 1942 он

СССР-эй оборонын Арадай комиссариадай „2-дохи гвардейскэ кавдивизи“ Открытка, 1942 он.

Ссср — эй почтын марка „Артиллери-дайнай бурхан!“ 1945 он.

Ябаган сэрэг

Ябаган сэрэг-РККА-гай гол яһан болохо сэрэгэй гол түрэл.

Печать 21-дэхи осбата мв. 1937 он

Мүн харагты: Тусхай шэглэлтэй хубинууд (1917—1925)

…Ябаган сэрэг, эгээн олон сэрэгэй янза байхадаа, эгээн хүндэ ба харюусалгатай дайшалхы ажал дүүргэнэ»…

— Боевой устав пехоты РККА 1927 года

1920-ёод онуудта эгээн ехэ буудалгын нэгэжэ РККА-гай буудалгын полк байгаа. Буудалгын полк буудалгын батальонуудһаа, полкын артиллериһээ, хэлхеэ холбооной, сапёрно болон бусад бага таһагуудһаа ба полкын штабһаа бүридэдэг байгаа. Буудалгын батальон буудалгын ба пулемёдой аманһаа, батальоной артиллериһээ ба батальоной штабһаа бүридэдэг байгаа. Буудалгын рото-буудалгын ба пулемёдой взводуудһаа. Буудалгын взвод-таһагуудһаа. Отделенинүүд-буудалгын сэрэгэй эгээн бага эмхидхэлэй нэгэжэ. Тэрэ винтовкоор, гарай пулемёдоор, гарай гранадаар ба гранатомёдоор зэбсэглэгдэнхэй байгаа.

Артиллери

Артиллериин эгээн ехэ нэгэжэ артиллериин полк байгаа. Тэрэ артиллериин дивизионуудһаа ба полкын штабһаа бүридэдэг байгаа. Артиллериин дивизион батарейнүүдһээ ба дивизионой хүтэлбэриһөө бүридэдэг байгаа. Артиллериин батарей-взводуудһаа. Взводто-хоёр буу.

Сүмэрэн гаралгын артиллериин корпус (1943—1945) — Эсэгэ ороноо Хамгаалгын Агууехэ дайнай үедэ СССР-эй зэбсэгтэ хүсэнүүдтэ РККА-гай артиллериин нэгэдэл (корпус). Сүмэрэн гаралгын артиллериин корпусууд Верховно Главнокомандованиин резервын артиллериин бүридэлдэ ородог байгаа.

Мүн харагты: РККА-гай истребительнэ-танкда эсэргүү артиллери

Морин улаан армиин сэрэгшэдэй отрядай голые гаталалга. Калининай фронт. 1943 он. Б. В. Игнатовичай гэрэл зураг. Главархив Москвы

Морин сэрэг

Гол үгүүлэ : Морин сэрэг

Зүблэлтын морин сэрэг гү, али морин сэрэг эхиндээ үсөөн байгаа. 1918 оной һүүл багта граждан дайнай дайн байлдаанай театрнуудта оройдоол 40 000 һэлмэ тоологдодог байгаа, энэнь хүдэлжэ байһан бүхы Улаан армиин бүридэлэй 10 % байгаа. Морин сэрэгэй бүрилдэлнүүд олонхидоо буудалгын дивизинүүдэй бүридэлдэ ородог байгаа. Зүблэлтэ морин сэрэг 1918 ондо Улаан армиие байгуулгатай нэгэ доро байгуулагдажа эхилээ. Тараагдаһан хуушан ород армиһаа ркка-гай бүридэлдэ оройдоол гурбан морин сэрэгэй полк ороо. Улаан армида морин сэрэг бүридүүлгэдэ хэдэн бэрхэшээлнүүд ушараа: морин сэрэгшэдые ба хазаар моридые (Украина, Оросой Урда ба Зүүн-Урда) сэрэгтэ асаржа байһан гол аймагуудые сагаан гвардейцүүд эзэлжэ, хари гүрэнүүдэй арминуудаар эзэлэгдээ; дүй дүршэлтэй командирнууд, буу зэбсэг ба тоног хэрэгсэлнүүд дуталдаа. Тиимэһээ морин сэрэгтэ эмхидхэлэй гол нэгэдэлнүүд эхиндээ зуугаад, эскадронууд, отрядууд ба полкнууд байгаа. Зарим морин сэрэгэй полкнуудһаа, морин отрядуудһаа удангүй бригадануудые, удаань дивизинүүдые бүридүүлгэдэ шэлжэн оролго эхилээ һэн. Тиигэжэ 1918 оной февраль һарада байгуулагдаһан С. М. Будённын морин сэрэгэй багахан отрядһаа энэл жэлэй намар Хатан хаанай түлөө байлдаануудай үедэ 1-дэхи Доной морин сэрэгэй бригада, удаань Хатан фронтын зүүн фронтын 5-дахи армиин Нэгэдхэгдэһэн морин сэрэгэй дивизи байгуулагдаа һэн.

Илангаяа Морин сэрэг байгуулха талаар эршэтэй хэмжээнүүд 1919 оной зун Деникинэй армида эсэргүүсэхын тула хэгдэһэн байна. Морин сэрэгэй һүүлшын булюу талые хаһахын тула дивизиһээ, морин сэрэгэй нэгэдэлнүүдһээ бүри томо нэгэдэлнүүд хэрэгтэй байгаа.

1919 оной июнь — сентябрь һарануудта түрүүшын хоёр морин корпус байгуулагдаа; 1919 оной һүүл багта зүблэлтэ болон тэрээндэ эсэргүү морин сэрэгэй тоо тэнсээ. 1918—1919 онуудай байлдаанууд морин сэрэгэй нэгэдэлнүүд шухала шууд зорилтонуудые өөрөө шиидхэхэ, мүн буудалгын нэгэдэлнүүдтэй харилсан хүдэлхэ хүсэтэй сохилтын хүсэн байгаа гэжэ харуулаа. Зүблэлтэ морин сэрэг барилгада тон шухала шата хадаа 1919 оной ноябрь һарада Түрүүшын Морин сэрэг, Харин 1920 оной июль һарада Хоёрдохи Морин сэрэг байгуулга байгаа. Морин сэрэгэй нэгэдэлнүүд ба нэгэдэлнүүд 1919 оной һүүл багта — 1920 оной эхиндэ Деникин ба Колчагай арминуудта, 1920 ондо Польшын Врангельдэ ба армида эсэргүү ябуулгануудта шухала үүргэ дүүргээ.

Граждан дайнай жэлнүүдтэ зарим операцинуудта морин сэрэг ябаган сэрэгэй 50 % хүрэтэр байгаа. Морин сэрэгэй таһагуудай, хубинуудай болон нэгэдэлнүүдэй үйлэ хэрэгүүдэй гол арга хадаа тачанкануудһаа пулемёдуудай хүсэтэй галаар дэмжэгдэһэн морин сэрэгэй жагсаалда добтолго (конная атака) байгаа. Газар нютагай эрхэ нүхэсэл ба дайсанай үсэд эсэргүүсэл морин сэрэгэй жагсаалда үйлэдэлые хизаарлахадань, тэрэ яараһан дайшалхы гуримаар дайлалдаа. Совет командовани Граждан дайнай үедэ морин сэрэгэй томо олониие шууд түргэн зорилгонуудые бэелүүлхын тула хэрэглэхэ асуудалнуудые амжалтатайгаар шиидхэжэ шадаа. Дэлхэй дээрэ түрүүшын хүдэлдэг нэгэдэлнүүдые — морин арминуудые байгуулга сэрэгэй урлалай гайхамшаг туйлалта болоо. Морин арминууд холын хараата манёвр хэхэ ба амжалта хүгжөөхэ гол арга байгаа, энэ шатада эгээл ехэ аюултай дайсанай хүсэнүүдэй урдаһаа шиидхэхы шэглэлнүүдтэ олоор хэрэглэгдэдэг байгаа.

Граждан дайнай үедэ совет морин сэрэгэй байлдаануудай амжалтада дайн байлдаанай театрнуудай үргэн байлга, үргэн фронтнууд дээрэ дайсанай арминуудай һуналга, дайсанай хажуу талада гарахын ба ара таладань гүнзэгы рейд хэхын тула морин сэрэгэй нэгэдэлнүүдэй хэрэглэдэг һулаханаар халхалагдаһан гү, али огто сэрэгэй эзэлэгдээгүй забһарнууд нүлөөлөө. Иимэ эрхэ байдалда морин сэрэг дайшалхы шэнжэнүүдээ ба арга боломжонуудаа — хүдэлсэ, сохилтонуудай гэнтын ушарал, үйлэнүүдэй түргэн ба эрид шиидэнги байдал гүйсэд бэелүүлхэ аргатай байгаа.

Граждан дайнай һүүлээр улаан армида морин сэрэг нилээн олон түрэлэй сэрэг зандаа байгаа. 1920-ёод онуудта тэрэ холын хараата (морин сэрэгэй дивизинүүд ба корпусууд) ба сэрэгэй (буудалгын нэгэдэлнүүдэй бүридэлдэ ородог һалбаринууд ба хубинууд) гэжэ хубаагдадаг байгаа.

Сэрэгүүдэй хүдэлдэг түрэл хадаа холын хараата морин сэрэг сүмэрэн гаралга хүгжөөхын тула зорюулагдажа, фронтовой командованиин шиидхэбэреэр хэрэглэгдэжэ болохо байгаа.

Хожомынь сэрэгһээ табигдажа байха үедэ морин сэрэгэй гол хэсэг — морин сэрэгэй полк. Полк һэлмын ба пулемёдой эскадронуудһаа, полкын артиллериһээ, техническэ таһагуудһаа ба штабһаа бүридэнэ. Һэлмын ба пулемёдой эскадронууд взводуудһаа бүридэнэ. Взвод таһагуудта хубаагдадаг. 1930-аад онуудта морин сэрэгэй дивизинүүдэй бүридэлдэ механизированнэ (хожомынь танкова) болон артиллериин полкнууд, зенитнэ хэрэгсэлнүүд оруулагдаа; морин сэрэгтэ дайшалхы шэнэ дүримүүд зохёогдоо.

Морин сэрэгэй частьнууд болон һалбаринууд Эсэгэ ороноо Хамгаалгын Агууехэ дайнай эхин үеын байлдаануудта эдэбхитэйгээр хабаадаһан байна. Тодорхойлбол, Москвагай түлөө тулалдаанда Л. М. Доваторай ударидалга доро морин сэрэгэй корпус шэн зоригтойгоор бэеэ харуулаа. Гэбэшье дайнай үедэ ерээдүй сэрэгэй (хүсэнүүдэй) мүнөө үеын шэнэ отогуудай саана байһаниинь улам эли боложо байгаа, тиимэһээ дайнай эсэстэ морин сэрэгэй ехэнхи хубинууд тараагдаа. Эсэгэ ороноо Хамгаалгын Агууехэ дайнай дүүрэһэнэй удаа, 1945 ондо, сэрэгэй отог болохо морин сэрэг үгы шахуу болоо һэн.

Унаагайбронетанкова сэрэгүүд

Гол үгүүлэл:СССР-эй танкова сэрэгүүд

1920 ондо СССР-тэ өөрын танкнуудые үйлэдбэрилжэ эхилээд, тэрээнтэй хамта сэрэгүүдые дайшалхы хэрэглэлгын гол бодолой үндэһэн табигдаа һэн. 1927 ондо" ябаган сэрэгэй дайшалхы дүримдэ " танкнуудые дайшалхы хэрэглэлгэдэ ба тэдэнэй ябаган сэрэгэй таһагуудтай харилсаанда онсо анхарал хандуулагдаа һэн. Жэшээнь, энэ дансын хоёрдохи хубида амжалтын тон шухала эрхэ нүхэсэлнүүд гэжэ бэшэгдэнхэй:

• добтолжо байһан ябаган сэрэгэй бүридэлдэ танкнуудай гэнтэ бии бололго, дайсанай артиллерийскэ болон бусад хорото эсэргүү хэрэгсэлнүүдые тарааха зорилготойгоор тэдэниие үргэн участогта нэгэ доро ба олоор хэрэглэлгэ;
• танкнуудые гүнзэгыдэ эшелонировани, тэрэ мүртөө тэдээн сооһоо нөөсэ байгуулхада, ехэ гүнзэгыдэ добтолго хүгжөөхэ арга олгоно;
• танкнуудай ябаган сэрэгтэй нягта харилсаан, тэрэ тэдэнэй эзэлһэн пунктнуудые бэхижүүлнэ.

Хэрэглэлгын асуудалнууд 1928 ондо гаргагдаһан «танкнуудые дайшалхы хэрэглэлгын Саг Зуурын заабарида» тон дүүрэнээр элирүүлэгдээ. Тэрээн соо танкнуудай таһагуудай байлдаанда хабаадалгын хоёр түхэл хараалагдаа: ябаган сэрэгые сэхэ дэмжэхын тула ба тэрээнтэй буудалгын ба харалгын холбоонһоо гадуур хүдэлдэг түрүү эшелон боложо.

Автобронетанкын сэрэгүүд танкнуудай хэһэг, нэгэдэлнүүдһээ, мүн хуягта автомашинануудаар зэбсэгжэһэн хубинуудһаа бүридэдэг байгаа. Тактикын гол нэгэжэ хадаа амяараа танкова батальон байгаа. Тэрэ танкын аманһаа бүридэдэг байгаа. Танкова рото танкова взводуудһаа бүридэнэ. Танкова взводой бүридэл-табан танк хүрэтэр. Хуягта машинануудай рото взводуудһаа бүридэдэг байгаа; взвод — гурба—табан хуягта машинануудһаа бүридэдэг һэн.

Анха түрүүшынхиеэ танкнуудай бригаданууд 1935 ондо гол командованиин резервын амяараа танкова бригаданууд боложо байгуулагдажа эхилээ һэн. 1940 ондо тэдэнэй һуури дээрэ механизированнэ корпусуудай бүридэлдэ ороһон танкова дивизинүүд бүридхэгдөө һэн. Гэбэшье дайнай эхиндэ РККА-гай гаргаһан танкнуудта айхабтар ехэ гээлтэнүүдһээ БОЛОЖО, СССР-эй НКО-нуудые дутуу гаргаһанһаа боложо, хуягта танкнуудай сэрэгүүдэй эмхидхэлэй байгуулгада горитой заһабари оруулха шиидхэбэри абтаһан байна. 1941 оной июлиин 15-ай Верховно Командованиин Ставкын заабариин бэшэгэй ёһоор механизированнэ корпусуудые болюулжа эхилээ, 1941 оной сентябриин эхин болотор үргэлжэлөө. Тэдэниие тарааһан ушарһаа танкнуудай дивизинүүд арминуудай захирагшадай мэдэлдэ дамжуулагдажа, моторизованно дивизинүүд буудалгын дивизинүүд болгогдоо. Эдэ шалтагаануудһаа боложо, дивизионноһоо СССР — эй НКО-гой 0063-дахи захиралтаар тогтоогдоһон хуягта танкнуудай сэрэгүүдэй бригадна эмхидэ, харин 1941 оной сентябрь һарада элдэб штатна тоотой зарим танкнуудай батальонуудые (батальондо 29-һөө 36 хүрэтэр танкнууд) байгуулха баатай болоо һэн. Танкнуудай бригаданууд ба амяараа танкнуудай батальонууд зүблэлтэ хуягта танкнуудай сэрэгтэ эмхидхэлэй гол түхэлнүүд болоо. 1941 оной декабриин 1-дэ РККА-да 68 амяараа танкнуудай бригада, 37 амяараа танкнуудай батальон байгаа, гол түлэб буудалгын сэрэгүүдые сэхэ дэмжэхын тула хэрэглэгдэдэг һэн. Иимэ эмхи 1941 оной эрхэ байдалда баалагдаһан байгаа. 1942 ондо танкнуудай корпусуудай, удаань механизированнэ корпусуудай буһалгаанһаа боложо, тэдэнэй бүридэлдэ ороһон танкова бригаданууд бүридхэгдөө һэн. Бригадада хоёр танкова, нэгэ мотострелково-пулемётно батальон, мүн хэдэн амяараа таһагууд (хамтадаа 53 танк) оруулагдаа. Танкнуудай батальонуудай холын эмхидхэлэй-штатна байгуулга тэдэнэй өөрыгөө шадабариие, сохилтын ба буудалгын хүсэ дээшэлүүлхын тула нарижуулагдаа. 1943 оной ноябрь һараһаа бригада танкнуудай гурбан батальон, автоматчигуудай моторизованно батальон, зенитнэ пулемётно рото болон бусад таһагуудтай (бүхыдөө 65 т-34 танк) байгаа. Дайшалхы габьяагайнгаа түлөө 68 танкова бригада гвардейскэ нэрэ зэргэдэ хүртөө, 112 хүндэтэ нэрэнүүд олгогдоо, 114 орденуудаар шагнагдаа. 1945—1946 онуудта танкнуудай бригаданууд танкнуудай полкнууд болгогдоо һэн. 1942—1954 онуудта эдэ сэрэгүүдые хуягта ба механизированнэ сэрэгүүд (БТМВ) гэжэ нэрлэдэг байгаа. Тэдэ танкнуудай (1946 онһоо механизированнэ) арминуудһаа, танкнуудай, хүндэ танкнуудай, механизированнэ, өөрөө ябадаг — артиллериин, мотострелково бригадануудһаа (1946 онһоо-полкнуудһаа) бүридэдэг байгаа. 1954 онһоо хуягта сэрэгүүд гэжэ нэрлэгдэдэг болоо; тэдэнэй бүридэлдэ танкова ба механизированнэ частьнууд ородог байгаа. Механизированнэ сэрэгүүд механизированнэ (танкова), моторизированна буудалгын, артиллерийскэ болон бусад частьнуудһаа болон таһагуудһаа бүридэдэг һэн. «Механизированнэ сэрэгүүд» гэһэн ойлгосо элдэб арминуудта 1930-аад онуудай эхеэр бии болоһон юм. 1929 ондо СССР-тэ РККА-гай механизациин ба моторизациин Түбэй хүтэлбэри байгуулагдажа, танкова, артиллерийскэ, тагнуулай полкнуудай ба хангалгын таһагуудай бүридэлдэ 1930 ондо түрүүшын механизированнэ бригадада дэлгээгдэһэн түрүүшын дүршэлтэй механизированнэ полк байгуулагдаа һэн. Бригада 110 мс-1 танктай, 27 буутай байжа, механизированнэ нэгэдэлнүүдэй шууд-тактическа хэрэглэлгын асуудалнуудые, эмхидхэлэй эгээл ашагтай түхэлнүүдые шэнжэлхэ зорилготой байгаа.1932 ондо энэ бригадын үндэһэн дээрэ дэлхэй дээрэ түрүүшын механизированнэ корпус — хоёр механизированнэ ба нэгэ стрелково-пулемётно бригадануудые, амяараа зенитно-артиллерийскэ дивизион болон 500-һаа дээшэ танкнуудые ба 200 авто-унаануудые оруулһан бэеэ дааһан оперативна нэгэдэл байгуулагдаа. «Механизированнэ сэрэгүүд» гэһэн нэрэ 1932 ондо РККА-гай механизированнэ сэрэгүүдэй саг зуурын һургаалда баталагдажа, "Бэеэ дааһан механизированнэ нэгэдэлнүүдэй Жолоодолго ба тулалдаан"гэжэ нэрэтэй байгаа. 1936 оной эхиндэ дүрбэн механизированнэ корпус, зургаан амяараа бригада, морин сэрэгэй дивизинүүдтэ 15 полк байһан юм. 1937 ондо РККА-гай механизациин ба моторизациин Түбэй хүтэлбэри Улаан Армиин Автобронетанкын хүтэлбэри гэжэ шэнээр нэрлэгдээ, харин 1942 оной декабрь һарада хуягта танкнуудай ба механизированнэ сэрэгүүдэй командалагшын Хүтэлбэри байгуулагдаа. 1941—1945 онуудай Эсэгэ ороноо Хамгаалгын Агууехэ дайнай үедэ хуягта танкова болон механизированнэ сэрэгүүд РККА-гай гол сохилтын хүсэн болоо һэн.

Агаарай сэрэгэй хүсэнүүд

Зүблэлтэ Зэбсэгтэ хүсэнүүдтэ армиин авиаци 1918 ондо байгуулагдажа эхилээ. Эмхидхэлэй талаар агаарай флодой тойрогой Управленинүүдтэ ородог зарим авиационно отрядуудһаа бүридэжэ, 1918 оной сентябрь һарада фронтнуудай болон ниитэ сэрэгэй арминуудай штабай дэргэдэхи авиациин болон агаараар тамаралгын фронтовой болон армиин полевой управленинүүд болгогдоо һэн.

Авиациин Истребитель РККА И-5

1920 оной июнь соо хээрын хүтэлбэринүүд фронтнуудай болон арминуудай командалагшын сэхэ мэдэлтэйгээр агаарай флодуудай штабууд болгогдоо һэн. 1917—1923 онуудай Граждан дайнай һүүлээр фронтнуудай ВВС сэрэгэй тойрогуудай бүридэлдэ ороһон юм. 1924 ондо сэрэгэй тойрогуудай агаарай сэрэгэй хүсэнүүдэй авиационно отрядууд 1920-ёод онуудай һүүл багта авиационно бригаданууд болгогдоһон нэгэ түрэл авиационно эскадрилинууд (18-43 самолёдууд) болгогдоо һэн. 1938—1939 онуудта сэрэгэй тойрогуудай авиаци бригаднаһаа полкын болон дивизионно эмхидэ эльгээгдээ һэн. Авиациин полк (60-63 самолёт) тактикын гол нэгэжэ болоо. Ркка — гай авиаци авиациин гол шэнжэ шанар дээрэ үндэһэлэн, бусад сэрэгэй отогуудта хүртэхөөр бэшэ холын зайда дайсанда агаарһаа түргэн ба хүсэтэй сохилтонуудые хэхэ шадабари. Авиациин дайшалхы хэрэгсэлнүүд фугасна, түгдэрхэй ба носоодог үйлын бомбонуудаар, үхэр буунуудаар ба пулемёдуудаар зэбсэгжэһэн самолёдууд байгаа. Авиаци тэрэ үедэ ниидэлгын ехэ хурдантай (часай 400—500 ба дээшэ километр), дайсанай дайшалхы фронт бэлэхэнээр дабажа, ара таладань гүнзэгыгөөр нэбтэрхэ шадабаритай байгаа. Дайшалхы авиаци дайсанай амиды хүсэнүүдые болон техническэ хэрэгсэлнүүдые диилэхын тула хэрэглэгдэдэг байгаа; тэрэнэй авиациие үгы хэхын ба шухала объектнүүдые һандаргахын тула: түмэр харгын уулзуурнуудые, сэрэгэй үйлэдбэриин эмхинүүдые, хэлхеэ холбооной уулзуурнуудые, харгынуудые г.м. тагнуулай авиаци дайсанай ара талада агаарай тагнуул ябуулха үүргэтэй байгаа. Туһалагша үүргэтэй авиаци артиллериин гал заһахын, байлдаанай талмай холбохын ба адаглахын, эмнэлгын яаралтай туһаламжа (санитарна авиаци) хэрэгтэй үбшэнтэниие ба шархатагшадые ара талада гаргахын ба сэрэгэй ашаа (транспортын авиаци) яаралтай шэрэхын тула хэрэглэгдэдэг байгаа. Тэрээнһээ гадна, авиаци сэрэгүүдые, буу зэбсэг болон бусад холын зайда тэмсэлэй хэрэгсэлнүүдые эльгээхын тула хэрэглэгдэдэг байгаа. Авиациин гол хэсэг авиационно полк (авиаполк) байгаа. Полк авиационно эскадрилинуудһаа (авиаэскадрилиһаа), авиаэскадрилиһаа — звенонуудһаа бүридэдэг байгаа.

1941—1945 онуудай Эсэгэ ороноо хамгаалгын Агууехэ дайнай эхиндэ сэрэгэй тойрогуудай авиаци амяараа бомбардировочно, истребительнэ, холимог (штурмовой) авиационно дивизинүүдһээ болон тагнуулай зарим авиационно полкнуудһаа бүридэдэг һэн. 1942 оной намар авиациин бүхы отогуудай авиационно полкнууд 32 самолёдтой байгаа, 1943 оной зун штурмовой болон истребительнэ авиациин полкнуудта самолёдуудай тоо 40 самолёт болотор дээшэлүүлэгдээ.

Инженернэ сэрэгүүд

Дивизинүүдтэ инженернэ батальонтой, буудалгын бригадануудта сапёрно рототой байхые хараалагдаа һэн. 1919 ондо тусхай инженернэ частьнууд бүридхэгдөө. Инженернэ сэрэгүүдэй хүтэлбэри уласай Полевой штабай дэргэдэхи инженернүүдэй инспектор (1918—1921 онуудта — А. П. Шошин), фронтнуудай, арминуудай болон дивизинүүдэй инженернүүдэй дарганар бэелүүлдэг байгаа. 1921 ондо сэрэгүүдэй хүтэлбэри сэрэгэй-инженернэ Гол хүтэлбэридэ даалгагданхай. 1929 ондо штатна инженернэ частьнууд бүхы сэрэгэй отогуудта байгаа. Эсэгэ ороноо Хамгаалгын Агууехэ дайнай эхилһэнэй удаа 1941 оной октябрь һарада Инженернэ сэрэгэй даргын тушаал тогтоогдоо. Дайнай үедэ инженернэ сэрэгүүд бэхилэлтэнүүдые барижа, хаалтануудые байгуулжа, нютагые миндаһан болгожо, сэрэгүүдэй манёвр үнгэргэхые хангажа, дайсанай минын полинуудта ходоро гараха, инженернэ хаалтануудыень дабахые, уһанай хаалтануудые гаталхые хангажа, бэхилэлтэнүүдые, хотонуудые добтолгодо хабаадаһан гэхэ мэтэ.

Химическа сэрэгүүд

1918 оной ноябриин 13-да уласай Реввоенсоведэй 220-дохи захиралтаар РККА-гай Химиин албан байгуулагдаа һэн.

1923 ондо буудалгын полкнуудай штадуудта газай эсэргүү команданууд оруулагдаа.

1924—1925 онуудта сэрэгэй хубилган шэнэдхэлгын үедэ мүнөө үеын сэрэгүүдэй ба албанай үндэһэ һуури табигдаа, тэдэнэй түблэһэн хүтэлбэри байгуулха шухала алхам хэгдээ, частьнуудта сэрэгэй-химиин түсэбтэ бэлэдхэлэй эхин табигдаа.

1920-ёод онуудай һүүл багта химиин һалбаринууд бүхы буудалгын ба морин сэрэгэй дивизинүүдтэ ба бригадануудта байгаа. Эсэгэ Ороноо Хамгаалгын Агууехэ дайнда химиин сэрэгүүдэй бүридэлдэ байгаа: техническэ бригаданууд (утаануудые табихын ба томо объектнүүдые далдалхын тула), бригаданууд, батальонууд ба химиин эсэргүү хамгаалгын рото, гал дүлэтэ батальонууд ба рото, баазанууд, складууд. Сэрэгэй үйлэнүүдэй үедэ дайсанай химиин зэбсэг хэрэглэхэ ушарта частьнуудые ба нэгэдэлнүүдые химиин талаар хамгаалхаар үндэр бэлэн байлгые дэмжэжэ, дайсаниие гал дүлэтэмэ хэрэгсэлнүүдээр үгы хэжэ, сэрэгүүдэй утаанай далдалалга бэелүүлжэ, дайсанай химиин добтолгодо бэлэдхэл элирүүлхын ба сэрэгүүдээ саг соонь һэргылхын тула таһалгаряагүй тагнуул хэжэ, дайсанай химиин зэбсэг хэрэглэжэ боломоор эрхэ байдалда сэрэгэй частьнуудай, нэгэдэлнүүдэй ба нэгэдэлнүүдэй дайшалхы зорилтонуудые дүүргэлгэдэ саг үргэлжэ бэлэн байлгые хангалгада хабаадажа байгаа, дайсанай амиды хүсэ, техникэ гал носоодог хэрэгсэлнүүдээр үгы хэжэ, сэрэгүүдээ, ара талынгаа объектнүүдые утаагаар далдалдаг байгаа.

Хэлхеэ холбооной сэрэгүүд

РККА-да холбооной түрүүшын һалбаринууд 1918 ондо байгуулагдаа. 1919 оной октябриин 20-до хэлхеэ холбооной Сэрэгүүд бэеэ дааһан тусхай сэрэгүүд боложо байгуулагдаа. 1941 ондо хэлхеэ холбооной Сэрэгэй даргын тушаал нэбтэрүүлэгдээ.

Автомобильна сэрэгүүд

СССР-эй Зэбсэгтэ Хүсэнүүдэй ара талын бүридэлдэ. Совет үедэ Граждан дайнай үедэ бии болоһон юм. 1941—1945 Онуудай Эсэгэ ороноо Хамгаалгын Агууехэ дайнай эхиндэ таһагуудһаа ба хубинуудһаа бүридэдэг байгаа.

Афганистан Уласта сэрэгэй автомобилистнуудта ОКСВЫЕ бүхы түхэлэй эд хэрэгсэлнүүдээр хангалгада шиидхэхы үүргэ даалгагдаа. Авто-унаагай хубинуудаар ба һалбаринуудаар ганса сэрэгтэ бэшэ, мүн ороной амгалан ажаһуугшадта ашаа шэрэлгэ бэелүүлэгдэдэг байгаа.

Эд зөөреэр хангалгын 59-дэхи амяараа бригада.

Түмэр харгын сэрэгүүд

1926 ондо РККА-гай түмэр замай сэрэгэй амяараа корпусой сэрэгшэд ерээдүйн Бам-ай трассын топографическа тагнуул хэжэ эхилээ һэн.

1-дэхи Гвардейскэ далайн артиллерийскэ түмэр замай бригада (101-дэхи далайн артиллерийскэ түмэр замай бригадаһаа хубилгагдаа) кбф. «Гвардейская» гэһэн нэрэ зэргэ 1944 оной январиин 22-то олгогдоо һэн.

11-дэхи Гвардейскэ амяараа түмэр замай артиллериин батарей КБФ. «Гвардейская» гэһэн нэрэ зэргэ 1945 оной сентябриин 15-да олгогдоо һэн. Түмэр замай дүрбэн корпусой хоёрынь БАМ, хоёрынь-Тюмень хотодо хүүргэнүүдые бодхоодог, аранга бүхэндэ харгы табидаг байгаа.

Харгын сэрэгүүд

СССР-эй Зэбсэгтэ хүсэнүүдэй Ара талын бүридэлдэ. Совет үедэ Граждан дайнай үедэ бии болоһон юм. 1941—1945 онуудай Эсэгэ ороноо Хамгаалгын Агууехэ дайнай эхиндэ таһагуудһаа ба хубинуудһаа бүридэдэг байгаа.

1943 оной тэн болотор харгын сэрэгтэ 294 амяараа харгын батальон, 110 харгын-комендантын участогуудтай 22 сэрэгэй-автомобилиин харгын управленинүүд (ДКУ), 40 харгын отрядуудтай долоон сэрэгэй-харгын управленинүүд (ВДУ) (ДО), 194 гужетранпортын рото, заһабарилгын баазанууд, хүүргын ба харгын армагуудые үйлэдбэрилгын баазанууд, һуралсалай ба бусад эмхи зургаанууд байгаа.

Ажалай арми

Ажалай арми (Трударми) — 1920—1922 онуудта Зүблэлтэ Уласай ВС-тэ Сэрэгэй бүрилдэлнүүд (нэгэдэлнүүд), Эрхэтэнэй дайнай үедэ арадай ажахы һэргээхэ талаар хүдэлмэринүүдтэ саг зуура хэрэглэгдэһэн. Ажалай сэрэг бүхэн юрын буудалгын нэгэдэлнүүдһээ, морин сэрэгэй, артиллериин болон ажалай ажал ябуулдаг болон нэгэ доро дайшалхы бэлэн байдалда түргэн шэлжэн орохо шадабарияа зандань үлээдэг бусад хубинуудһаа бүридэдэг байгаа. Хамта дээрээ найман ажалай арми байгуулагдаа; сэрэгэй-захиргаанай талаар тэдэ Хубисхалта сэрэгэй зүблэлэй (РВСР), харин ажахын — ажалай талаар Ажалай ба Хамгаалгын Зүблэлэй мэдэлдэ байгаа. Сэрэгэй-барилгын хубинуудай (сэрэгэй-барилгын отрядуудай) урид байһан.

Хубиин бүридэл

• 

  Улаантан сэрэгшын албанай дэбтэр, 1919 он

• 

  Ркка-гай бага лейтенантын мүнгэнэй аттестадай (гэр бүлын) буулгабари, 1941 оной август

• 

  Фронтдо эльгээхынгээ урда сэрэгшэдые һургалга. Москва, 1941 оной август

• 

  СССР-эй хэлхеэ холбооной маркаСССР-эй РККА ба ВМС РККА -гай 10 жэл. Улаантан сэрэгшэн

• 

  20 лет РККА и РККФ СССР-эй хэлхеэ холбооной маркнуудай хэсэг. Улаантан сэрэгшэн.

• 

  Лётчик

• 

  Улаантан уһан сэрэгшэн

• 

  Танкист

• 

  Артиллерист

Зэргэнүүд

Мүн харагты: СССР-эй сэрэгэй бүлэгүүд ба РККА-гай илгаралай тэмдэгүүд 1943—1955

Эртын "Улаан арми "офицерые үзэгдэл болгон буруушаажа, «хаанта засагай үлэгдэл» гэжэ соносхобо. «Офицер» гэһэн үгэ өөрөө "командир"гэжэ үгөөр һэлгэгдээ һэн. Погонууд, сэрэгэй нэрэ зэргэнүүд болюулагдаа-тэдэнэй орондо тушаалнуудай нэрэнүүд хэрэглэгдээ, жэшээнь, «комдив» (дивизиин командир), али «комкор» (корпусой командир). 1924 оной июлиин 30-да РККА-гай бүхы командна бүридэлдэ Хүдэлмэришэн таряашанай Улаан армиин командир гэһэн нэрэ зэргэ олгохо тухай СССР-эй РВС-эй 989-дэхи захиралта үгтэбэ. Мүн энэ жэлдэ командирай дүй дүршэлдэ, мэргэжэлдэ таарама К-1 (доодо)-һаа К-14 (дээдэ) хүрэтэр «албанай бүлэгүүд» нэбтэрүүлэгдээ. Тушаалынь мэдэгдээгүй командирта хандахадаа, Зохихо бүлэг тушаал, жэшээнь, К-9-дэ зорюулагдаһан «нүхэр комполка» гэжэ нэрлэхэ хэрэгтэй байгаа. Илгаагай тэмдэг болгон гурбалжанууд (бага комсомостанда К1 ба 2), тэбхэрнүүд (дунда комсомолдо 3-6-да), сэхэ буланта тэбхэрнүүд (ахалагша командна бүридэлдэ 7-9-дэ) ба ромбнууд (Дээдэ командна бүридэлдэ К-10 ба дээшэ) хэрэглэгдээ. Түхэлдөө байһан сэрэгэй отогууд бүтүүнүүдэй үнгөөр илгардаг һэн.

1935 оной сентябриин 22-то албанай бүлэгүүд болюулагдажа, хубиин нэрэ зэргэнүүд оруулагдаа. Тэдэ тушаалнуудай нэрэнүүдэй ба заншалта нэрэ зэргэнүүдэй, жэшээнь, "комдив"холисо байгаа. Зарим нэрэ зэргэнүүд политработнигуудта («бригадна комиссар», «2-дохи зиндаагай армиин комиссар»), техническэ албануудта («3-дахи зиндаагай инженер», «дивизионно инженер»), эмнэлгын хүдэлмэрилэгшэдтэ гэхэ мэтэ нэбтэрүүлэгдээ.

1940 оной майн 7-до «генерал», «адмирал» гэһэн хубиин нэрэ зэргэнүүд оруулагдажа, урдын «комдив», «командарм» болон бусад һэлгэгдээ һэн. 1940 оной ноябриин 2-то бага командна бүридэлдэ тушаалай зэргэнүүд болюулагдажа, подполковнигой нэрэ зэргэ нэбтэрүүлэгдээ.

1942 оной эхиндэ техническэ болон ара талын албануудай нэрэ зэргэнүүд заншалта албануудтай («инженер-майор», «инженер-полковник» болон бусад) зохилдуулагдаа һэн. 1942 оной октябриин 9-дэ тусхай нэрэ зэргэнүүдтэй хамта улас түрын комиссарнуудай байгуулга болюулагдаа һэн. Тушаалай нэрэ зэргэнүүд гансал эмнэлгын, мал эмнэлгын ба хуули эрхын албануудта үлэнхэй.

1943 оной эхиндэ амиды үлэһэн тушаалай нэрэ зэргэнүүдые нэгэдүүлгэ үнгэрөө. Дахяад албан ёһоной лексикон руу «офицер» гэһэн үгэ погон болон анханайнь илгаагай тэмдэгүүдтэй хамта бусаба. Сэрэгэй нэрэ зэргэнүүдэй ба илгаралай тэмдэгүүдэй байгуулга СССР-эй һандарха болотор хубилаагүй шахуу; Орос гүрэнэй мүнѳѳ үеын ВС бодото дээрээ тэрэл байгуулал хэрэглэһээр. Хуушан тушаалай нэрэ зэргэнүүд «комбат» (батальоной командир), «комбриг» (бригадын командир), «комдив» (дивизиин, үгы гэбэл дивизионой командир) албан ёһоной бэшэ (жаргал) хэрэглэлгэдэ мүнөөшье зандаа.

1943 оной жэшээтэ РККА-гай сэрэгэй нэрэ зэргэнүүдэй ород императорай армиин нэрэ зэргэнүүдэй үндэһэн дээрэ зохёогдобошье, тэдэ, тиибэ яабашье, тэдэнэй тон зүб буулгабари болоногүй. Нэн түрүүн удаадахи илгаанууд байгаа:

• унтер-офицернүүдэй тушаал зэргэ һэргээгдээгүй: фельдфебель, вахмистр (морин сэрэгэй зэргэ).
• обер-офицернүүдэй зэргэ һэргээгдээгүй: подпоручик, поручик, штабс-капитан.
• хаанай армида офицерскэ армида хабаатай прапорщигай зэргэ (хуушан славянска — «тугшан», «прапор» — тугһаа) Совет армида оройдоол 1972 ондо байгуулагдаһан юм. «Прапорщик», «ахалагша прапорщик» гэһэн нэрэ зэргэнүүд амяараа бүлэгтэ илгагдаад, офицернүүдтэ хабаагүй.
• гансал морин сэрэгтэ байһан тушаал зэргэнүүд һэргээгдээгүй-корнет (подпоручигта таарана), штабс-ротмистр (штабс-капитанда таарана), ротмистр (капитанда таарана).
• гэхэтэй хамта, ородой армида 1881 ондо болюулагдаһан майорой тушаал зэргэ тогтоогдоо һэн.
• хэдэн хубилалтанууд дээдэ офицернүүдэй бүридэлэй зэргэдэшье болоо, жэшээнь, генерал-фельдцеймейстер болон бусад тушаал зэргэ һэргээгдээгүй.

Бүри дэлгэрэнгыгээр зэргэнүүд тухай Табель харагты.

Юрэнхыдөө, Улаан армиин бага командна бүридэлэй (сержантнууд ба старшинанууд) сэрэгэй нэрэ зэргэнүүд хаанай (ород) унтер-офицерэй тушаалнуудта, бага офицернүүдэй нэрэ зэргэнүүдтэ — обер-офицерэй (ород армида уставай хандалга — «танай изагууртан»), ахалагша офицернүүдэй, майорһоо полковник хүрэтэр — штаб-офицерэй (ород армида уставай хандалга — «танай үндэр изагууртан»), дээдэ офицернүүдэй нэрэ зэргэнүүдтэ, генерал-майорһоо маршал — генералай («танай үндэр түрэлтэ»).

Тушаалнуудай бүри тодорхой тааралдал дүтэрхыгөөр лэ тогтоогдожо болохо, юундэб гэхэдэ сэрэгэй нэрэ зэргэнүүдэй тоо өөрөө ондо ондоо. Тиигэжэ подпоручигай тушаал зэргэ сэрэгэй «лейтенант» гэһэн нэрэ зэргэдэ дүтэрхы, харин капитанай хаанай тушаал зэргэ совет сэрэгэй "майор"гэһэн нэрэ зэргэдэ дүтэрхыгөөр таарана.

1943 оной жэшээтэ ркка-гай сэрэгэй нэрэ зэргэнүүдэй илгаралай тэмдэгүүд хаанай нэрэ зэргэнүүдэй сохом буулгабари бэшэ байгаа, тэдэнэй һуури дээрэ байгуулагдаашье һаа. Тиигэжэ Императорай армида полковнигой зэргэ утаашаа хоёр зуруудтай, мүшэгүй погонуудаар тэмдэглэгдэдэг байгаа; Улаан армида полковнигые намнажа-утаашаа хоёр зурууд, гурбалжан боложо оршодог дунда зэргын гурбан мүшэхэнүүд.

Захирагшадай бүридэл

1930-аад онуудай эхин болотор РККА — гай командна бүридэлэй горитой хубинь-императорай ба зарим тэды сагаан арминуудта офицернүүдэй тушаал зэргэ абаһан хүнүүд. Тэдэниие совет сэрэгэй эмхи зургаануудта бэлэдхэл гараһан командирнуудаар һэлгэлгэ унжагайраа. Ян Борисович Гамарнигай (1931 оной май) «урдын» офицернүүдэй командна бүридэлдэ 5195 хүн байгаа, тэрэ тоодо 770 — хуурай газарай сэрэгэй дээдэ даргын бүридэлдэ (хуурай газарай сэрэгүүдэй дээдэ начсоставай 67,6 %), 51 хүн — Далайн хүсэнүүдтэ (уһан сэрэгэй хүсэнүүдэй дээдэ начальствующи бүридэлэй 53,4 %), 133 хүн-ВВС-дэ (31,1 %).

1937—1938 онуудай хамалган хашалганууд

1937—1938 онуудай ехэ һүрдөөлгын хуби, заримашуулай һанамжаар, "Улаан армиин кадрнуудые сэбэрлэлгэ"гэжэ нэрлэгдэдэг болоо. Тэрэнэй зорилго хадаа гол түлэб дээдэ зиндаагай дунда найдабаригүй зүйлнүүдһээ сэбэрлэлгэ болоо. Тэдэнэй багахан хубинь түрүүшын бериевскэ реабилитациин дүнгөөр болон Гурбадахи рейхын нацис Германиин СССР-тэ добтолһоной удаа һөөргөө бусаагдаһан байна.

Советскэ Союзай түрүүшын табан маршал (зүүн гарһаа) һууна: Михаил Николаевич Тухачевский (буудуулаа), Климент Ефремович Ворошилов, Александр Ильич Егоров(буудуулаа); зогсогшод: Семен Михайлович Буденный ба Василий Константинович Блюхер (тушаагдаһан, лефортовско түрмэдэ тамалалгаһаа наһа бараа).

Зарим түүхэшэдэй һанамжаар, Улаан армиин" сталинай сэбэрлэлгэ « Адольф Гитлертэ Советскэ Союзда добтолгынь амжалтада этигэл түрүүлһэн нүхэсэлнүүдэй нэгэн болоо. Сэбэрлэлгэ Улаан армиин һуларалга түрүүлээ гү гэһэн сэсэ буляалдаанай асуудал болоно. Тад ондоо үзэл баримталагшад ркка-гай тоо сэбэрлэлгын орьёлдо дээшэлээ гээд заана. 1937 ондо тэрэ 1,5 сая хүн байгаа, 1941 оной июнь болотор гурба дахин ехэ болоо. Нюуса бэшэ баримтанууд 1937 ондо Улаан арми 114 300 офицернүүдтэй байгаа, тэдэнэй 11 034-иинь 1940 он болотор хамалганда абтажа, сагааруулагдаагүй гэжэ заана. 1937 оной мартын 2 — то СССР-эй оборонын нарком Ворошилов ВКП(б)-гэй ЦК-гай мартын пленумдэ хэлэһэн үгэ соогоо удаадахи тоонуудые дуулгаа-206 000 командно-начальствующи состав, тэрэ тоодо 107 000 командирнууд, 1000 политработнигууд, 25 000 захиргаанай-ажахын бүридэл, 2715 ветеринарна состав ба үлэһэн техническэ ба медицинскэ состав.

Хэһэн ажалайнгаа дүнгөөр» арми " тагнуулшадһаа, хариин зоной этигэл түрүүлдэггүй диверсантнуудһаа, архиншадһаа, арадай баялиг хулгайлагшадһаа горитойгоор сэбэрлэгдээ.

— СССР-эй оборонын Наркомдо К.И. Ворошиловта эльгээгдэһэн 1940 оной майн 5-ай ркка-гай начсоставай хүтэлбэриин тоосоонһоо.

Ркка-ГАЙ дээдэ комсомолой хамалганда ороһон түлөөлэгшэдэй тоо О. Ф. Сувенировай тоололгонуудай үндэһөөр:

№ п/п	РККА-ай дээдэ захирагшадай бүридэлэй категори	РККА-да 1936 ондо албанай бүридхэлдэ байгаа.	1937-1941 онуудта хосороо			Түрмэһөө амиды бусаа	Хохидогшодой бүхы тоо бүридэл	1936 ондо тааралдаһан категориин тоодо % - ээр хамалганда абтаа.
			Буудуулаа	Харуул доро наһа бараа	Ами наһаяа өөһэдөө хороогоо
1.	Зүблэлтын Холбооной Маршалнууд	5	2	1	—	—	3	60
2.	1-дэхи ба 2-дохи рангануудай командармнууд	15	19	—	—	1	20	133
3.	1-дэхи ба 2-дохи рангын уһан сэрэгэй флагманууд	4	5	—	—	—	5	125
4.	Комкорнууд	62	58	4	2	5	69	112,6
5.	1-дэхи рангын флагманууд	6	5	—	—	1	6	100
6.	Комдивуу	201	122	9		22	153	76
7.	Комбригуу	474	201	15	1	30	247	52,1
	Бүхыдөө РККА-гайдээдэ комсоставаар	767	412	29	3	59	503	65,6

Тоо бүридэл

• 1918 оной апрель һарын һүүл багаар — 196 000 хүн.
• 1918 оной сентябриин эхиндэ — 550 000 хүн.
• 1918 оной сентябрь — 600 000 хүн, тэрэ тоодохүсэндөө байһан сэрэгүүд
• 1918 оной октябриин һүүл багаар — 800 000 шахуу хүн.
• 1919 оной һүүл багаар — 3 000 000 хүн.
• 1920 оной намар тээ— 5 500 000 хүн.
• 1925 оной январьта — 562 000 хүн.
• 1927 ондо — 586 000 хүн.
• Март 1932 оной март — 604 300 хүн бүхы РККА -гай (хуурай газарай Улаан арми, Улаан агаарай флот ба Улаан далайн флот)).
• 1937 оной 1 һарын 1 — дэ 1 518 090 хүн.
• 1938 оной январиин 1 — дэ-1 582 057 хүн.
• 1939 оной февралиин 21-дэ-1 910 477 хүн.
• 1939 оной декабриин 1 — дэ-3 273 400 хүн.
• 1940 оной январиин 1 — дэ-3 851 700 хүн.
• 1940 оной февралиин 1 — дэ-4 229 954 хүн.
• 1940 оной апрелиин 1 — дэ-4 416 600 хүн.
• 1940 оной майн 1-дэ-3 990 993 хүн.
• 1940 оной июниин 1-дэ-4 055 479 хүн.
• 1940 оной сентябриин 1 — дэ-3 423 499 хүн.
• 1940 оной октябриин 1 — дэ-3 446 309 хүн.
• 1941 оной январь багаар — 4 200 000 хүн.
• 1941 оной июниин 22-то-5 080 977 хүн.
• 1941 оной июлиин 1 болотор — 10 380 000 хүн.
• 1942 оной хабар болотор-5 500 000 хүн (Хүдэлжэ байһан сэрэг ба флот).
• 1942 оной хабарһаа-5 600 000 хүн (Хүдэлжэ байһан сэрэг ба флот).
• 1942 оной зун болотор-11 000 000 хүн.
• 1945 оной эхиндэ— 11 365 000 хүн.
• 1945 оной май һарада— 11 300 000 хүн.
• 1946 оной февральда— 5 300 000 хүн.

Сэрэгэй уялга ба сэрэгэй албан

1918 оной эхинһээ албан һайн дуранай байгаа (һайн дуратанай эхин дээрэ баригдаһан). Гэбэшье һайн дураараа туһалалга хэрэгтэй сагта зэбсэгтэ хүсэнүүдтэ хэрэгтэй олон сэрэгшэдые үгэжэ шадахагүй байгаа. 1918 оной июниин 12-то Совнарком Приволжскын, Ураалай ба Баруун Сибириин сэрэгэй тойрогуудай хүдэлмэришэдые ба таряашадые сэрэгэй албанда татаха тухай түрүүшын тогтоол гаргаа һэн. Энэ тогтоолой саана зэбсэгтэ хүсэнүүдтэ уряал тухай хэдэн олон нэмэлтэ тогтоолнууд болон захиралтанууд хэблэгдээ һэн. 1918 оной августын 27-до Совнарком сэрэгэй морягуудые улаан флодто уряалха тухай түрүүшын тогтоол хэблэгдээ һэн. РККА милиционно байгаа (латаар militia — сэрэг гэжэ үгэһөө), создаваемая на основе территориально-милиционной системы. Сэрэгэй частьнууд амгалан сагта бүридхэлэй аппарадһаа ба үсөөн тоото командна бүридэлһөө бүридэдэг байгаа; тэрэнэй ехэнхи хубинь ба газар дэбисхэрэй шэнжээр сэрэгэй частьнуудта бэшэгдэһэн юрын бүридэл сэрэгэй бэшэ бэлэдхэлэй аргаар ба богони болзорой һуралсалай түлбэринүүдтэ сэрэгэй һуралсал гарадаг һэн. РККА-гай барилга 1923 онһоо 1930-аад онуудай эсэс болотор газар дэбисхэрэй-милициин ба ажаллагшадай бүридэлнүүдэй хослолой үндэһэн дээрэ бэелүүлэгдэдэг байгаа. Мүнөө үеын эрхэ байдалда ВС-эй техническэ тоног түхеэрэлгын ургахада ба сэрэгэй хэрэгэй орёо болоходо, милициин ВС-нүүд өөһэдыгөө бараг һалгаа. Байгуулал бүхы Зүблэлтэ Холбоото Уласаар оршодог сэрэгэй комиссариадуудта үндэһэлдэг байгаа. Сэрэгтэ таталгын хэмжээ ябуулгын үедэ залуушуул Сэрэгэй болон албануудай отогуудаар Генеральна Штабай квотонуудай үндэһэн дээрэ хубаарилагдадаг байгаа. Сэрэгэй албанда татагдагшадые хубинуудһаа офицернүүд абажа, залуу барилдаашаниие курсда эльгээдэг байгаа. Мэргэжэлтэ сержантнуудай тон багахан үе байгаа; сержантнуудай олонхинь тэдэниие бага командирнуудай тушаалда бэлдэхын тула һуралсалай курс гараһан сэрэгтэ татагшад байгаа.

Граждан дайнай һүүлээр улаан армида наймаашадай, санаартанай, дворянуудай, хасагуудай болон бусадай үхибүүд уряалагдаагүй һэн.1935 ондо хасагуудай уряал зүбшөөгдөө, 1939 ондо ангиин заршамаар уряалда хизаарлалтанууд болюулагдаа, гэбэшье сэрэгэй училищинуудта ороходо хизаарлалтанууд сахигдаа.

Сэрэгтэ ябаган сэрэгтэ ба артиллеридэ алба хэхэ болзор — нэгэ жэл, морин сэрэгтэ, морин артиллеридэ ба техническэ сэрэгтэ — хоёр жэл, агаарай флодто — гурбан жэл, далайн флодто — дүрбэн жэл.

Сэрэгэй һуралсал

1918 оной түрүүшын хахадта всевобуч хүгжэлтынгөө хэдэн шатануудые дабажа гараа. 1918 оной январиин 15-да Хүдэлмэришэн таряашанай Улаан армиие эмхидхэхэ тухай декрет хэблэгдэжэ, Сэрэгэй болон далайн хэрэгүүдэй талаар Наркомадай дэргэдэ РККА байгуулха Талаар Бүхэроссиин коллеги байгуулагдаа һэн. Тэрэ түбтэ ба нютагуудта эдэбхитэй ажал дэлгэбэ. Тодорхойлбол, сэрэгэй бүхы мэргэжэлтэд болон ажалшадай офицернүүд бүридхэлдэ абтаа. 1918 оной март соо РКП(б) — гэй VII съезд хүн зониие сэрэгэй хэрэгтэ бүхыгөөрөө һургаха тухай шиидхэбэри абаа. Урда үдэрынь «Известия ВЦИК» гэһэн уряал барлаба: "хүдэлмэришэн бүхэн, ажалшан бүхэн, таряашан бүхэн, таряашан эхэнэр бүхэн винтовкоор, револьверээр гү, али пулемёдоор буудажа шадаха ёһотой!"Губернинүүдтэ, хошуун-үзүүрнүүдтэ ба волостьнуудта шахуу эхилһэн тэдэнэй һуралсалые хүтэлбэрилхэ гэбэл, апрелиин 8-ай РСФСР-эй Совнаркомой тогтоолой ёһоор байгуулагдаһан сэрэгэй комиссариадууд байгаа. Бүхэроссиин гол штабай дэргэдэ майн 7-до всевобучай Түбэй таһаг Л. И. Марьясин түрүүтэй тогтоогдожо, нютагай таһагууд военкомадуудай дэргэдэ байгуулагдаа. Майн 29-дэ ВЦИК һайн дуратанай армиие бүридэлгэһөө хүдэлмэришэдые ба үгытэй таряашадые элсүүлгэдэ шэлжэн орохо тухай түрүүшын тогтоол гаргаа.

1918 оной июнь һарада всевобучай ажалшадай I съезд боложо, шухала шиидхэбэринүүдые абаһан байна. Тэдэнэй ёһоор всевобучай зургаануудай ажал ябуулга нютагуудташье баригдаа. Бүри январь Һарада Костромада бүридхэлэй подотделтой губернскэ военотдел бии болоһон юм. Сэрэгэй хэрэгүүдэй талаар Наркомат иимэ зургаануудай ажалай гурим тухай заабари хэблүүлээ, РККА-да һайн дуратаниие бэшэхын тула элсүүлгын пунктнууд нээгдээ, сэрэгэй хэрэгтэ түрүүшынхиеэ үргэн һуралсал дэлгэгдээ. Февраль — март һарануудта костромичууд ба кинешемецүүд, гол түлэб хүдэлмэришэд, пролетарска красноармейскэ отрядуудта бэшэгдэдэг. Военотделнууд тэдэниие һургадаг байгаа. Мартын 21-дэ, Улаан Армида һунгагдадаг эхин болюулагдаһан тэрэл үдэр (РСФСР-эй Сэрэгэй Дээдэ зүблэлэй захиралтаар), Бүхэроссиин коллеги сэрэгэй хэрэгэй мэргэжэлтэдтэ, хуушан армиин бүхы офицернүүдтэ РККА-да командна тушаалнуудта ошохые уряатайгаар хандаа.

— Василевский А. М. «Дело всей жизни»

Улаан армида сэрэгэй болбосоролой байгуулга заншалта ёһоороо гурбан хэмжээндэ хубаагдадаг. Голынь-сэрэгэй дээдэ училищинуудай хүгжэнги сүлжээн болохо сэрэгэй дээдэ болбосоролой байгуулга. Тэдэнэй һурагшадые заншалта ёһоороо Улаан армида курсантнууд гэжэ нэрлэдэг, энэнь хубисхалай урда тээхи "юнкер"гэһэн нэрэ зэргэтэй адлирхуу юм. Һуралсалай болзор дүрбэ-табан жэл болоно, дүүргэгшэд «лейтенант» гэһэн нэрэ зэргэдэ хүртэнэ, энэнь "взводой командир"гэһэн тушаалтай зохилдоно. Хэрбээ амгалан сагта училищинуудта һуралсалай программа дээдэ болбосорол абалгатай тааруу байбал, дайнай үедэ тэрэ дунда тусхай болотор хороогдодог, һуралсалай болзор эрид доошолдог, хахад жэлэй үргэлжэлэлтэй богони болзорой командна курсанууд эмхидхэгдэдэг.

ВМА-гай гол байшан

Орос гүрэнэй заншалта онсо шэнжэ гэхэдэ, кадедүүдэй училищинуудай болон корпусуудай сүлжээнһээ бүридэһэн дунда сэрэгэй һуралсалай байгуулал байгаа. 1917—1918 онуудта оросой эзэнтэ гүрэнэй (Ородой Эзэн Хаанай Армиин ба Флодой) Зэбсэгтэ Хүсэнүүдэй һандарһанай һүүлээр энэ системэ үгы болоо һэн. Коммунис намай хүтэлбэри суворовско сэрэгэй табан училищи болон далайн сэрэгэй нахимовска нэгэ училищи байгуулха зүбшөөл үгөө. Хубисхалай урда тээхи кадедүүдэй корпусууд тэдээндэ жэшээ боложо үгөө. Иимэ училищинуудта һуралсалай Программа дүүрэн дунда болбосорол абалгада таарана; суворовецууд ба нахимовецууд жииртээ сэрэгэй дээдэ училищинуудта ородог.

1991 ондо СССР-эй һандарһанай һүүлээр оросой холбоото уласай Зэбсэгтэ хүсэнүүдтэ кадедүүдэй корпусууд гэжэ сэхэ нэрлэгдэһэн хэдэн шэнэ һуралсалай эмхинүүд эмхидхэгдээ һэн. Хубисхалай урда тээхи «кадет» гэһэн сэрэгэй нэрэ зэргэ ба зохихо илгаануудай тэмдэгүүд һэргээгдээ.

Оросой заншалта ондоо онсо шэнжэ гэхэдэ, сэрэгэй академинүүдэй байгуулга болоно. Тэдээн соо һурагшад сэрэгэй дээдэ болбосорол абана. Академинүүдэй ехэнхидээ бага офицернүүдые бэлдэдэг баруун гүрэнүүдһээ илгаа энэ бүридэнэ. Улаан армиин сэрэгэй академинүүд хэдэн дахин бүридхэгдэжэ, шэнээр табигдажа, сэрэгэй элдэб отогуудаар хубаагдана (Ара талын ба Унаа тээбэриин Сэрэгэй Академи, Сэрэгэй-Эмнэлгын Академи, Хэлхеэ холбооной Сэрэгэй Академи, Агууехэ Петрой нэрэмжэтэ Холын Хараата Үүргэтэй Ракетнэ Сэрэгэй Академи болон бусад). Сэрэгэй хэдэн академинүүд ркка-да хаанай армиһаа сэхэ уг залгамжалагдаһан гэһэн һанамжа бии. Тодорхойлбол, Фрунзын нэрэмжэтэ Сэрэгэй академи Николаевска Генеральна штабай академиһээ, артиллериин академиһээ 1820 ондо Агууехэ князь Михаилай байгуулһан Михайловска артиллерийскэ академиһээ гаралтай. Энэ һанамжа зүблэлтэ үедэ хубаагдаагүй, юундэб гэхэдэ РККА-гай түүхэ 1918 онһоо ябуулагдаа. Тиигээдшье Николаевска Генеральна Штабай Академиин сэхэ уг залгамжалагша гэжэ Ородой Армиин Верховно Главнокомандалагша байһан Агууехэ князь Николай Николаевич Младшиин үүсхэлээр Сэрэгэй-Эрдэмэй дээдэ Курсанууд (ВВНК) Юрэнхы Штабай Академиин залгамжалагша, ёһо заншалаа үргэлжэлүүлэгшэ гэжэ Сагаан нютаг урилалгада байгуулагдаһан гэжэ тоологдодог һэн.

Оросой Холбоото Уласай зэбсэгтэ хүсэнүүд 1990-ээд онуудта Зэбсэгтэ Хүсэнүүдые ниитэ хороолгын хэмжээндэ хэдэн училищинуудые тараажа, зүблэлтэ сэрэгэй болбосоролой байгуулгые юрэнхы дээрэнь үлээгээ. Гэбэшье, сэрэгэй болбосоролой системэдэ СССР-эй һандарал тон ехэ гээлтэ болоо. Зүблэлтэ Арми СССР-тэ нэгэ системэ байһан тула сэрэгэй училищинууд холбооной уласуудта хубаахые хараада абангүй эмхидхэгдэдэг байгаа. Эсэстэнь, жэшээнь, СССР-эй Зэбсэгтэ Хүсэнүүдэй зургаан (Ленинградай, Коломенскын, Тбилисиин, Сумскын, Одесскын, Хмельницкын) артиллериин училищинуудһаа гурбаниинь Украинада үлөө, тиихэлээрээ украинын армида тиимэ олон офицер-артиллеристнүүд хэрэггүй байгаа.

Нөөсын офицернүүд

Улаан армида дэлхэй дээрэ Түрүүшынхиеэ сэрэгэй кафедра — командирнуудые ба запасай дарганарые, хожомынь офицернүүдые (1943 онһоо) бэлдэлгын байгуулга эмхидхэгдээ. Е гол бүхэли-сэрэгэй үедэ бүгэдэ ниитын сэрэгтэ татагдаһан ушарта командирнуудай ба дарганарай (1943 онһоо — офицернүүдэй) ехэ нөөсэ байгуулга. XX зуун жэлэй туршада дэлхэйн бүхы арминуудай, флодуудай ба авиациин юрэнхы шэглэл офицернүүдэй дунда үндэр болбосоролтой хүнүүдэй хуби хэлбэришэгүй дээшэлэлгэ болоо. Дайнай һүүлээрхи Зүблэлтын Армида энэ тоо бодото дээрээ 100 % хүргэгдэһэн байна. Энэ шэглэлэй ёһоор Зүблэлтэ сэрэг дээдэ болбосоролтой ямаршье шахуу эрхэтэнэй нюурые дайнай үедэ нѳѳсын боломжотой офицер гээд хаража үзэдэг. Тэдэниие һургахын тула эрхэтэнэй Дээдэ Һургуулинуудай дэргэдэхи сэрэгэй кафедрануудай сүлжээн дэлгээгдэнхэй, һуралсалай программа сэрэгэй дээдэ училищида таарана.

Зүблэлтэ Орос гүрэндэ дэлхэйдэ түрүүшынхиеэ хэрэглэгдэһэн иимэ гурим Америкын Холбоото Штадуудай зэбсэгжүүлгэдэ абтаа, тэндэ офицернүүдэй горитой хубинь резервын офицернүүдэй сэрэгэй бэшэ бэлэдхэлэй курсануудта ба офицерэй кандидадай һургуулинуудта бэлдэгдэнэ. Сэрэгэй дээдэ училищинуудай хүгжэнги сүлжээн мүн лэ ехэ үнэтэй юм; нэгэ училищи тэдхэлгэ гүрэндэ, багсаахада, дайнай үеын штадаар дууһан дэлгээгдэһэн дивизиин удха болоно. Нөөсын офицернүүдые бэлдэлгын курсанууд һураггүй хямда, Мүн Холбоото Штадууд тэдээндэ ехэ анхарал хандуулна.

Буу зэбсэг ба сэрэгэй техникэ

Улаан армиин хүгжэлтэ дэлхэй дээрэ сэрэгэй техникын хүгжэлтын юрэнхы шэглэлнүүдые харуулаа. Тэдэнэй тоодо, жэшээнь, танкнуудай сэрэгүүдые ба агаарай сэрэгэй хүсэнүүдые бүрилдүүлгэ, ябаган сэрэг оньһожоруулга ба тэрэниие мотострелково сэрэгүүд болгон хубилгалга, морин сэрэг тараалга, ядерна зэбсэгэй тайзан дээрэ бии бололго ороно.

Морин сэрэгэй үүргэ

Орос гүрэнэй эдэбхитэйгээр хабаадаһан дэлхэйн нэгэдэхи дайн урдахи бүхы дайнуудһаа абари зангаараа, хэмжээнүүдээрээ эрид илгаатай байгаа. Фронтын үргэлжэ олон километрэй шугам, унжагайрһан" окопой дайн " морин сэрэгые үргэнөөр хэрэглэхэ аргагүй шахуу болгоо. Гэбэшье Эрхэтэнэй дайн абари зангаараа дэлхэйн Нэгэдэхи дайнһаа эрид илгаатай байгаа. Тэрэнэй онсо шэнжэнүүдтэ фронтнуудай шугамуудай үлүү ехээр һуналга ба тодо бэшэ байлга хабаатай байгаа, энэнь морин сэрэгшые үргэн дайшалхы хэрэглэлгэ боломжотой болгоо. Граждан дайнай онсо шэнжэдэ Нестор Махно сэрэгэй тон эдэбхитэйгээр хэрэглэдэг «тачанкануудые» дайшалхы хэрэглэлгэ ороно.

Дайн хоорондын үеын юрэнхы шэглэл хадаа сэрэгүүдые механизацилга ба автомобильнуудай аша туһада морин зүдхэлиһөө арсалга, танкнуудай сэрэгүүдые хүгжөөлгэ болоо. Тиибэ яабашье, морин сэрэгые дууһан тарааха хэрэгсээл дэлхэйн олонхи оронуудта эли бэшэ байгаа. СССР-тэ граждан дайнай үедэ үндыһэн зарим полководецууд морин сэрэгые сахин хүгжөөхэ, саашадаа хүгжөөхэ аша туһада үгэ хэлээ.

Тиигээшье һаа, морин сэрэг эдэбхитэйгээр тараагаа: 1937 ондо армида 32 дивизи байгаа һаа, 1941 ондо Улаан арми 13 морин сэрэгэй дивизитэй байгаа, хожомынь дайнай эхиндэ 34 хүрэтэр дэлгээгдэһэн "хүнгэн түхэлэй"дивизинүүдтэй һэн. Хожомынь, 1943 ондо морин сэрэгэй корпусууд мүнөө үеын морин-механизированнэ бүлэгүүд болоо һэн. Морин сэрэгые эсэслэн тараалга 1950-яад онуудай тэн багаар болоһон юм. Командование армии США издало приказ о механизации кавалерии в 1942 году, существование кавалерии в Германии прекратилось вместе с ее разгромом в 1945 г`.

Бронепоезднууд

Хуягта поезднууд олон дайнуудта россида Граждан дайнай урда тээ үргэнөөр хэрэглэгдэдэг байгаа. Тухайлбал, англо-бур дайнуудай үедэ амин шухала түмэр замай харилсаа хамгаалхын тулада англиин сэрэгүүд ашаглажа байгаа. Тэдэ США-да Эрхэтэнэй дайнай үедэшье хэрэглэгдэдэг байгаа. Россида" бронепоезднуудай бум « Эрхэтэнэй дайнда тудаа. Энэнь тэрэнэй онсо шэнжэһээ — фронтнуудай тодо шугамуудай бодото дээрээ үгы байһанһаа болон сэрэгүүдые, һомо хэрэгсэлнүүдые, хилээмэ түргэн зөөхэ гол арга болохо түмэр харгын түлөө хурса тэмсэлһээ уламжалһан байна.

Хуягта поезднуудай зарим хубинь ркка-да хаанай армиһаа уг залгамжалагдаһан байгаа, гэхэтэй хамта шэнэнүүдые олоор үйлэдбэрилгэ дэлгэгдэһэн байна. Тэрээнһээ гадна 1919 он болотор какихто-гой зурагуудай үгы байхада, юрын пассажирска вагонуудай үндэһэн дээрэ гар үзүүрэй зүйлнүүдээр суглуулагдаһан „суррогат“ гэжэ бронепоезднуудые олоор үйлэдбэрилгэ үргэлжэлөө; иимэ „бронепоезд“ сүүдхын туршада нээрээ суглуулагдажа болоо.

Эрхэтэнэй дайнай эсэстэ хуягта хубинуудай Түбэй зүблэлэй (Центробронь) мэдэлдэ 122 дүүрэн хуягта поезднууд байгаа, тэдэнэй тоо 1928 он болотор 34 болотор доошолоо.

Ленинэй нэрэмжэтэ Бронепоезд № 6

Улаан армиин хуягта поезднуудһаа гадна („Ленин“, „ Память тов. Урицкий“, „үхэл паразитам“ гэхэ мэтэ) бронепоездно частьнууд мүн лэ бусад олон дайлалдажа байһан талануудай бүридэлдэ — генерал Деникинэй Һайн Дуратанай армиин („Офицер“, „Генерал Корнилов“, „Единая Россия“), чехословакска корпусой („Orlik“), украин националистнуудай („Слава Украина“, „Сечевик“) гэхэ мэтэ байгаа.

Сэрэгэй бэшэ дайнай үедэ хуягта поезднуудые үргэнөөр дайшалхы хэрэглэлгэ тэдэнэй гол һула талые эли тодоор харуулаа. Хуягта поезд артиллериин (хожомынь агаарай) сохилтодо хэбэрэг томо, адар томо сагаалса байгаа. Тэрээнһээ гадна түмэр замай шугамһаа аюултай дулдыдадаг һэн. Тэрэниие хүдэлгэхын тула урда ба хойно бүд һандаргахада хүрэхэ байгаа.

Тиибэ яабашье, ркка дайнай хоорондын үедэ хуягта поезднуудай саашанхи техническэ хүгжэлтын талаар түсэбүүдһээ арсаагүй. Эсэгэ Ороноо Хамгаалгын Агууехэ дайнай үедэ түмэр замай артиллери зэбсэгжэжэ үлэһэн байгаа. Хэдэн шэнэ хуягта поезднууд баригдаа, ПВО-ГОЙ түмэр харгын батарейнүүд дэлгэгдээ. Хуягта поезднэ частьнууд Эсэгэ ороноо Хамгаалгын Агууехэ дайнда, нэн түрүүн шууд ара талын түмэр замай харилсаануудые хамгаалгада тодорхой үүргэ дүүргээ.

Гэхэтэй хамта дэлхэйн Хоёрдохи дайнай үедэ болоһон танкнуудай сэрэгүүдэй ба сэрэгэй авиациин эршэмтэй хүгжэлтэ хуягта поезднуудай удха эрид доошолуулаа. СССР-эй Министрнүүдэй Соведэй 1958 оной февралиин 4-нэй тогтоолоор түмэр замай артиллерийскэ системэнүүдэй саашанхи бэлэдхэл болюулагдаа һэн.

Хуягта поезднуудай талаар россиин олоһон баян дүршэл СССР — тэ ядерна триадада мүн түмэр замай һуурижуулгын ядерна хүсэнүүдые-РС-22 ракетэнүүдээр хангагдаһан дайшалхы түмэр замай ракетын комплекснуудые (БЖРК) нэмэхэ арга олгоо (НАТО-гой НЭРЭ томьёогоор СС-24 „Скальпель“). Тэдэнэй булюу талануудта хүгжэнги түмэр харгын һужаа хэрэглэлгын ашаар сохилтоһоо зайлаха арга боломжо ба хэмэл одонуудһаа мүрдэлгын айхабтар бэрхэшээл ороно. 1980-яад онуудта холбоото Штадуудай гол эрилтэнүүдэй нэгэн хадаа бжрк-е ядерна буу зэбсэг ниитэ хороолгын хэмжээндэ гүйсэд тараалга болоо. Холбоото Штадууд өөһэдөө БЖРК-да адли юумэн үгы.

Сэрэгэй ёһололнууд

Тэдэнэй зорилго хадаа дайшалхы һүр һүлдые сахилга ба бүри дунда зуун жэлһээ эхитэй сэрэгэй заншалнуудые һануулга болоно. Сэрэгэй ёһололой жэшээ хадаа сэрэгэй амаршалга үгэлгэ болоно.

Сэрэгэй тангариг

Дэлхэйн ямаршье армида шэнэ сэрэгшэдтэ уялгата хадаа тэдэниие тангаригта оруулалга болоно. Улаан армида энэ ёһолол ехэнхидээ татагдаһанай удаа һара болоод, залуу сэрэгшын курс гараһанай удаа үнгэргэгдэдэг.

РККА-гай сэрэгэй тангариг. Иосиф Сталинай гараа табиһан хэһэг

Сэрэгшэдые тангариглахаһаа урид буу зэбсэг даалгахань хорюултай; бусадшье хэдэн хизаарлалтанууд бии. Тангариглаһан үдэр сэрэгшэ буу зэбсэг абана; тэрэ эбдэржэ, таһагайнгаа командирта дүтэлжэ, жагсаалай урда баяр ёһололой тангариг уншана. Тангариг заншалта ёһоороо шухала һайндэр гэжэ тоологдодог, Дайшалхы Тугай һүр жабхаланта гаргалгатай байдаг.

Тангариг соо иигэжэ бэшээтэй:

Би, Совет Социалис Республикануудай Холбооной эрхэтэн, Хүдэлмэришэн таряашанай Улаан армиин зэргэдэ ороходоо, тангаригаа абажа, үнэн сэхэ, эрэлхэг зоригтой, журамтай, һэргэг сэрэгшэ байха, сэрэгэй болон гүрэнэй нюуса наринаар сахиха, сэрэгэй бүхы уставуудые, командирнуудай, комиссарнуудай болон дарганарай захиралтануудые үгэ дуугүй дүүргэхэб гэжэ һүр жабхалантайгаар тангаригланаб. Сэрэгэй хэрэг үнэн сэхээр шудалжа, сэрэгэй зөөри бүхыгөөрөө гамнажа, һүүлшынгээ амин болотор арадтаа, совет Эхэ Орондоо, хүдэлмэришэн таряашанай засагай газарта үнэн сэхэ ябахаб гэжэ тангаригланаб.

Би хүдэлмэришэн таряашанай правительствын захиралтаар Эхэ Ороноо — Совет Социалис Республикануудай Холбоониие хамгаалхаар хододоо бэлэн байдагби, Хүдэлмэришэн таряашанай Улаан армиин сэрэгшэн хадаа дайсаниие дүүрэн илахын тулада шуһаяа, ами наһаяа гамнангүй, эрэлхэг зоригтойгоор, шадамараар, нэрэ түрэтэйгөөр, нэрэ түрэтэйгөөр хамгаалхаб гэжэ тангаригланаб.

Хэрбээ муу һанаагаар энэ һүр жабхаланта тангаригаа эбдэбэлни, совет хуулиин шэрүүн кара, яагаашье һаа, ажалшадые үзэн ядалга, шоо үзэлгэ намайе дайраг.

Сэрэгэй амаршалга

Гарай онсо хүдэлсэ мүнөө үеын сэрэгэй амаршалгын үндэһэн болоо.

Сэрэгэй амаршалга РККА — да, 4-дэхи армида, 1920 оной зун

Орос гүрэнэй Зэбсэгтэ хүсэнүүдтэ сэрэгэй амаршалга баруун гарайнгаа хаалтатай хургануудаар, сасагаараа сэхэлэгдэһэн дүүргэгдэнэ; дэлхэйн бусад хэдэн арминуудта орходоо, толгойнь хушагдаагүй байхада сэрэгэй амаршалга гараа үргэнгүй, барилгын байдал абангүй хэгдэнэ.

Жагсаалда ябахадаа, сэрэгэй амаршалга иимэ аргаар хэгдэнэ: шэглүүлэгшэ малгайдаа гараа няана, харин байгуулал гараа оёдолоороо няана, булта хамта барилгын алхамда орожо, угтаһан дарганарай хажуугаар гараха бүреэ толгойгоо эрьюулнэ. Таһагуудай гү, али бусад сэрэгэй алба хаагшадай урдаһаа гарахада, шэглүүлэгшэдэй сэрэгэй амаршалга дүүргэхэдэ хүрэхэ.

Уулзахадаа, багань аха хүниие түрүүлэн мэндэшэлхэ уялгатай; сэрэгэй алба хаагшадай элдэб бүлэгүүдтэ хабаатай ушарта (сэрэгшэ — офицер, бага офицер-ахалагша офицер), нэрэ зэргээрээ ахалагша сэрэгэй амаршалга дүүргээгүйе доромжолго гэжэ ойлгожо болохо. Малгай үгы һаань, сэрэгэй амаршалга толгойгоо эрьюулжэ, жагсаалай һуури абалгаар үгтэдэг (гарнуудынь зүйдэлөөрөө, бэеын торхо сэхэлэгдэнхэй).

Жагсаалда ба байгуулгаһаа гадуур мэндэшэлгэнүүд

Сэхэ дарганарые амаршалхын тула „смирно“, „зэргэсэлгэ баруулжаа (зүүн тээшээ, тэгэн дундань)“ гэһэн команда үгтэнэ. Энэ командаар сэрэгшэд „смирно“ гэһэн байдал тогтоожо, таһагуудай командирнууд (болон политрукууд) тэрээнтэй хамта малгайдаа гараа табяад, „смирно“ команда үгэһэн нюурай үгэһэн „сүлөө“ команда хүрэтэр буулгадаггүй. Үгтэһэн командын һүүлээр ахалагша дарга ерэһэн хүндэ дүтэлжэ, тэрээнһээ гурбан алхамай зайда тогтоод, ямар зорилгоор хуби баригдааб гэжэ рапорт хэнэ. Жэшээ: „нүхэр комкор, инспекторскэ буудалгын 4-дэхи буудалгын полк баригдаа. Полкын Командир полковник Сергеев“» Хэдэн ондоо улаан армиин сэрэгшэдэй ахалагшаар томилогдоһон улаан армиин сэрэгшэ иимэл гуримаар сэхэ дарганарые амаршална. Тэрэнэй жэшээтэ рапорт: «нүхэр лейтенант, мишеннэ хорёо дээрэ хүдэлхөөр томилогдоһон 2-дохи таһагай команда баригдаа. Ахалагша команданууд-рядовой Васильев»" Малгай үгы һаань, сэрэгэй амаршалга толгойгоо эрьюулжэ, барилгын байдал баталан үгэдэг (гарнуудынь зүйдэлөөрөө, торхонь сэхэлэгдэнхэй)

СССР-эй Верховно Соведэй болон союзна республикануудай Президиумэй, СССР-эй болон союзна республикануудай Арадай Комиссарнуудай Соведэй, СССР-эй Оборонын Арадай Комиссарай болон тэрэнэй орлогшонорой уулзахадаа, оркестр "Интернационал"гэһэн магтаал гүйсэдхэнэ. Сэхэ дарганарай уулзахада — өөрынгөө частиин командир, сэрэгэй комиссарһаа ба дээшэ — оркестр угтамжын марш гүйсэдхэдэг. Хэрбээ дарга хубитаяа гү, али зарим сэрэгшэдтэй мэндэшэлээ һаа, "сайн байна"гэжэ харюусадаг. Амаршалгада — сэрэгэй бүлэг (подразделени) «ура» гэжэ утаар хашхаран харюусадаг, харин зарим сэрэгшэд — «һайниие хүргэнэб». Баяр баясхаланда сэрэгэй часть болон зарим сэрэгшэд: «Советскэ Союзда алба хэнэбди (алба хэнэб)», — гэжэ харюусадаг. Хахасахадаа — "баяртай"гэжэ харюусадаг.

Ленинэй мавзолейн, мүн СССР-эй оборонын Наркомадай захиралтаар соносхогдоһон гүрэнэй хүшөөнүүдэй хажуугаар гарахадаа, сэрэгэй частьнууд "смирно"командаар амаршална. Сэрэгэй частьнуудые (таһагуудые), мүн амяараа удаадахи командануудые командирнуудаар уулзахадаа, бэе бэедээ мэндэшэлхын тула мүн лэ команданууд үгтэдэг: «номгон», «баруулжаа (зүүн тээшээ) адли байлга». «Бодохо», «номгон» команданууд арга мэхын, тактикын һургаалнуудай, буудалгын (буудалгын уулзуур дээрэ), аянай хүдэлөөнүүдэй, мастерскойнуудта, гаражуудта, паркнуудта, ангарнуудта, радио — ба телеграфна станцинуудта, лабораторинуудта, клиникэнүүдтэ, зурагай, ажахын элдэб ажал хэхэдээ, үдэшын зориин һүүлээр, үглөөнэй зориин урда, үдын, үдэшын хоолой ба сайн үедэ табигдадаггүй. Эдэ ушарнуудта тэндэ байһан дарганарай ахалагша гү, али дежурна (үдэрэй) ерэһэн (гү, али уулзаһан) даргада дүтэлжэ, ямар хубинь (таһаг), юу хэнэб гэжэ рапорт хэдэг. Жэшээнүүд: «нүхэр полковник, 3-дахи ротын команда зай тодорхойлхо ажал ябуулна. Ахалагша команда улаан армеец Сидоров». «Нүхэр полковой комиссар, хэлхеэ холбооной рото үдын хоолһоо ерээ, үдэрэй улаан армеец Волошин». «Смирно» Команда, рапорт даргада тус үдэр хэшээлнүүдтэнь түрүүшын лэ ошоходоо үгтэдэг. Ахалагша даргын байхада, бага даргада «смирно» команда, рапорт үгтэнэгүй. Частиин командирай байхада, «смирно» команда ба рапорт сэрэгэй комиссарта частьнууд үгтэдэггүй; энэ ушарта һалбариин командир сэрэгэй комиссарта элидхэнэ, энэнь часть (таһаг) хэнэ. Частиин командирай үгыдэ «смирно» команда, рапорт частиин сэрэгэй комиссарта үгтэнэ. зарим хубидань тус хубиин сэрэгэй алба хаагшадай (дежурна, үдэрэй) мэдэхэгүй дарганарай бүридэлэй нюурай ерэһэн ушарта ахалагша дарга (дежурна, үдэрэй) ерэһэн хүндэ Зогсолтын уставай дүримүүдээр дүтэлжэ, данса харуулхыень гуйдаг. Жэшээ: «нүхэр комбриг, би таниие мэдэнэгүйб, нюурай үнэмшэлгэ харуулхыетнай гуйнаб». Данса шалгалтын гурим удаадахи. Нюурай үнэмшэлгын дээдэ гадарай ара талада эмхи зургаанай гү, али сэрэгэй частиин тамгаар захынь баригдаха ёһотой фотокарточка харыш. Зурагые үнэмшэлгын эзэнэй нюуртай сасуула. Нэгэдэхи ба хоёрдохи хуудаһануудта нэрэ зэргэ, обог, нэрэ, алдар ба тушаал унша. Зургаадахи хуудаһан дээрэ гар табилгануудай ба хэблэлэй бии байһые шалгаад, үнэмшэлгэ бусаагты. Ерэһэн хүн сэхэ дарга болоо һаа, «номгон» (найдахада) командаяа үгэжэ, дээрэ заагдаһанай ёһоор рапорт үгэхэ. Улаан армида хамаадалай, бэе бэеэ хүндэлэлгын, сэрэгэй зулгы зангай тэмдэг болгон, сэрэгшэд бэе бэеэ амаршална. Ондоо сэрэгэй алба хаагшые хэзээ амаршалхаб гэжэ хэзээдэшье бү хүлеэ. Всём прекрасним гребнем. Мэндэшэлхэеэ һуугшад бодоно. Дорюунаар, огсомоор бодо. «Интернационал» гэһэн магтаал гүйсэдхэхэдөө, байгуулга дотор байхадаа (жагсаалнууд, харалганууд болон ниитын газарнуудта)" номгон" гэһэн байдал абтадаг; малгай үмдөөд, тэрээндэ хабсаргаад, дуулалай дүүрэтэр иимэ байдалда зогсохо.

1930-1940-ээд онуудта СССР-эй ВС-эй РККА-гай сэрэгэй алба хаагшадай үдэр бүриин хангалгын гуримууд

1934 ондо РККА-да ажалай ба хамгаалгын Зүблэлэй (ЗУУН) № К-29 сс 06 `тогтоолоор абтаа № К-29 сс от 06 `.03 красноармейскэ гол гагнууряар үдэр бүриин хангалтын удаадахи гуримууд нэбтэрүүлэгдээ (1-дэхи Гурим):

Эдеэнэй нэрэмжэ Хэмжээн граммаар 1. Хара хилээмэн 600 2. Шэниисын хилээмэн 96 % 400 3. Шэниисын талхан 85 % (подболтная) 20 4. Будаа элдэб 150 5. Макарон зүйлнүүд 10 6. Мяхан 175 7. Загаһан (сельдь) 75 8. Сало (амитадай тоһон) 20 9. Ургамал тоһон 30 10. Хартаабха 400 11. Капуста (эһээһэн ба квашеная и свежая) 170 12. Свёкло 60

Эдеэнэй нэрэмжэ Хэмжүүр граммаар 13. Морковь 35 14. Мангир 30 15. Ногоон, үндэһэнүүд 40 16. Томат-пюре 15 17. Перец 0,5 18. Лавровый лист 0,3 19. Саахар 35 20. Сай (һара) 50 21. Дабһан 30 22. Саван (һара) 200 23. Горчица 0,3 24. Уксус 3

1941 оной май һарада 1-дэхи нормо мяханай бага болоходо хубилгагдаһан байна (150 грамм хүрэтэр) ба загаһа (100 грамм хүрэтэр) ба овощ нэмэгдээ.

1941 оной сентябрь һараһаа 1-дэхи нормо гансал дайшалхы частьнуудые хангахын тула орхигдоо, харин хүдэлжэ байһан армиин бүридэлдэ ородоггүй ара талын, харуулай ба сэрэгүүдэй ашада хангалгын доодо хэмжээнүүд хараалагдаа һэн. Энэл үедэ хүдэлжэ байһан армиин дайшалхы частьнуудта нэгэ хүндэ үдэрэй 100 грамм хэмжээнэй архи үгэжэ эхилээ. Бусад сэрэгшэдтэ архи гансал гүрэнэй болон полкын һайндэрнүүдээр (жэлэй арба дахин шахуу) найдадаг байгаа. Сэрэгэй алба хаагша эхэнэрнүүдтэ мылэ үгэлгэ 400 грамм болотор дээшэлүүлэгдэһэн байна. Эдэ гуримууд дайнай бүхы үедэ хүдэлдэг байгаа.

Үсөөн тоото үндэһэ яһатанай РККА-гай хубинууд (үндэһэтэнэй бүрилдэлнүүд)

Мүн харагты: РККА-гай үндэһэтэнэй сэрэгэй һалбаринууд; Коренизаци

Граждан дайнай үедэ үндэһэтэнэй шэнжээр байгуулагдаһан партизан частьнууд бии болоо. 1920 оной майн 10-да Ленинэй гар табилгатай ажалай ба хамгаалгын Зүблэлэй «Сибириин, Туркестанай ба бусад захын ород яһанай бэшэ эрхэтэдые Улаан Армиин зэргэдэ татаха тухай» тогтоол гараа. Энэ тогтоол нютагай арадуудай түлөөлэгшэд РККА-да ородуудтай адли татагдаха ёһотой, гэхэтэй хамта зарим үндэһэ яһатанай түлөөлэгшэдые уряалһаа сүлөөлхэ арга боломжо олгодог байгаа. Хубисхалай урда тээхи үедэ тогтоһон зарим үндэһэ яһатанай түлѳѳлэгшэдые дуудахагүй дүршэл бодото дээрээ зарим үедэ сахигдаһан байгаа. 1922 оной сентябриин 6-ай Совнаркомой 1901 ондо түрэһэн эрхэтэдые уряалха тухай тогтоолдо тэмдэглэгдээ:

Эрхэтэд, өөрынгөө үндэһэтэнэй, ажаһуудалай ба эдэй засагай эрхэ нүхэсэлнүүдээрээ урид сэрэгтэ татагдахадаа, сэрэгэй зэргэдэ татагдаагүй эрхэтэдые тус тогтоолой ёһоор сүлөөлхэ уряаһаа

РККА-да үндэһөөрнь бүрилдүүлгэ үндэһэтэнэй шэнжээр бүридхэгдэһэн сэрэгэй частьнуудые байгуулгада, сэрэгэй албанда үндэһэн хэлэнүүдые хэрэглэлгэдэ, үндэһэтэнэй сэрэгэй-һуралсалай эмхинүүдые байгуулгада ба тодорхой үндэһэ яһатанай нюурнуудта сэрэгэй һуралсалай эмхи зургаануудта һууринуудые тусхайтаар хараалалгада элирээ. Ород бэшэ бүлэгүүдые Улаан Армиин «нэмэлтэ хүсэнэй эхин» гэжэ тоолодог Михаил Васильевич Фрунзе үзэл сурталшан болоо. Аяар 1924 оной һүүл багта Уласай хубинууд ба нэгэдэлнүүд зарим уласуудта байгаа — Грузин, Армян, Азербайджан, Белорус, Бухара ба Украин ССР, Крымэй, Яхадай ба Дагестанай АССР-тэ.

Үндэһэтэнэй хубинуудые байгуулхын тула мүн лэ «сугларалга» гэжэ нэрлэгдэдэг хэрэглэгдээ — нэгэ угсаатанай түлөөлэгшэд ёһын тэдыдэ үндэһэтэнэй гэжэ тоологдодоггүй газар дэбисхэрэй сэрэгэй нэгэ хубида зэргэлээ. Аяар 1926 оной уряада «националнуудай» тооһоо сэрэгтэ татагшадай 75 хубинь «концентрацида» абтаһан байна.

Үндэһэтэнэй сэрэгэй частьнуудай мэдэлдэ оролго 1934 ондо эхилээ һэн. 1934 оной хоёрдохи хахадта украин ба белорус хубинууд юрын бүрилдэлнүүд болгогдоһон байгаа. Мүн баһа үндэһэн бүрилдэлнүүдые томодхолго хэгдэһэн байна. 1938 оной эхиндэ СССР-тэ оройдоол 27 239 хүн байгаа, тэдэнэй 69 хубинь (18 695 хүн) « титульнэ» үндэһэ яһатанай түлөөлэгшэд байгаа. Энэ РККА-гай тоогой хоёр хубиһаа бага байгаа. 1938 ондо РККА-да 1448,0 мянган хүн байгаа. 1938 оной мартын 7-до ВКП(б) — ГЭЙ ЦК-гай хамтын тогтоол ба «РККА-гай үндэһэн хубинууд ба байгуулганууд тухай» ГЭҺЭН СССР-ЭЙ СССР-ЭЙ АРАДАЙ комиссарнуудай Зүблэл заабарилаа:

• РККА-гай бүхы үндэһэтэнэй хубинуудые "экстерриториальна бүридэлтэй бүхэсоюзна, хубинуудай болон нэгэдэлнүүдэй байрлахые тус тустань хубилгажа " шэнээр бүридхэхэ;
• " Үндэһэн уласуудай болон можонуудай эрхэтэдые " СССР-эй бусад эрхэтэдтэй хамтын үндэһөөр сэрэгэй албанда татаха.

1938 оной зун болотор РККА-гай бүхы үндэһэтэнэй байгуулганууд тараагдаа.

РККА-гай үндэһэтэнэй бүридэл

1931—1945 онуудта РККА-гай ажалшадые үндэһэ яһатанаар хубаарилга (хубиин бүридэлдэ хуби):

• 1931 оной 1 һарын 1 — дэ: 64,55 % — ородууд, 18,43 % — украиншууд, 4,9 % — белорусууд, 0,74 % — Дунда Азиин арадууд, 1,14 % — армянууд, 0,45 % — азербайджанууд, 1,23 % — грузинууд;
• 1936 оной январиин 1 — дэ: 66,16 % — ородууд, 19,39 % — украиншууд, 3,69 % — белорусууд, 0,79 % — Дунда Азиин арадууд, 0,78 % — армянууд, 0,52 % — азербайджанууд, 0,63 % — грузинууд;
• 1937 оной январиин 6 — да (сэрэгэй тоолон бэшэлгээр): 66,22 % — ородууд, 19,53 % — украиншууд, 3,76 % — белорусууд, 0,66 % — Дунда Азиин арадууд, 0,79 % — армянууд, 0,52 % — азербайджанууд, 0,8 % — грузинууд;
• 1938 оной февралиин 1 — дэ: 66,14 % — ородууд, 18,94 % — украиншууд, 3,41 % — белорусууд, 0,87-Дунда Азиин арадууд, 0,8 % — армянууд, 0,29 % — азербайджанууд, 0,8 % — грузинууд;
• 1939 оной 1 һарын 17 — до (сэрэгэй тоололгоор): ородууд — 65,73 %, украиншууд — 19,31 %, белорусууд — 3,64 %, Дунда Азиин арадууд — 1,39 %, армянууд — 0,78 %, азербайджанууд-0,36 %, грузинууд-0,8 %;
• 1940 оной январиин 1 — дэ: ородууд — 63,98 %, украиншууд — 18,79 %, белорусууд — 3,67 %, Дунда Азиин арадууд — 2,63 %, армянууд — 0,93 %, азербайджанууд-0,54, грузинууд — 1,07 %;
• 1940 оной июлиин 1 — дэ: ородууд — 60,97 %, украиншууд — 19,58 %, белорусууд — 4,13 %, Дунда Азиин арадууд — 4,22 %, армянууд — 0,94 %, азербайджанууд-0,9 %, грузинууд — 1,2 %;
• 1941 оной 1 һарын 1 — дэ: ородууд — 56,39 %, украиншууд — 20,24 %, белорусууд — 4,35 %, Дунда Азиин арадууд — 5,32 %, армянууд — 1,18 %, азербайджанууд — 1,09 %, грузинууд — 1,37 %, татарнууд — 1,99 %, еврейнүүд-1,84 %.

1926—1938 онуудта

1931 оной январиин 1-һээ 1939 оной январиин 17 болотор Улаан Армида славянууд тон булюу байгаа, тэдэ РККА-гай ажалшадай 88-90 % болодог һэн.

1939—1945 онуудта

1939 `-1940 онуудта РККА-гай үндэһэтэнэй бүридэл горитойгоор хубилаа:

• Дунда Азиин арадуудай түлөөлэгшэдэй хуби 3 дахин ехэ болоо — 1,39 хубиһаа (1939 оной январиин 17-до) 5,32 хуби болотор (1941 оной январиин 1-дэ);
• Азербайджанецуудай хуби 3 дахин ехэ болоо-0,36 хубиһаа 1,09 болотор %;
• Ородуудай хуби горитойгоор доошолоо — 65,73 хубиһаа (1939 оной январиин 17-до) 56,39 хуби болотор (1941 оной январиин 1-дэ) украинынхидай ба белорусуудай хубиин зарим тэды дээшэлхэдэ.

1941—1944 онуудта Улаан армида Дунда Азиин арадуудай түлөөлэгшэдһөө олон тоото офицернүүдэй бүридэл бүрилдөө, тиихэдэ 1941 ондо эдэ арадуудай офицернүүд үсөөн байгаа. Улаан армиин офицернүүд байгаа (политсостав ба ВВС хараада абангүйгөөр):

• 1941 оной 6 һарын 1 — 293 узбек, 93 туркмен, 437 казахууд;
• 1945 оной майн 1 — дэ-4441 узбек, 3344 туркмен, 8028 казах, 9052 киргиз ба 1366 таджик.

Дунда Азиин арадуудай офицернүүдэй гол хубинь дайнай эсэстэ ябаган сэрэгтэ алба хээ. Хэрбээ 1941 оной июниин 1-дэ (политсостав ба ВВС хараада абангүйгөөр) ябаган сэрэгтэ 293 узбек офицернүүдһээ 107 хүн алба хээ һаа, 437 казах офицернүүдһээ 200 хүн ябаган сэрэгтэ алба хээ һаа, 1945 оной майн 1-дэ (политсостав ба ВВС хараада абангүйгөөр) 4441 офицер-узбекһээ 2931 хүн ябаган сэрэгтэ алба хээ, харин 8028 офицер-казахуудһаа 5662 хүн ябаган сэрэгтэ алба хээ.

РККА-гай офицернүүдэй бүридэлдэ 1941—1945 онуудай туршада (политсостав БОЛОН ВВС хараада абангүйгөөр) горитой хубилалтанууд болоо:

• Ород офицернүүдэй бүридэлэй хуби ба тэрэнэй тоо ургаа. 1941 оной июниин 1-дэ 229 897 ород офицернүүд байгаа (офицернүүдэй бүридэлэй 61,5 %), харин 1945 оной майн 1-дэ 923 024 ород офицернүүд байгаа (офицернүүдэй бүридэлэй 66,8 %);
• Офицернүүдэй дунда украинынхидай хуби доошолоо, харин офицернүүдэй-украинынхидай тоо дээшэлээ. 1941 оной июниин нэгэндэ 86 353 офицер-украинец байгаа (офицернүүдэй бүридэлэй 23,1 %), харин 1945 оной майн 1 — дэ-227 324 офицер-украинец (офицернүүдэй бүридэлэй 16,4 %);
• Прибалтикын арадуудай офицернүүдэй хуби (харин литовцуудай ушарта — баһа тоо) бага болоо. 1941 оной 6 һарын 1-дэ 1510 эстон, 1556 литовец, 1432 латыш офицернүүдэй дунда байһан ба 1945 оной 5 һарын 1 — дэ 2493 эстон, 982 литовец, 2029 латыш;
• Еврей офицернүүдэй тоо ба хуби дээшэлээ. 1941 оной 6 һарын 1-дэ 15 469 еврей офицер (офицернүүдэй бүридэлэй ниитэ тоогой 4,1 %), 1945 оной 5 һарын 1 — дэ 63 845 еврей офицер (офицернүүдэй бүридэлэй ниитэ тоогой 4,6 %) байба;
• Офицернүүдэй дунда карел-финнүүдэй тоо ба хуби дээшэлээ. 1941 оной 6 һарын 1 — дэ 207 хүн, 1945 оной 5 һарын 1-дэ 1113 хүн байгаа.

РККА-да ахалагша офицернүүд (майорнууд, подполковнигууд ба полковнигууд) 1944 оной майн 1-дэ (арадай оборонын комиссариадай түбэй управленигүй) тоологдодог байгаа (хаалта соо энэ шатын офицернүүдэй дунда хуби үгтэнхэй):

• Ородууд-73 992 хүн (67,59 %);
• Украинцев — 16 631 хүн (15,23 %);
• Еврейнүүд-8595 хүн (7,87 %);
• Белорусов-4431 хүн (4,05 %);
• Армян-1122 хүн (1,02 %);
• Грузин-860 хүн (0,78 %);
• Татаар-721 хүн (0,66 %);
• Азербайджан-280 хүн (0,25 %);
• Чуваш-270 хүн (0,24 %);
• Мордванууд-268 хүн. (0,24 %);
• Эстонцууд-268 хүн (0,24 %);
• Латышууд-224 хүн (0,21 %).

Филателидэ

ССР-эй Холбоондо гаргагдаһан олон шууданай марканууд РККА-гай сэдэбтэ зорюулагданхай.
Маркануудай ойн баярай дугаарнууд доро үгтэнэ:

• СССР-эй хэлхеэ холбооной маркнуудай сери, 1928 он:РККА -да 10 жэл
• 
• 
• 
• 

• Хэлхеэ холбооной маркнуудай сери, 1938 он: РККА-да 20 жэл
• 

Ажаглалтанууд

Эшэ үндэһэнүүд

Ном зохёол

Ссылкэнүүд

Ород армиин түүхэ
	Эртэ Урдын Оросй Сэрэг
	Новгородой сэрэг
	Орос гүрэнэй сэрэг
	I-дэхи Петр хаанай сэрэг
	Оросой Эзэнтэ хаанай сэрэг
	Орос сэрэг
	Хүдэлмэришэ-Таряашадай Улаан Арми
	СССР-эй зэбсэгтэ хүсэнүүд
	Оросой Холбоото Уласай Зэбсэгтэ хүсэнүүд

• Сайт, посвящённый РККА (неопр.).
• Бронетанковые и механизированные войска Великой Отечественной войны (неопр.).
• История и реконструкция Рабоче-Крестьянской Красной Армии (неопр.).
• Создание РККА (неопр.).
• Нормы продснабжения, питания и доппитания РККА (неопр.).