Ринчинова Билигма Жамбаловна

Билигма Ринчинова
Гол мэдээсэл
Дүүрэн нэрэ	Билигма Жамбаловна Ринчинова
Түрэһэн үдэр	1973 оной сентябриин 23(1973-09-23) (52 наһатай)
Эрхэтэнэй эрхын байдал	Оросой Холбоото Улас
Гүрэн	Оросой Холбоото Улас
Мэргэжэлнүүд	оперно дуушан
Дууша хоолой	сопрано
Жанрнууд	оперо, романснууд
Коллективууд	Буряадай гүрэнэй оперо болон баледэй академическэ театр
Шагналнууд	Буряад уласай арадай зүжэгшэн (2012) Буряад Уласай габьяата зүжэгшэн(2006)

Билигма́ Жамба́ловна Ринчи́нова (1973 оной сентябриин 23(1973-09-23) (52 наһатай) түрэһэн) — Оросой буряадай оперын дуушан (сопрано). Буряад Уласай арадай зүжэгшэн (2012), Оросой Холбоото Уласай габьяата зүжэгшэн, Г. Цыдынжаповай нэрэмжэтэ Буряадай гүрэнэй академическэ оперо болон баледэй театрай дуушан.

Намтар

1973 оной сентябриин 23-да Шэтэ можын Агын буряадай автономито тойрогой Зүдхэли нютагта түрөө. Арбан нэгэн үхибүүтэй айлай наймадахи үхибүүн байгаа. Түрүүшын олоной урда үгэ хэлэлгэ дүрбэн наһатайдаа Зүдхэли нютагай хүдөөгэй соёлой байшанда боложо, композитор Юрий Ирдынеевэй «Табан хурган» гэжэ хүүгэдэй дуу гүйсэдхөө.

1996 ондо Чайковскиин нэрэмжэтэ Улаан-Үдын хүгжэмэй училищиин дуунай таһаг дүүргээ. Тэрэл жэлдээ Буряадай гүрэнэй оперо болон баледэй академическэ театрай хоорто абтаһан байна.

2001 ондо зүүн Сибириин гүрэнэй соёл урлалай академидэ һуралсалаа түгэсхөө. 2003 онһоо Буряадай гүрэнэй оперо болон баледэй академическэ театрай оперно труппын гол дуушан болоно.

2006 ондо «Буряад Уласай Габьяата зүжэгшэн» гэһэн хүндэтэ нэрэ зэргэдэ хүртөө. 2006 онһоо 2008 он болотор Москвада Галина Вишневскаягай оперно дуунай Түбтэ (РСФСР-эй арадай зүжэгшэн И. И. Масленниковагай класс) стажировко гараһан байна.

Дуушанай репертуарта 30 гаран түрүү оперно партинууд ороно. Билигма Ринчиновагай концертнэ программанууд урданай ород романснуудые, буряад композиторнуудай зохёолнуудые болон камерна хүгжэм нэгэдүүлнэ. 2012 ондо гурбан дисктэй сольно альбом гаргажа, Буряадай болон Монголой композиторнуудай оперно аринуудай, классическа буряад зохёолнуудай болон шэнэ дуунуудай антологитой танилсуулаа.

2012 ондо дуушанда «Буряад уласай арадай зүжэгшэн» гэһэн хүндэтэ нэрэ зэргэ олгогдоо.

2017 ондо «Бал-маскарад» оперодо Паж Оскарай парти гүйсэдхэһэнэй түлөө Джузеппе Верди «Онегин» гэһэн үндэһэтэнэй оперын шанда дэбжүүлэгдэһэн байна.

Шагналнууд ба зэргэнүүд

• Л. Линховоиной нэрэмжэтэ залуу дуушадай Уласхоорондын мүрысөөнэй Лауреат (1994, 1999);
• Бадма Балдаковай нэрэмжэтэ дуушадай Уласай II мүрысөөнэй Гран-при (2004);
• I Пурэвдоржын нэрэмжэтэ дуушадай уласхоорондын мүрысөөнэй шан (Улаан-Баатар, 2006);
• Буряад уласай габьяата зүжэгшэн (2006);
• Диплом «Самый популярный актёр года I (Улаан-Үдэ, 2008);
• Буряад уласай арадай зүжэгшэн (2012);
• Үндэһэтэнэй оперно шангай II Номинант| / „Онегин“ хоёрдохи түсэбэй роль» шэглэлдэ(2017);
• «Онегин» гэһэн үндэһэтэй оперын IV шангай Номинант (2019);
• Оросой Холбоото Уласай габьяата зүжэгшэн (2023).

Репертуар

• Виолетта — «Травиата» (Дж. Верди);
• Джильда — «Риголетто» (Дж. Верди);
• Норина — «Дон Паскуале» (Г. Доницетти);
• Арюун-Гоохон — «Энхэ-Булат Батор» (М. Фролов);
• Розина — «Севильский цирюльник» (Дж. Россини);
• Микаэла — «Кармен» (Ж. Бизе);
• Адель — «Летучая мышь» (И. Штраус);
• Парася — «Сорочинская ярмарка» (М. Мусоргский);
• Серпина — «Служанка-госпожа» (Дж. Баттиста Перголези);
• Деспина — «Так поступают все» (В. А. Моцарт);
• Паж Оскар — «Бал-маскарад» (Дж. Верди);
• Сюзанна — «Свадьба Фигаро» (В. А. Моцарт).

Бүлэ

Басаганиинь-Сарюна Бальжинимаева. Хүгжэмдэ дуратай. Билигма Ринчиновагай гүйсэдхэһэн «Үлгын дуун» (хүгжэмынь Базыр Цырендашиевай, үгэнь Цырен-Базар Бадмаевай) гэһэн дуунай клип сценарист байгаа. Сарюна Бальжинимаева мүн лэ энэ клиптэ гол рольдо наадаа.

Ажаглалтанууд

Ссылкэнүүд

• Певица Билигма Ринчинова: Высшее благопожелание отца (ород хэлэн).
• Оперная певица из Бурятии отправится в Лабораторию (ород хэлэн).
• Оперная певица из Бурятии вошла в шорт-лист национальной премии «Онегин» (ород хэлэн).