Аяншалга болон айлшадые угтан абалга (үндэһэтэнэй түлэб)

Сүлөөтэ Нэбтэрхы Толи — Википеэдиһээ
Үндэһэтэнэй түлэб «Аяншалга болон айлшадые угтан абалга»
Эхинэй һара үдэр 2021 он
Сайт национальныепроекты.рф

Үндэһэтэдэй түлэб «Аяншалга ба айлшадые угтан абалга» (ород хэлэн Национальный проект «Туризм и гостеприимство») — Орос гүрэнэй үндэһэтэнэй түсэлнүүдэй нэгэн, 2021 ондо эхилһэн, 2024 ондо шэнэлэгдэһэн. Тэрэнэй тодоруулагдаһан зорилго хадаа уласай эдэй засагай һалбарида аяншалгын һалбариин үүргэ дээшэлүүлхэ, 2030 он болотор аяншалагшадай ябасын тоо 140 сая хүрэтэр дээшэлүүлхэ болоно[1].

Түүхэ

Анхан үндэһэтэнэй түсэл «Аяншалгын болон айлшадые угтан абалгын һалбари» гэжэ нэрэтэй байгаа. Тэрэ 2020 ондо хорото титим халдабарита үбшэнэй үедэ зохёогдожо, Оросой Холбоото Уласай Юрэнхылэгшэ Владимир Путинай дэмжэлгэдэ хүртөө[2]. Үндэһэтэнэй түсэл 2021 ондо эхилэгдэһэн[3].

Тэрэ гурбан үүсхэлһээ бүридэһэн байна:

  • Аяншалгын оршон байгуулга хүгжөөлгэ,
  • Аяншалгын албанай бэлэн хүртэмжэ дээшэлүүлгэ,
  • Аяншалгын һалбарида хүтэлбэри һайжаруулга[4].

Оросой Холбоото Уласай Юрэнхылэгшэ 2022 оной октябрь һарада үндэһэтэнэй түсэл хүгжөөлгын болон харюусалгатын ажал ябуулжа байһан Аяншалгын федеральна агентствые (Ростуризм) үгы хэһэн байна. Тэрэнэй ажаүүргэ Эдэй засагай хүгжэлтын яаманда дамжуулагдаа[5]. Үндэһэтэнэй түсэлэй куратораар Засагай газарай Түрүүлэгшын орлогшо Дмитрий Чернышенко үлэбэ.

Уридшалһан дүнгүүд

Аяншалгын болон айлшаар угтаха һалбариин түсэл бэелүүлгэ 2024 оной эсэстэ дүүргэгдэбэ. Тэрэл жэлэй ноябрь һарада уридшалһан дүнгүүдые тобшолол хэхэдээ, тэрэниие бэелүүлгэдэ федеральна бюджедһээ 200 миллиард түхэриг һомологдоо гэжэ Чернышенко онсолон тэмдэглэнэ:

Бүхы харуулалтанууд һайн хүгжэлтэ бии. Жэшээнь, гүрэн дотор аяншалагшадай ябасын тоо 2020 оной 45 саяһаа 2023 ондо 84 сая болотор дээшэлээ. 2024 оной эсэс болотор 92 сая шахуу аяншалагшадай ерэлгэ хүлеэнэбди.

Үндэһэтэнэй түсэлэй шухала шиидхэбэринүүдэй тоодо тэрэ 2027 он болотор туроператорнуудта болон зочид буудалай байрада хандадаг албануудта НДС-һээ сүлөөлхэ тухай, мүн 2030 он болотор зочид буудалай НДС-эй тэг хэмжээе үргэдхэхэ тухай нэрлэбэ[6].

Максим Решетников үндэһэтэнэй түсэл түрүүшын шатадаа хямралай эсэргүү амжалтатай зэмсэг байгаа гэжэ тэмдэглэбэ

Түсэлэй бэелүүлгэ тухай тодорхойлходоо, Эдэй засагай хүгжэлтын сайд Максим Решетников һануулаа, түрүүшын шатада энэнь коронавирусай халдабарита үбшэнэй үрэ дагабариие дабахада туһалһан хямралай эсэргүү хэрэгсэл болоһон байна:

Абтаһан хэмжээнүүдэй ашаар гансашье үйлэдбэриие үлөөхэ бэшэ, мүн оршон байгуулга хүгжөөлгын түсэбүүдые бэелүүлжэ эхилхэ аргатай болоо. Зочид буудалай барилгада хүнгэлэлтэтэй урьһаламжын программанууд болон модульна зошод буудалнуудта тэдхэмжэ үгтэхэ талаар ажал ябуулагдаа. Дотоодын аяншалга хурдан хурдаар хүгжэжэ эхилээ. Олзын хэрэг эрхилэлгэ ургажа байһан эрилтэдэ харюусаа: хүрэнгэнүүд нэмэгдэбэ. 2024 оной түрүүшын хахад жэлдэ олзын хэрэг эрхилэгшэд 377 млрд түхэриг татаа, энэнь нёдондоной энэл хугасаатай харисуулхада 60 % ехэ[7].

Тайлбари

Шэнэлэгдэһэн үндэһэтэнэй түсэл мүнөө «Аяншалга ба зочид буудал» гэжэ нэрэтэй болоод, табан федеральна түсэлнүүдые багтаадаг:

  • Олон таһалгануудые байгуулха,
  • Далайн эрьедэхи курортнууд,
  • Уласай аяншалагшадые татабари,
  • Ажаллаха хүсэн,
  • Аяншалгада үйлэдбэриин дэмжэлгэ[1].

Үндэһэтэнэй түсэл 2030 он болотор түсэблэгдэнхэй. Уласай Юрэнхылэгшэ ВВП-дэ аяншалгын хубиие 5 % хүрэтэр дээшэлүүлхэ зорилго табиһан байна[8].

Гол үйлэ хэрэгүүд

Эдэй засагай хүгжэлтын яаманай үндэһэтэнэй түсэлэй хэмжээндэ, хүтэлбэриин дарга Максим Решетниковай хэлэһээр, гол анхарал хангалга хүгжөөлгэдэ табигдана — байра байдал байгуулха ба үргэдхэхэ, аяншалагшадые татаха шэнэ газарнуудые байгуулха[7]. Һүүлшынхинь лыжна курортнууд, уһанай паркнууд, бүхэли жэлэй туршада зугаа сэнгэлэй паркнуудые тэмдэглэнэ. 59 мянган шэнэ таһалга байгуулха, амаралгын болон зугаа сэнгэлэй байгуулагдаһан оршон байгуулгада жэлдээ 23 сая хүнэй орохо тоо олошоруулха түсэбтэй[1]. Энээнһээ гадна иимэ ажалнууд түсэблэгдэнхэй:

  • Оросой Холбоото Уласай 9 бүридүүлэгшэ эмхинүүдтэ бүхэли жэлэй туршада далайн эрьеын амаралтын газарнуудые байгуулга — 11 түсэл: 72 мянга гаран шэнэ тоо, 80 мянган ажалай һуури бии болоо.
  • Модульна байра байдалай байшангуудай барилга — 10 мянган шэнэ таһалганууд.
  • Оросой Холбоото Уласай можонуудта гаршагта хэмжээ ябуулгануудые үнгэргэхэ, түүхэтэ хотын түбүүдые һайжаруулха, далайн эрье болон аяншалгын маршрудуудые хүгжөөлгэ, капитал бэшэ пристань байгуулха, энэнь аяншалагшадай аяншалгын тоо 7,4 саяар нэмэгдэхэ ёһотой.
  • Аяншалгын һалбариин 57 эмхи зургаануудта «Алмааһалһан үйлэдбэри» гэһэн шэглэлээр хүдэлмэриин үрэ дүн дээшэлүүлхэ түсэлнүүд.
  • Аяншалгын болон зочид буудалай һалбарида һуралсалай-методическа комплекснуудые хүгжөөлгэ ба 53 мянган хүрэтэр һурагшадта кадрнуудые бэлдэлгэ[1].

Үндэһэтэнэй түсэл бэелүүлгэ шүүмжэлэлгэ

Юрэнхылэгшэ Владимир Путин 2021 оной декабрь һарада үндэһэтэнэй түсэлэй бэелүүлэгдэжэ байһые шүүмжэлһэн байна. Тэрэ хэлэһээр, албан тушаалтад үгтэһэн мүнгэнэй 83,1 % гаргашалагдаһан тухай гэжэ мэдээсэнэ, мүнгэнэй ехэнхи хубинь ямаршье бодото ажалда, инфраструктура болон байгууламжануудые барилгада ошоогүй, харин «Туризм.рф» гэһэн корпорациин эхин хүрэнгын нэмэриин түлөө түлбэри оруулагдаа (дотоодын болон гадаадын аяншалга хүгжөөхэ зорилготойгоор Засагай газарай Түрүүлэгшэ Михаил Мишустинэй даалгабарияар 2020 оной декабрь һарада байгуулагдаһан). Гэхэ зуура, гол ажал оройдоол 51 % дүүргэгдээ[9].

Ажаглалтанууд

  1. 1 2 3 4 Основные показатели и мероприятия национального проекта «Туризм и гостеприимство» (ород хэлэн). government.ru. Дата обращения: 3 сентябрь 2025.
  2. Путин поддержал разработку нацпроекта по туризму. Коммерсантъ (16 ноябрь 2020). Дата обращения: 3 сентябрь 2025.
  3. Путин поручил кабмину обеспечить нацпроект по развитию туризма финансированием до 2030 года. Интерфакс-Туризм. Дата обращения: 3 сентябрь 2025.
  4. Туризм и индустрия гостеприимства. Национальныепроекты.рф. Дата обращения: 3 сентябрь 2025.
  5. Путин упразднил Ростуризм. Что важно знать. РБК. Дата обращения: 3 сентябрь 2025.
  6. В России одобрили паспорт нового национального проекта «Туризм и гостеприимство» - Газета.Ru | Новости. Газета.Ru. Дата обращения: 3 сентябрь 2025.
  7. 1 2 Дмитрий Чернышенко: Положительная динамика есть по всем показателям нацпроекта «Туризм и индустрия гостеприимства» (ород хэлэн). government.ru. Дата обращения: 3 сентябрь 2025.
  8. Представлена структура обновленного нацпроекта «Туризм и гостеприимство» до 2030 года. Lenta.ru. Дата обращения: 3 сентябрь 2025.
  9. Путин о туристическом нацпроекте: деньги пошли не на реальную работу. Вести. Дата обращения: 3 сентябрь 2025.