Мошкин Николай Ильич

Сүлөөтэ Нэбтэрхы Толи — Википеэдиһээ
Мошкин Николай Ильич
Мошкин, Николай Ильич.jpg
Түрэһэн үдэр 1973 оной январиин 2(1973-01-02) (53 наһатай)
Түрэһэн газар
Гүрэн
Эрдэм шэнжэлэлгын һалбари Машиностроени, унаа тээбэри, арга оньһо тодорхойлолго
Ажалладаг газар РАН-ай СО-гой монгол шудлалай, буддын шажан болон түбэд шэнжэлэлгын институт
Эрдэмэй зэргэ техническа эрдэмүүдэй доктор
Эрдэмэй нэрэ профессор
Шагнал ба урмашуулганууд Буряад Уласай Арадай Хуралай Хүндэлэлэй грамота (2019)

Никола́й Ильи́ч Мо́шкин (1973 оной январиин 2(1973-01-02) (53 наһатай), Улаан-Үдэ түрэһэн) — ородой эрдэмтэн, техническэ эрдэмэй доктор, профессор. СО РАН-ай монгол шудлалай, буддын шажан болон түбэд шэнжэлэлгын институдай юрэнхы асуудалнуудаар захиралай орлогшо (2023 онһоо[1][2]), Буряадай гүрэнэй ехэ һургуулиин ректор (20152021)[3].

Намтар

Тэрэ 1973 оной январиин 2-то Улаан-Үдэ хотодо түрэһэн юм.

1995 ондо Зүүн Сибириин технологическа дээдэ һургуули (мүнөө зүүн Сибириин гүрэнэй технологиин ба хүтэлбэриин ехэ һургуули) «Автомашина ба автомобильна ажахы» гэһэн мэргэжэлээр «Инженер-механик» гэһэн мэргэжэл олгожо дүүргээ.

1995 ондо ВСТИ-гэй «Автомобильнууд» кафедрын туһалагшын тушаалда абтаа һэн.

1998 ондо Эрхүүгэй гүрэнэй хүдөө ажахын академидэ техническэ эрдэмэй кандидадай нэрэ зэргэ хамгаалаа һэн. Диссертациин темэ: «Автомобильнуудай пневматическа тормозой татуургын контур илгаруулан таниха динамическа арга».

2002 онһоо — зүүн Сибириин гүрэнэй технологиин ба хүтэлбэриин университедэй дэргэдэхи ДМ 212.039.06 диссертационно зүблэлэй гэшүүн (зүблэл ажалаа болюулба)[4].

2006 ондо Мошкинда доцент гэһэн эрдэмэй нэрэ зэргэ олгогдоо һэн.

2007 ондо Сибириин механизациин ба электрификациин институдта (Новосибирск хото) техническэ эрдэмэй докторой нэрэ зэргэ хамгаалаа һэн. Диссертациин темэ: «хүдөө ажахын үүргэтэй автотранспортын хэрэгсэлнүүдэй зангилаануудые ба угсараа түхеэрэлгэнүүдые оньһожоруулагдамал арга зүй ба техническэ үбшэ танилгын хэрэгсэлнүүдые зохёон бэлдэлгэ».

2009 ондо Мошкин Зүүн Сибириин гүрэнэй технологическа университедэй «Автомобильнууд» кафедрын профессорэй тушаалда оруулагдаа, профессорэй эрдэмтэ нэрэ зэргэ 2013 оной декабриин 31-дэ олгогдоо[5].

2010 оной апрелиин 15-да Буряад уласай болбосоролой болон эрдэм ухаанай сайдай нэгэдэхи орлогшын тушаалда томилогдожо, эрдэм ухаанай болон мэргэжэлтэ болбосоролой талаар Хороониие мүн лэ толгойлоо[6]. Энэ тушаалда уласай дээдэ һургуулинуудай, ССУЗ-уудай болон эрдэмэй эмхи зургаануудай ажал ябуулга хинажа байгаа. Мошкинай хүдэлхэ үедэ яаманда «Болбосорол, эрдэм ухаан ба залуушуулай бодолго хүгжөөлгэ» гэһэн гүрэнэй программын хэмжээндэ дунда мэргэжэлэй болбосоролой (СПО) байгуулга шэнэдхэлгэ эхилһэн байна[7]. Эрилтэтэй мэргэжэлнүүдээр мэргэжэлтэдые бэлдэхын тула 2013 онһоо байдалда хэрэгтэй мэргэжэлнүүдэй олон үүргэтэ түбүүдые (МЦПК) байгуулга гол түлэбүүд болоо[8][9]ба СПО-гой һуралсалай эмхинүүдэй хоорондо бюджедэй һууринуудые мүрысөөтэ хубаарилга нэбтэрүүлгэ[10]. Буряадай гүрэнэй ехэ һургуулиин ректорэй уялга дүүргэгшын тушаалда орохын урда тээ, 2015 оной январь хүрэтэр Буряад уласай болбосоролой болон эрдэм ухаанай сайдай нэгэдэхи орлогшын тушаал эзэлээ[11][12].

2015-2021 онуудта Буряадай гүрэнэй ехэ һургуулиин ректор байгаа.

БГУ-гай ректорэй тушаалһаа бууһанай удаа 2021 ондо Оросой Эрдэмэй академиин Сибириин таһагай (СО РАН) байгуулгада ажалда орожо, 2022 ондо РАН-ай СО-гой Буряадай эрдэмэй түбэй Юрэнхы асуудалнуудаар захиралай орлогшын тушаал эзэлээ (БНЦ СО РАН)[13].

2023 оной декабрь һарада, РАН-ай СО-гой БНЦ-гэй шэнэдхэн эмхидхэлгын ба нэгэдэлгын эхилһэнэй удаа СО РАН-ай монгол шудлалай, буддын шажан ба түбэд шэнжэлэлгын институт (ИМБТ СО РАН)[14], Мошкин ниитэ асуудалнуудай талаар захиралай орлогшын тушаал нэгэдэмэл шэнэ байгуулгада зандань үлөөгөө.

Эрдэмэй ажаябуулга

Н. И. Мошкинай эрдэмэй ажал ябуулга машина бүтээлгын ба унаа тээбэриин һалбарида, тодорхойлбол, авто-унаа тээбэриин хэрэгсэлнүүдые оньһоной талаар элирүүлгэдэ ба ашаглалгада зорюулагдаһан шэнжэлгэнүүдтэ шэглүүлэгдэнхэй[15].

Шагналнууд

Ажаглалтанууд

  1. Сотрудники. Институт монголоведения, буддологии и тибетологии СО РАН. Дата обращения: 12 март 2026. Архивировано 4 август 2025 года.
  2. Умы учёных Бурятии продолжает волновать наследие «исчезнувшего» БНЦ. Новая Бурятия. Дата обращения: 12 март 2026. Архивировано 15 сентябрь 2024 года.
  3. Николай Мошкин утверждён ректором БГУ на 5 лет. Байкал-Daily. Дата обращения: 12 март 2026. Архивировано 13 октябрь 2021 года.
  4. Сведения о защите диссертации на соискание ученой степени кандидата технических наук Гылыкова Саяна Жаргаловича. Дальневосточный государственный аграрный университет. Дата обращения: 12 март 2026.
  5. Николай Мошкин стал профессором. Азиатская Россия. Дата обращения: 11 март 2026. Архивировано 23 май 2025 года.
  6. Николай Мошкин назначен первым замминистра образования Бурятии. Байкал-Daily. Дата обращения: 12 март 2026.
  7. Государственная программа Республики Бурятия «Развитие образования, науки и молодежной политики». docs.cntd.ru. Дата обращения: 12 март 2026. Архивировано 12 март 2026 года.
  8. Многофункциональный центр прикладных квалификаций. Бурятский республиканский техникум строительных и промышленных технологий. Дата обращения: 12 март 2026.
  9. Инвестиционная стратегия Республики Бурятия до 2020 года. Официальный портал Республики Бурятия. Дата обращения: 12 март 2026.
  10. Среднее профессиональное образование. Министерство образования и науки Республики Бурятия. Дата обращения: 12 март 2026. Архивировано 24 июнь 2024 года.
  11. Николай Мошкин покидает пост ректора БГУ. bsu.ru. Дата обращения: 12 март 2026. Архивировано 3 август 2024 года.
  12. Скандально известный Николай Мошкин официально возглавил Бурятский госуниверситет. Информ Полис. Дата обращения: 12 март 2026.
  13. Мошкин Николай Ильич. Бурятский научный центр СО РАН. Дата обращения: 11 март 2026. Архивировано 13 январь 2025 года.
  14. Приказ Минобрнауки России о реорганизации ИМБТ СО РАН и БНЦ СО РАН. Сибирское отделение РАН. Дата обращения: 12 март 2026. Архивировано 17 январь 2025 года.
  15. Мошкин Николай Ильич. Имена Бурятии. Дата обращения: 12 март 2026. Архивировано 25 сентябрь 2022 года.