Геноцидһээ хохидогшо зүблэлтын арадай дурасхаалай үдэр

Сүлөөтэ Нэбтэрхы Толи — Википеэдиһээ
Геноцидһээ хохидогшо зүблэлтын арадай дурасхаалай үдэр
Фашис богоолшолгодо туугдан баригдаһан зүблэлтын эрхэтэдые абархын тула зүблэлтын сэрэгшэдые баруун зүг руу түргөөр дабшахыень уряалһан Эсэгэ Ороноо Хамгаалгын Агууехэ дайнай үеын Плакат
Фашис богоолшолгодо туугдан баригдаһан зүблэлтын эрхэтэдые абархын тула зүблэлтын сэрэгшэдые баруун зүг руу түргөөр дабшахыень уряалһан Эсэгэ Ороноо Хамгаалгын Агууехэ дайнай үеын Плакат
Түхэл Орос гүрэнэй дурасхаалай үдэр
Хуулита ёһоор Эсэгэ Ороноо Хамгаалгын Агууехэ дайнай үедэ нацистнуудай ба тэдэнэй туһамаршадай үйлэдэһэн совет арадай геноцид тухай дурасхаалай үдэр
Үшөө тиихэдэ Зүблэлтын арадай геноцид тухай дурасхаалда ниитэ нэгэн үйлэнүүдэй үдэр
Удха Зүблэлтын арадай геноцид тухай түүхэтэ дурасхаал сахин хамгаалга, түүхэ хуурмаг болголгодо эсэргүүсэлгэ
Тогтоогдоһон 2025 оной декабриин 29
Тэмдэглэгдэнэ

  Орос гүрэн

Һара\үдэр Апрелиин 19
Ёһо заншал Болбосоролой хэмжээ ябуулганууд (дурасхаалай хэшээлнүүд, лекцинүүд), дурасхаалай акцинууд (сэсэгүүдые табилга, митингнүүд), соёл-гэгээрэлэй хэмжээ ябуулганууд (үзэсхэлэнгүүд, танилсуулганууд)

Геноцидһаа хохидогшо зүблэлтын арадай дурасхаалай үдэр (ород хэлэн День па́мяти же́ртв геноци́да сове́тского наро́да) — «1941-1945 онуудай Эсэгэ ороноо хамгаалгын Агууехэ дайнай үедэ зүблэлтын арадай геноцидһээ хохидогшодой дурасхаал мүнхэлхэ тухай» гэһэн Холбоото Уласай хууляар албан ёһоор тогтоогдоһон россида дурасхаалта үдэр. Жэл бүри апрелиин 19-дэ тэмдэглэгдэдэг. Дүүрэн нэрэмжэ: «Эсэгэ Ороноо Хамгаалгын Агууехэ дайнай үедэ нацистнуудай болон тэдэнэй туһамаршадай үйлэдэһэн совет арадай геноцид тухай дурасхаалай Үдэр»[1].

Түүхэ

2025 оной ноябрь һарада Гүрэнэй дүүмын һунгамалнуудай бүлэг дурасхаалта шэнэ үдэр тогтоохо тухай хуулиин түсэл хаража үзэлгэдэ оруулаа[2]. Федерациин Зүблэлэй түрүүлэгшын нэгэдэхи орлогшо Владимир Якушев түрүүтэй «Единая Россия» фракциһаа парламентаринууд үүсхэгшэд болоо, Гүрэнэй Дүүмын вице-спикер Ирина Ярова болон фракциин хүтэлбэрилэгшэ Владимир Васильев[3].

2025 оной декабриин 16-да хуулиин түсэл Гүрэнэй Дүүмэ баталан абаа[4]. 2025 оной декабриин 29-дэ Орос гүрэнэй юрэнхылэгшэ Владимир Путин "сэрэгэй алдар солын үдэрнүүд ба россиин дурасхаалта үдэрнүүд тухай"хуулида хубилалтануудые оруулдаг федеральна хуулида гараа табиба[3]. Зохихо данса хуулита мэдээсэлэй албан ёһоной интернет-порталда табигдаһан байгаа. Хуули 2026 оной январиин 1-һээ хүсэндөө ороо[4].

Түүхэ хуурмаг болголгодо ба зүблэлтэ арадай баатаршалга тухай түүхын үнэниие сахилгада тэрэниие баталан абалга шухала удха шанартай байха гэжэ хуулиин тайлбари бэшэг соо тэмдэглэгдээ[2].

Дурасхаалта һара үдэр шэлэлгэ

Энэ үдэр 1943 ондо СССР-эй Верховно Соведэй Президиум «зүблэлтын граждан зониие ба хүреэлэндэ абтаһан улаан армиин сэрэгшэдые алаһан ба тамалһан зэмэтэй немец-фашис хоротонуудта, тагнуулшадта, эхэ ороноо совет эрхэтэдэй дундаһаа урбагшадта ба тэдэнэй туһамаршадта хэһээлтын хэмжээнүүд тухай» гэһэн 39-дэхи Зарлиг гаргаһан ушарһаа апрелиин 19-эй үдэр шэлэгдэһэн байна[4]. Энэ данса нацистнуудай болон тэдэнэй туһамаршадай СССР-эй эзэмдэгдэһэн дэбисхэрнүүдтэ амгалан зониие үгы хэхэ талаар зорилгодо шэглүүлэгдэһэн ба үргэн дэлисэтэй бодолгые албан ёһоор тэмдэглэһэн ба гэмтэдые харюусалгада хабаадуулгын эрхэ хуулиин үндэһэ һуури тодорхойлһон түрүүшын хуули ёһоной шиидхэбэри болоо[3].

39-дэхи зарлиг зүблэлтэ хуули ёһоной байгуулгада шухаг хэһээлтын янзануудые нэбтэрүүлээ: «Немец, итальян, румынска, венгр, финн фашис хоротонуудта» үлгэжэ толгойн сааза, мүн Эхэ оронойнгоо тагнуулшадта ба урбагшадта, мүн нютагай хүн зонһоо туһамаршадтань 15-һаа 20 жэл болотор болзорто хаатаргын ажал. Эдэ гэмтэ хэрэгүүдэй талаар хэрэгүүдые хаража үзэлгэ сэрэгэй-хээрын сүүдүүдтэ даалгагдаһан байгаа.

Контекст ба удха

Дурасхаалта үдэр тогтоолго эсэгэ ороноо Хамгаалгын Агууехэ дайн тухай, тодорхойлбол, амгалан ажаһуугшадай гай гашуудал тухай түүхэтэ дурасхаал сахиха талаар гүрэнэй бодолгын хуби болоо[5]. Гүрэнэй Дүүмын түрүүлэгшэ Вячеслав Володинай хэлэһээр, СССР-тэ 13 сая гаран эрхэтэн немец-фашис эзэмдэлгэһээ хохидоо[2].

«Геноцид тухай дурасхаалда ниитэ нэгэн үйлэнүүдэй Үдэр» гэһэн Орос гүрэнэй хэмжээ ябуулга

Жэл бүри апрелиин 19-дэ, 2021 онһоо эхилжэ, Орос гүрэндэ «Эсэгэ Ороноо Хамгаалгын Агууехэ дайнай үедэ нацистнуудай болон тэдэнэй туһамаршадай совет арадые хюдалга тухай дурасхаалда ниитэ нэгэн үйлэнүүдэй Үдэр» гэһэн Бүхэроссиин хэмжээн үнгэргэгдэнэ[6]. Энэ хэмжээн «хэгдэхэ болзоргүй» гэһэн холбоото уласай гэгээрэлэй түсэлэй хэмжээндэ эмхидхэгдэжэ, эзэмдэгдэһэн дэбисхэрнүүд дээрэ зүблэлтэ засагай амгалан эрхэтэд тушаа нацистнуудай ба тэдэнэй туһамаршадай гэмтэ хэрэгүүд тухай түүхэтэ үнэниие сахилгада шэглүүлэгдэнэ.

Хэмжээ ябуулганууд бүхы гүрэн дотор үнгэрнэ. 2022 ондо тэдээндэ 6,5 сая гаран хүн хабаадаа[6][7].

  • «Хэгдэхэ болзоргүй: совет арадай геноцид " гэһэн үзэсхэлэн, Ленинградай можын Зайцево хотодо дурасхаалай комплекс, 2025 оной декабрь

    «Хэгдэхэ болзоргүй: совет арадай геноцид " гэһэн үзэсхэлэн, Ленинградай можын Зайцево хотодо дурасхаалай комплекс, 2025 оной декабрь

  • «Хэгдэхэ болзоргүй "гэһэн үзэсхэлэн, «Курскын байлдаан" гэһэн диорама музей. Белгородско шэглэл " » 2025 оной май

    «Хэгдэхэ болзоргүй "гэһэн үзэсхэлэн, «Курскын байлдаан" гэһэн диорама музей. Белгородско шэглэл " » 2025 оной май

  • Эсэгэ Ороноо Хамгаалгын Агууехэ дайнда Ленинградай можын хүүгэдэй баатаршалга тухай фильм буулгалга, 2024 оной декабрь

    Эсэгэ Ороноо Хамгаалгын Агууехэ дайнда Ленинградай можын хүүгэдэй баатаршалга тухай фильм буулгалга, 2024 оной декабрь


Хэмжээ ябуулгануудай гол хэмжээнүүд:

  • Болбосоролой хэмжээ ябуулганууд: һургуулинуудта, колледжнуудта ба дээдэ һургуулинуудта геноцидой сэдэбтэ зорюулагдаһан ниитэ нэгэн хэшээлнүүд, классай часууд ба лекцинүүд үнгэргэгдэнэ. Хэшээлнүүдэй үедэ сэдэбтэ видеофильмнүүд харуулагдана, тэрэ тоодо «хэгдэхэ болзоргүй» циклһээ, түүхын баримтанууд болон дансанууд зүбшэн хэлсэгдэнэ[8].
  • Дурасхаалай акцинууд: гол заншалнуудай нэгэн хадаа нацис гэмтэ ябадалнуудһаа хохидогшодто зорюулагдаһан дурасхаалай хүшөөнүүдтэ ба хүшөөнүүдтэ сэсэгүүдые табилга болоно. Ветерануудай, засагай түлөөлэгшэдэй болон ниитын эмхинүүдэй хабаадалгатайгаар митинг-реквиемүүд болон баяр ёһололнууд үнгэргэгдэнэ[9].
  • Соёл гэгээрэлэй хэмжээ ябуулганууд: архивай дансануудай сэдэбтэ үзэсхэлэнгүүд, шэнжэлэлгын түсэлнүүдэй танилсуулганууд болон музейнүүдтэ ба номой сангуудта үзэсхэлэнгүүд эмхидхэгдэнэ. Эдэ хэмжээ ябуулганууд ехэ гай гашуудалай хэмжээ эли тодоор харуулжа, геноцидһээ хохидогшодой хуби заяан тухай хөөрэнэ. +[10].

Акцинуудта хабаадагшад гэбэл, һурагшад, оюутад, багшанар, бэдэрэгшэд, гүрэнэй зургаануудай ба үргэн олониитын түлөөлэгшэд болоно[11].

Ажаглалтанууд

  1. ↑ "Федеральный закон от 21.04.2025 г. № 74-ФЗ". 2026-04-16. 
  2. ↑ 1 2 3 Путин подписал закон о Дне памяти жертв геноцида советского народа. РИА Новости (29 декабрь 2025). Дата обращения: 16 апрель 2026.
  3. ↑ 1 2 3 Путин подписал закон об установлении Дня памяти жертв геноцида советского народа. ТАСС (29 декабрь 2025). Дата обращения: 16 апрель 2026.
  4. ↑ 1 2 3 Путин установил День памяти жертв геноцида советского народа. РБК (29 декабрь 2025). Дата обращения: 16 апрель 2026.
  5. ↑ "Глава НЦИП: день памяти геноцида советского народа уже укоренен в общественном сознании". 2026-04-16. 
  6. ↑ 1 2 День единых действий. Без срока давности. Дата обращения: 16 апрель 2026.
  7. ↑ Методические рекомендации по проведению памятных мероприятий, приуроченных к 19 апреля Дню единых действий. memory45.su (19 апрель 2025). Дата обращения: 16 апрель 2026.
  8. ↑ Классный час: «День единых действий, в память о геноциде советского народа...» Инфоурок. Дата обращения: 16 апрель 2026.
  9. ↑ Торжественное возложение цветов в рамках Дня единых действий... Администрация Велижского района (19 апрель 2022). Дата обращения: 16 апрель 2026.
  10. ↑ День единых действий в память о геноциде советского народа. РИА Новости (19 апрель 2025). Дата обращения: 16 апрель 2026.
  11. ↑ Закон об установлении 19 апреля Дня памяти жертв геноцида советского народа подписан президентом. Интерфакс (29 декабрь 2025). Дата обращения: 16 апрель 2026.
"https://bxr.ruwiki.ru/w/index.php?title=Геноцидһээ_хохидогшо_зүблэлтын_арадай_дурасхаалай_үдэр&oldid=363144" хуудаһанһаа абтаһан