Рагузинский-Владиславич Савва Лукич

Сүлөөтэ Нэбтэрхы Толи — Википеэдиһээ

Экспертиза РАН

Logo-ran-black.png
Проведена экспертиза
Российской академией наук
Подробнее
Aprove.svg

Экспертиза РАН

Arrow-Right.png
Logo-ran.png
Проведена экспертиза
Российской академией наук
Подробнее
Савва Лукич Рагузинский-Владиславич
серб. Сава Владиславић Рагузински
Sava Vladislavic Raguzinski.jpeg
Флаг
Цин эзэнтэ гүрэндэ Оросой бүрин эрхэтэ элшэн сайд
1725 — 1728
Монарх Екатерина II ; Пётр I
Урид ажаллаһан хүн Лоренц Ланг
Халан абагша Василий Фёдорович Братищев[1]
( 1758 онһоо.)
Түрэһэн үдэр 1669 оной январиин 16(1669-01-16)
Османай Эзэнтэ гүрэнэй Дубровницкын улас, Дубровник, Рагузада [2] [3]
Наһа бараһан үдэр 1738 оной июниин 17(1738-06-17) (69 наһатай)
Хүдөөлһэн газар Александро-Невскэ Лаврын благовещенскэ һүмэдэ
Түрэхэдэ үгтэһэн нэрэ Сава Владиславич
Ажаябуулга экономист, дипломат
Шагналнууд
RUS Imperial Order of Saint Andrew ribbon.svg Кавалер ордена Святого Александра Невского
Логотип РУВИКИ.Медиа РУВИКИ.Медиа дахи Медиафайл

Граф Са́вва Луки́ч Рагузи́нский-Владиславич (серб. Сава Владиславић Рагузински; 1669 оной январиин 16(1669-01-16), Ясеник, Гацко[d], Сербиин Улас[d] түрэһэн — 1738 оной июниин 17(1738-06-17) (69 наһатай), Матокса[d], Куйвозовское сельское поселение[d] наһа бараһан — Ородой дипломатическа албанда байһан рагузинска ба ород негоциант, үнэн алдартанай. Хитад руу ород элшэн сайдай яаманиие толгойлжо, Троицкосавск хото, мүнөө Хяагта хото байгуулаа. Мүн эдэй засагай сэдэбүүдээр зохёолнуудай автор гээд мэдээжэ. Бодото статска зүбшэлэгшэ]].

Намтар

Рагуз уласай (эндэһээ «Рагузинский» гэжэ ара нэрэтэй)сербиин дворян угта (Дубровницкая республика) хабаатай байгаа. Залуу наһандаа Францида, Испанида ба Венецидэ худалдаа наймаа хэдэг байгаа.

Оросой гадаадын харилсаанай албаниие Константинополь хотодо эхилжэ, В. В. Голицинай ба Е. И. Украинцевай албан ёһоной бэшэ даабаринуудые дүүргэдэг байгаа. 1703 ондо түрүүшынхиеэ Москва ошоо һэн[4]; Нэгэдүгээр Пётр тэрээндэ арбан жэлэй салин хүлһэнэй грамота үгэжэ, ород наймаашадтай адли түлбэри түлэлгэтэй Оросой Эзэнтэ гүрэндэ сүлөөтэ худалдаанай эрхэ, Сибириин захиралтаһаа гурбан жэлэй туршада үнэгэнэй арһа худалдаха монополи, Орос гүрэн руу оруулха, тэрээнһээ эд бараа гаргаха эрхэ олгобо.[5]. Турцида украинын гетман И. Мазепын нюуса агент (1703—1708).

Рагузинский-Владиславичта хүшөө Шлиссельбургдэ
Рагузинский-Владиславичта хүшөө Херцег-Нови, Черногоридо

1708 онһоо Москвада байрлан һуурижаа. Орос гүрэндэ андалдаанай зэд хашарһа хэбтэ сохилго үүсхээ[6]. 1710 ондо газаахи зүбшэлэгшын тушаал зэргэтэй болоо һэн. 1711 ондо Черногоридо ба Молдавида Оросой Эзэнтэ гүрэнэй түлѳѳлэгшэ байгаа; Балканай хахад аралай славянуудые турциин дарлалтаһаа сүлѳѳлхэ зорилготойгоор Прутскын дайшалха аянай бодол дэмжээ. 1711 ондо рагузска уласһаа графай нэрэ солоор хайрлагдаа һэн.

Antonio Vivaldi - La verità in cimento - title page of the libretto - Venice 1720.png

Нэгэдүгээр Пётр Хаанай түлөөлэгшэ боложо Римдэ ба Венецидэ (1716—1722) хэлсээ хэһэн байна. Антонио Вивальди 1720 ондо Тэрээндэ La verità in Cemento (RV 739) оперо зорюулаа. I Петрой даабаряар Италида Зунай сэсэрлигэй барималнуудые захиба, Санкт-Петербург Италиин мэргэжэлтэдые, мүн Петрой мастерскойн зэр зэмсэгүүдые ба хэрэгсэлнүүдые эльгээбэ. Папаһаа Таврическа Венерын эртэ урдын хүшөө бэлэг абаа[6][7].(мүнөө Эрмитажда хадагалагданхай).

1725 ондо Цинт Хитадта Оросой бүрин эрхэтэ элшэн сайдаар томилогдожо, үндэр урлалтай үүргэеэ (Владиславичай элшэн сайдай яаман) дүүргэжэ, эхиндээ Буринска трактат, удаань, тэрэнэй үндэһөөр, (1727) Хяагтын хэлсээ баталһан юм.

1728 ондо Петербург бусахадаа, Гэгээн Александр Невскиин орденоор шагнагдажа, бодото статска советник болгогдоо һэни[6]. Оросой Эзэнтэ Гүрэнэй засагай газарта Цинь эзэн хаанта гүрэн тухай тодорхой бэшэг зохёогоо. Хожомынь Орос-цин худалдаа наймаанай элдэб хэлсээнүүдтэ ба шиидхэгдээгүй асуудалнуудые зүбшэн хэлсэлгэнүүдтэ хабаадаа.

Матоксын мыз дээрэ 17 (28) июнь 1738 наһа бараа, Александро-Невскэ лавранай июниин 23 Благовещенскэ церковьтэ хүдөөлүүлэгдээ[8], тэрэнэй дурасхаалда (2010 оной сентябриин 24) дурасхаалта самбар үлгэгдэнхэй[6]. Рагузинскиин түрүүшын хүшөө Шлиссельбургда (2011 оной июнь) тодхогдоо[9].

Гэр бүлэ

Хоёр дахин гэрлэһэн:

  • түрүүшын һамган, гэлэн лама соо-Феофани (1726 оной январиин 18), Александро-Невскэ лаврада С-Петербургда хүдөөлүүлэгдэнхэй. Гэр бүлэ С-Петербургда Ордоной эрье дээрэ, граф Ф. М. Апраксинай гэрэй хажууда өөрын гэртэ ажаһуудаг байгаа. Хойшодоо хоёр гэр Үбэлэй ордоной бүридэлдэ ороо һэн;
  • 1718 он багаар Венецидэ венециин нобил Камилл Травизаниин басаган Вергилия Тревизанитай гэрлээ; үбгэнэйнгөө наһа бараһанай һүүлээр тэрэ Венецидэ ажаһуугаа.

1-дэхи гэрлэлгэһээ үхибүүгүй хүбүүн байгаа, хубарагууд боложо һахил абаһан байна, хоёрдохи гэрлэлгэһээ-бага наһандаа наһа бараһан гурбан басагад.

Гэрээд үгэ захяа

Захяа Савва Лукич бэшэһэн (1738 оной апрелиин 22). Үхибүүдээ дабажа гараад, (1737) бага оросой Зиндаата буусаяа- Нэгэ дүгээр Петр Алексеевичэй, зээ хүбүүндээ, граф Гаврил Ивановичта бэлэглэһэн маятнигуудые худалдаһан юм. Лифляндын маетностьнууд (1738) Юстиц-коллегиин Вице-президентдэ Лифляндын, Эстляндын ба Финляндиин хэрэгүүдэй камерануудые-юнкер барон Менгдендэ худалдаа. С-Петербургын уезддэ үлэһэн маятнигууд ба зөөри ондоо зээ хүбүүндэ, ори ганса уг залгамжалагшада, граф Моисей Ивановичта захяа һэн. Энэ захяада граф Савва Лукич уг залгамжалагшадаа Серби руу славян һүмын хоёр хайрсаг эльгээхыень даалгахаяа мартаагүй: Нэгэ хайрсаг Требинскэ хиидтэ, Кастельниковэй дэргэдэ, нүгөө хайрсаг Житомыслиин хиидтэ, Энэнь Плеяли. Мүн тэрэ Москвада Мүнгэн амһартануудые, хэрээһэ, паникадило болон Сербиин Нангин һүмэдэ эльгээхын тула һүмын бусад хэрэгсэлнүүдые Кастельниковэй дэргэдэ ба Уляангирнууд дээрэ, тэрэнэй һүнэһэ дурасхаалда хэхые захиба.

Сава Рагузинскаһаа арап гурбан хүбүүдые эльгээгдэһэн Грек Андрей Васильевай Константинополь хотоһоо ерэһэн тухай элшэн сайдай захиралтада бэшэлгэ. 1708 оной ноябриин 13-да тэдэнэй нэгэн — Абрам Ганнибал. РГАДА

Ажаглалтанууд

  1. ↑ Братищев, Василий Феодорович // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
  2. ↑ Лещиловская И. И., 2003, Ныне — Дубровник, Хорватия. От названия города происходит и фамилия.
  3. ↑ По одним данным, родился в Херцег-Нови (на территории современной Черногории), по третьим — в Герцеговине (часть современной Боснии и Герцеговины).
  4. ↑ По некоторым сведениям, с собой он привёз в Россию арапа Абрам Ганнибал Ибрагима — предка А. С. Пушкина.
  5. ↑ Лещиловская И. И., 2003
  6. ↑ 1 2 3 4 Петроградский район, 2010
  7. ↑ Венера Таврическая (ород хэлэн). Сады Северной столицы. Дата обращения: 10 февраль 2026.
  8. ↑ Петербургский некрополь. Т. 1 : (А - Г) - Российская Национальная Библиотека – Vivaldi. vivaldi.nlr.ru. Дата обращения: 10 февраль 2026.
  9. ↑ "В Шлиссельбурге (Санкт-Петербург) открыт памятник сербу - сподвижнику Петра Первого - ИА REGNUM". 2026-02-10. 

Ном зохёол

  • Рагузинский-Владиславич // Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.
  • Владиславич-Рагузинский, Савва Лукич // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
  • Дёмин Э. В. Соратники Петра I в Забайкалье // Молодёжь Бурятии. — 1978, 14 февраля. — С. 22.
  • Павленко Н. И. Савва Лукич Владиславич-Рагузинский // Сибирские огни. — 1978. — № 3. — С. 155—158.
  • Павленко Н. И. Савва Лукич Владиславич-Рагузинский // Вокруг трона. — М.: Мысль, 1998. — 864 с. (Всемирная история в лицах). — С. 439—486. ISBN 5-244-00904-4.
  • Майданская Н. Советы премудрости Саввы Рагузинского : Русско-сербскому государственному деятелю посвящается // Библиотека. — 2011. — № 10. — С. 61-63.
  • Лещиловская И. И., Хитрова Н. И., Медведева О. В. и др. Славянские народы Юго-Восточной Европы и Россия в XVIII в / Отв. ред. И. И. Лещиловская. — М.: Наука, 2003. — 314 с. — 300 экз. — ISBN 5-02-008854-4 [Изложение сведений о С. Л. Рагузинском-Владиславиче из монографии — Циганович Д. Савва Лукич Владиславич-Рагузинский. Српска.ру. Дата обращения: 21 октябрь 2012.]
  • Русско-китайские отношения в XVIII веке : Материалы и документы. — М.: Наука, 1990.
  • А. Б. Лобанов-Ростовский. Русская родословная книга. Т. I. Изд. 2-е. — СПб.: Типогр. А. С. Суворина, 1895. — С. 108—109.

Ссылкэнүүд

"https://bxr.ruwiki.ru/w/index.php?title=Рагузинский-Владиславич_Савва_Лукич&oldid=367414" хуудаһанһаа абтаһан