Быстров Николай Андреевич

Сүлөөтэ Нэбтэрхы Толи — Википеэдиһээ
Быстров Николай Андреевич
Художник Быстров Николай.jpg
Түрэһэн үдэр 1917 оной ноябриин 7(1917-11-07)
Түрэһэн газар
Наһа бараһан үдэр 1988 оной январиин 1(1988-01-01) (70 наһатай)
Наһа бараһан газар
Гүрэн

Никола́й Андре́евич Быстро́в (1917 оной ноябриин 7(1917-11-07), Хонхолой[d], Буряад Улас түрэһэн — 1988 оной январиин 1(1988-01-01) (70 наһатай), Улаан-Үдэ наһа бараһан) ― зүблэлтын болон Оросой Холбоото Уласай театральна уран зурааша. 1954 онһоо 1978 он болотор Николай Бестужевай нэрэмжэтэ мүнөөнэй ород драмын театрай ахамад уран зурааша (Улаан-Үдэ хото)[1]. Буряад-Монголой АССР-эй урлалай габьяата ажал ябуулагша (1954), Максим Горькиин 100 жэлэй ойдо зорюулагдаһан Бүхэроссиин фестивалиин дипломант (1968).

Намтар

Тэрэ 1917 оной ноябриин 7-до Хонхолой һууринда (Буряад Уласай -мүнөөнэй Мухар-Шэбэрэй аймагай дэбисхэр дээрэ) түрэһэн юм.

1935 ондо Улаан-Үдэдэ паровоз-вагоной заводой дэргэдэхи училищи дүүргээд, һүүлээрнь энэ заводто хүдэлөө. 1937 ондо Улаан-Үдын авиационно заводто хүдэлхэеэ ороод, хүдэлмэришэн залуушуулай үдэшын театрай хабаадагша, театральна кружогой хүтэлбэрилэгшэ байгаа. 1939 ондо Арадай уран бэлигэй байшанда хүдэлжэ эхилээ. 1940 ондо Арадай уран бэлигэй байшанай театральна студиин дэргэдэ эдир харагшын Театр режиссер В.Закатовтай хамта байгуулжа, тэндэ зүжэгшэн, уран зураашаар хүдэлөө.

Москвада болоһон Буряадай искусство болон литературын I ба II декадануудта хабаадаһан[1].

1941 ондо Улаан Армиин зэргэдэ татагдаа, Алас Дурнада алба хээ. Сэрэгһээ табигдаһанай удаа 1943 ондо Алас Дурна зүгэй театрнуудта 1946 он болотор хүдэлөө. Нютагаа 1946 онһоо 1948 он болотор улаан-үдын эдир харагшын Театрта хүдэлөөд, Удаань Ород драмын театртай нэгэдэһэнэй удаа уран зурааша-найруулагшаар хүдэлөө. 1954 ондо Ород драмын театрай ахамад уран зурааша боложо, 1978 он болотор энэ тушаалдаа хүдэлөө[1].

1963 онһоо зүүн Сибириин гүрэнэй соёлой дээдэ һургуулида театрай факультедтэ тайзанай ба гримэй техникээр курс заагаа.

1965 ондо ород драмын театрай дэргэдэ хүүхэлдэйн студи байгуулха үүсхэл гаргаһан, тэрэнь хожомоо республикын хүүхэлдэйн театр болоһон, мүнөө «Үльгэр» театр гэжэ алдаршаһан. 1980 ондо ГИТИС-тэ драмын болон хүгжэмэй театрнуудай уран зураашадай мэргэжэл дээшэлүүлгын курсануудта һураа.

1988 оной январиин 1-дэ Улаан-Үдэдэ наһа бараа[2].

Ажалнууд

Ород, зүблэлтын болон гадаадын классикын удаадахи театральна зүжэгүүдые уран зураашын шэмэглэһээр: А. Н. Островскиин «Бесприданница», «Женитьба Бальзаминова», «Последний хохирогшо», А. П. Чеховэй «Дядя Ваня», «Иванов», А. М. Горькиин «Последние», «Мещане», А. Н. Толстойн «Иван Грозный», У. Шекспирэй «Гамлет», «Отелло», В. Гюго «Мария Тюдор», мольерэй «тартюф», ф. шиллерэй «коварство И Любовь», Ч. Айтматовай «Материнское Поле», С. Лобозёровой «По Соседству мы живем», мүн буряад драматургнуудай Н. Балданогой «П. Балтахинов», Ц. Шагжинай" Тангариг", — бүхыдөө Ород драмын театрай репертуарһаа 180 гаран зүжэгүүд шэмэглэгдэнхэй. Театрай уран зурагай заншалта түхэлөөр хүдэлөө[3].

Дурасхаал

  • 2015 оной ноябриин 17-до Николай Быстровой ажаһууһан гэрэй ханада дурасхаалай самбар тодхогдонхой[4][5].

Шагналнууд ба нэрэ зэргэнүүд

  • Буряадай АССР-эй урлалай габьяата ажал ябуулагша (1954);
  • М. А. Горькиин 100 жэлэй ойдо зорюулагдаһан Бүхэроссиин фестивалиин I шатын Диплом (1968 он);
  • Буряадай АССР-ЭЙ Верховно Соведэй Президиумэй хүндэлэлэй грамота.

Ажаглалтанууд

  1. 1 2 3 Быстров Николай Андреевич (ород хэлэн). Проект «Театральные музеи и архивы России и русского зарубежья». Дата обращения: 2 апрель 2026.
  2. Единый реестр профессиональных художников Российской империи, СССР, «русского зарубежья», Российской Федерации и республик бывшего Советского Союза (XVIII–XXI вв.). Быстров Николай Андреевич / 07.11.1917-01.01.1988 / (ород хэлэн). Профессиональный союз художников России. Официальный сайт. Дата обращения: 2 апрель 2026.
  3. Николай Быстров. Художник-постановщик (ород хэлэн). Сайт «Kino-teatr.ru». Дата обращения: 2 апрель 2026.
  4. В Улан-Удэ открыли мемориальную доску Николаю Быстрову: «Он всю свою жизнь посвятил театру – от и до» (ород хэлэн). Информационное агентство «Байкал Медиа Консалтинг» (19 ноябрь 2015). Дата обращения: 2 апрель 2026.
  5. Мемориальная доска Н.А. Быстрову. Улица Куйбышева, 29. Советский район, Улан-Удэ (ород хэлэн). Дата обращения: 2 апрель 2026.

Ссылкэнүүд