Петропавловка (Зэдын аймаг)

Петропавловка
	Хото
Петропавловка
	буряад хэлэн Сагаата
	50°36′28″ с. ш. 105°19′18″ в. д.GЯO
Гүрэн	Орос гүрэн
Нютагай засагай аймаг	Зэдын аймаг
Хүдөөгэй һуурин	Хүдөөгэй һуурин «Петропавловкын» (Зэдын аймаг)
Глава	Игумнов Валера (2018 онһоо)
Түүхэ ба географи
Сагай бүһэ	UTC+8:00[d]
Население
Ажаһуугшад	▲7438 хүн (2021 оной);
Яһатан	буряадууд, ородууд
Шажан мүргэн	буддын шажантан, үнэн алдартан
Албан ёһын хэлэн	Буряад хэлэн и ород хэлэн
Тоогой танилга
Телефоной томьеото тэмдэг	+7 30134
Хэлхеэ холбооной тоо тэмдэг	671920
Томьёо ОКАТО	81212875001
Томьёо ОКТМО	81612475101
ГКГН-дэ дугаар	0011817
	Петропавловка Москва
	РУВИКИ.Медиа дахи Медиафайл

Петропа́вловка (Сагаата) (ород хэлэн Петропа́вловка (Цагатуй); Петропавловка (Джидинский район)) — һуурин, Буряад Уласай Зэдын аймагай засаг захиргаанай түб. «Петропавловкын» гэһэн хүдөө һуурин байгуулна
Ажаһуугшад — 7438^[2] хүн (2021).

Зэдэ голой зүүн эрьедэ (Сэлэнгын шудхал) Улаан-Үдэһөө баруун урагшаа 240 км газарта, Зэдэ түмэр замай станциһаа баруулжаа 68 км газарта байдаг.

Түүхэ

Октябриин хубисхал болотор эндэ Покровская үртөөдэ ородог 1 — дэхи Чермутаевский, 2-дохи Чермутаевский гэһэн хасагуудай хоёр тосхон оршодог һэн. Тиигэжэ 1916 он болотор хасагуудай һуурин — мүнөөнэй Желтура һуурин гэжэ нэрэтэй байгаа.

Зүблэлтэ Холбооной Баатар Гармажап Гармаевта Хүшөө

Зэдэ голой зүүн эрьедэ нангин Пётр ба Павелай хүндэлэлдэ хүүрэй багахан мунхан табигдаа һэн. Барилга бодхоохо зүбшөөл 1869 оной июниин 17-до Табангууд угай 1-дэхи толгойлогшо Цыдык Ишидоржиевта үгтэһэн байна. Энэ бунханай нэрээр 1916 ондо 1-дэхи Чермутаевска тосхон Петропавловский гэжэ шэнээр нэрлэгдээ һэн.

Үнэн алдартанай бүхы һүмэнүүдэй дэргэдэ хасагуудай һууринуудта һүмын-приходской һургуулинууд хүдэлдэг байгаа. Үнэн алдартанай һүмэнүүдэй барилга ба дотоодын шэмэглэлые гол түлэб Хяагтын баян наймаашад ба меценадууд-хасагууд мүнгөөр тэдхэдэг байгаа. Жэшээнь, наймаашад м. А. Коковин, И. А. Басов, уряднигууд С. М. Немчинов, К. Прутнев, С. Бурдуковский болон бусад."^[3]

Бүри 1930-1940-өөд онуудта Петропавловка Цагатум гэжэ нэрэтэй байгаа. Лапшиново һуурин (тэрэ Щекиново байгаа) амяараа, мүн РТС (заһабарилгын-тракторай станци) оршодог һэн. 1950-1960-Аад онуудта Баян, Елотуй, Шириново, Капчеранка, Зайцево, Чермутай, Ангархайтан, Доодо Үшөөтэ болон бусад тосхонуудһаа ажаһуугшадые Петропавловка руу нүүлгээ һэн. 1970-аад, 1980 — яад онуудта Петропавловкада 3 һургуули байгаа: ПСШ № 1 — һууринай түбтэ; ПСШ № 2 — тосхоной зүүн талада (Анханай Лапшиново) ; ПСШ № 3-РТС-тэ.

Урлалда

1985 ондо Петропавловка тосхондо Свердловско киностудиин «Горький можжевельник» (найруулагша Б.Халзанов) гэһэн кинофильм буулгагдаа.

Ажаһуугшад

1900 ондо тус һууринда 1536 хүн ажаһуугаа^[4].

Численность населения
1959	1970^[5]	1979^[6]	1989^[7]	2002	2010^[8]
2972	↗5731	↗7046	↗8038	↘7688	↘7451
2012^[9]	2013^[10]	2014^[11]	2015^[12]	2016^[13]	2017^[14]
↗7491	↘7414	↘7365	↗7377	↘7346	↗7435
2018^[15]	2019^[16]	2020^[17]	2021^[18]
↘7371	↘7351	↘7277	↗7438

1000

2000

3000

4000

5000

6000

7000

8000

9000

1959

2010

2016

2021

Ниигэмэй оршон байгуулалта

Петропавловскын 1-дэхи дунда һургуули
Петропавловскын 2-дохи дунда һургуули
Петропавловскын 3-дахи дунда һургуули
гимнази
үдэшын һургуули
ПТУ-29
хүгжэмэй һургуули /мүнөө Урлалай Һургуули/
соёлой байшан
соёлой ордон (КСК-соёлой-тамирай комплекс)
аймагай номой сан
хүүгэдэй номой сан
Зэдын арадай галерейдэ
аймагай больница
хэдэн арбаад дэлгүүрнүүд ба хэдэн эдеэнэй газарнууд, кафенүүд

Зэдын аймагай захиргаанай байшан

Зэдын арадай галерейдэ

Петропавловскын 1-дэхи дунда һургуули /90-ээд онуудай тэн багаар 1050 гаран һурагшад эндэ һураа/ индекс 671920, Буряад Улас, Зэдын аймаг, С. Петропавловка, Ул. Свердлова,39 а Медведев Владимир Иннокентьевич 2000-ёод онуудта захирал байгаа^[19].

Петропавловскын 2-дохи дунда һургуули /90-ээд онуудай тэн багаар 500-гаад һурагшад эндэ һурадаг байгаа/ индекс 671920, Буряад Улас, Зэдын аймаг, С .Петропавловка, Ленинэй гудамжа. Хэдэн арбаад жэлдэ (70-аад, 80-яад, 90-ээд онуудта ПСШ № 2 Лапшиновоһоо һурагшад заншалта ёһоороо һурадаг байгаа) (4 жэлэй саана һургуулиин байшан гимнази доро дамжуулагдаа һэн, ПСШ № 2 ПСШ № 1 байшанда эльгээгдээ)

Петропавловкын 3-дахи дунда һургуули / 90-ээд онуудта эндэ 100—200 һурагшад һураа/ индекс 671920, Буряад Улас, Зэдын аймаг, Петропавловка һуурин, Балтахиновай гудамжа, 18. Захирал Тугаринов Алексей Сергеевич.

Петропавловскын аймагай гимнази /200-300 һурагшад/ индекс 671920, Буряад Улас, Зэдын аймаг, Петропавловка һуурин, Свердловэй гудамжа, 51 захирал Зайцева Елена Михайловна^[20]^[21].

Үдэшын һургуули (хэдэн арбаад һурагшад) 671920-дохи хэлхеэ гаршаг, Улас Буряад орон, Зэдын аймаг, Петропавловка һуурин, Кировэй гудамжа

ПТУ-29 (90-ээд онуудай тэнгээр эндэ һураа 500-гаад һурагшад) мүнөө Зэдын гэжэ нэрэтэй Олон шэглэлэй Техникум

Петропавловка һуурин-«Зэдын аймаг» гэһэн болбосоролой нютагай засагай түб^[22], тэрээнһээ Улаан-Үдэ хүрэтэр 250 км. XIX зуун жэлэй эсэстэ-XX зуун жэлэй эхиндэ Зэдэ голой эрьеэр хасагуудай хоёр тосхон оршодог һэн: баруун таладань — түрүүшын Чемуртаевский, зүүн таладань — хоёрдохи Чемуртаевский. 1916 ондо баруун эрье Петропавловский гэжэ шэнээр нэрлэгдээ һэн. Тус тосхон Гэгээн апостолнууд Петр ба Павелай нютагай мунхан гэжэ нэрлэгдэһэн юм.

Мүнөө Петропавловка-8300 гаран хүнэй ажаһуудаг Буряадай томо һууринуудай нэгэн. Эндэ аймагай нютагай засагай зургаанууд, улас түрын яамануудай, холбоото уласай байгуулгануудай ба банкнуудай таһагууд ба һалбаринууд сугларанхай.

Петропавловкын үйлсэнүүд Зэдэ голые зубшан зурына. В. Г. Игумновай толгойлдог «Петропавловское» СП-гэй гэр байрын жаса 140393,7 мянган м2 болоно, тэрэ тоодо болбосон түхэлтэй ба үмсын гэр. Аймагай түбтэ гурбан мянга шахуу хубиин подвори тоологдоно. Өөрынгөө үедэ эндэ хамтын газар элдүүрилхэ нүхэрлэл (ТОЗ), удаань «Пятилетка» колхозууд болон С. М. Будённын нэрэмжэтэ байгаа.

Петропавловкада бюджедэй һалбариин аймагай эмхи зургаанууд сугларанхай. Энэ хадаа аймагай Түбэй больница, Петропавловкын 1-дэхи дунда һургуули, аймагай гимнази, 29-дэхи мэргэжэлэй училищи, Жаргаловай нэрэмжэтэ Соёлой-тамирай комплекс болоно. 1991 онһоо эндэ Тоосооной-кассын түб хүдэлнэ, тэрэ аймагта Гүрэнэй Банкын таһагай хуулита уг залган абагша ба РФ-эй Түбэй банкын байгуулгын һалбари болоно. Тэрэниие А. Т. Филиппова хүтэлбэрилнэ.

Петропавловкада мүн лэ нэмэлтэ офисууд бии Сбербанк, Россельхозбанка, БайкалБанка. Эндэ аймагай зайн галай һужаанууд—ОАО «Бурятэнерго» бүлгэмэй һалбари болон аймагай налог бүридүүлдэг гол үйлэдбэринүүд—ООО "Агропромышленна нэгэдэл «Зэдын» болон улас соогоо эгээл томо Петропавловскын мяханай комбинадай нэгэн оршодог. Аймагай түбтэ «Зэдын үнэн», «ТВ-Дубль» гэжэ хоёр сонин хэблэгдэнэ.

Петропавловкада бага олзын хэрэг эдэбхитэйгээр хүгжэнэ. Эндэ 27 бага үйлэдбэри бүридхэлдэ абтанхай, тэндэ 400 гаран хүн хүдэлнэ. 2010 ондо петропавловкада хуушарһан ба усалай гэрнүүдһээ хүнүүдые нүүлгэхэ талаар уласай зорилгото программа бэелүүлэгдэжэ эхилээ.

Аймагай түбэй ажаһуугшадта удха шанартай үйлэ хэрэгүүдэй тоодо хүдөө ажахын дэлгүүр нээлгэ, худалдаа наймаанай талмайнуудые һэльбэн шэнэлэлгэ болон уһанай сорго барилга. 2009 ондо СП «Петропавловское» захиргаанай оролдолгоор петропавловцуудта шухала уһаар хангалгын асуудал шиидхэгдээ— дүрбэн худаг үрэмдэжэ, зунай уһанай соргын 2,5 км үнгэргэгдөө. Жэлһээ жэлдэ райцентрэй ажаһуугшадай үмсын буусада малай тоо толгой олошорно.

Дүтын һуурин газарнууд -Булык һуурин, Гэгээтуй һуурин, Бага Нарин һуурин, Доодо-Үшөөтэ һуурин, Цагаата һуурин, Дээдэ-Үшөөтэ һуурин. Булаг баруун тээшээ 1-2 км газарта байдаг; Гэгээтэ баруун-хойшоо 7 км, Бага Нарин баруун-хойшоо 15 км газарта байдаг; Доодо Үшөөтэ зүүн-зүүн хойшоо 7 км, Сагаата ба Дээдэ Үшөөтэ хойто зүг руу 15 модо.

Радио

67,46 Ород Радио / Буряад Радио (абяа гарадаггүй)
101,7 Ород Радио / Буряад Радио
102,2 Баргажан FM (Түсэб)
103,3 Радио Пульс Джиды

Шажан мүргэлэй ба шүтөөнэй барилганууд

90-ээд онуудай тэн багаар (1993 он багаар) Новосибирскын багшанарай ехэ һургуулида заочноор һураһан нютагай хүн Юрий Поддельский Петропавловка, Зэдын аймагта миссионерскэ эдэбхитэй ажал ябуулдаг байгаа. Имагтал Ю. П. Петропавловкада «Эсэгэ Хүбүүн хоёроо, Нангин Һүлдэеэ алдаршуулха нэрэтэй Һүмэ» гэһэн шажанай барилга түрүүшынхеэ бариһан юм. Петропавловкын болон аймагай ажаһуугшад болон эмхинүүд барилгада хандиб үргэдэг байгаа. Энэ байшан 1997-98 онуудта арамнайлагдаһан юм. Ленинэй болон Кировэй гудамжануудай уулзуур дээрэ байдаг^[23].

1990-ээд онуудай тэнгэй һүүлээр Ленинэй гудамжаар 5/2 СЦ ЕХБ-гэй бүридхэлдэ абтаагүй амяарлагдаһан баптистнуудай Мүргэлэй гэр нээгдэжэ, ажалаа ябуулна.

2007 ондо Гэгээн Апостолнуудай Москвагай Патриарх Петр ба Павелай Үнэн Алдартанай Һүмын байшан баригдаа 2007 он болотор Ленинэй гудамжаар Үнэн алдартанай Мүргэлэй Гэр хүдэлдэг байгаа^[24]. 1990-ээд онуудай тэнгэй һүүлээр урдын «Колос» кинотеатрта үнэн алдартанай уулзалга эмхидхэгдээ һэн. 2007 он болотор үнэн алдартанай бүлгэм Ленинэй гудамжаар мүргэлэй гэртэ мүргэл үнгэргэдэг байгаа. Дуган бариха тухай асуудал нэгэтэ бэшэ табигдадаг һэн. 2006 ондо эхилһэн барилга мүнгэнэй үгы дээрэһээ зогсоогдоо һэн. 2007 оной хабар хамба Лама Вадим Власовай, «Петропавловское» сомоной жиндагуудай ба захиргаанай толгойлогшын (И. В. Филиппов) үүсхэлээр, аймагай захиргаанай эдэбхитэй дэмжэлгээр (толгойлогшо Батуев Ж. Д.), ниитын зүблэл байгуулагдажа, һүмэ бодхоолгодо мүнгэ суглуулга эмхидхэжэ, барилга ба хүдэлмэришэдые бүхы хэрэгтэй юумээр хангаха арга олгоо. Аймагай бүхы шахуу ажаһуугшад дасан дуганда буянта түлбэри оруулаа гэжэ үлүүдүүлэнгүй хэлэхээр. Шэнээр эхилһэн ажалнуудые Буряад Уласай габьяата барилгашан Мельников Николай Васильевичай ударидадаг хүдэлмэришэдэй бригада түргэн эршэтэйгээр ябуулаа. Олзын хэрэг эрхилэгшэ Еременко в. И. эмхидхэлэй ехэ ажал ябуулаа, тэрэ буянта горитой туһаламжа үзүүлээ ха юм. Аяар июль һарада, Петровой үдэртэ, ондоогоор хэлэбэл, 2007 оной июлиин 12-то приходой шэрээтэ хамба Лама Вадим Власов хонхо арамнайлжа, тосхоной ажаһуугшад анха түрүүшынхиеэ буян хэшэгтэй хонхын жэнгирээн дуулаба. Август һарада досоохи шэмэглэхэ ажал дүүрэжэ, хоёр дабхар иконостас бүтээгдэжэ тодхогдоо, арамнайлагдаһан Хэрээһэнүүд ашагдаа. Сентябрь һарада дуганай газаахи туурга хэгдээ. Барилгын бүхы үргэлжэлэл нэгэ жэл болоо. Мүнөө сагта дасан айлшалхаар саг үргэлжэ нээгдэнхэй. Бурханай үдэрэй мүргэл үйлэдэхэ үдэрнүүдтэ улам олон зоной ошожо ябахань ехэ һайшаалтай^[25]. Июлиин 12 — то тосхоной үдэр-элшэн Петр ба Павелай үдэр болоо. Тэрэ гэһэнһээ хойшо жэл бүри тэмдэглэгдэдэг болонхой.

2010—2011 онуудта Свердловэй гудамжаар оршодог Гэрэй байрада 49 б гэртэ буддын шажанай филиал хүдэлжэ байгаа (удаань ондоо нютагта зөөжэ ерээ).

Петропавловка һууринай үүдэндэ үнэн алдартанай хэрээһэн тодхогдонхой, мүн хуушан хүүрэй хажууда хэрээһэн тодхогдонхой. Шэнэ хүүр дээрэ мунхан зохёогдонхой. Аймагай больницын дэбисхэр дээрэ (хуушан байшаниинь нэгэ үедэ үхээриин газар дээрэ бодхоогдожо байгаа) үнэн алдартанай мунхан баригдана.

Нютагай һайндэр

2007 онһоо июлиин 12 — то Пётр ба Павелай Гэгээн апостолнуудай үдэр

Петропавловкада нютагай сэрэгшэдтэ хүшөө

Аэродром

Петропавловкын хойто талада аэродром байрлана. Зүблэлтэ үедэ аэропорт хүдэлжэ байгаа. Рейсовэ самолёдууд үдэр бүри Улаан-Үдэ ниидэдэг байгаа. 1970-80-яад онуудта иимэ байгаа. Аэропортын 90-ээд онуудаар байшан хаагдаа. Мүнөө аэродром гол түлэб түймэрэй вертолёдуудые ба самоледуудые угтан абана.

Стадион

Петропавловкада ендэр, хамһабариин байрануудтай «Юность» гэһэн багтаамжатай стадион бии. Футболой талмай, урилдаанай харгынууд, тамирай талмайнууд. Эндэ олоной хабаадалгатай баяр ёһололнууд үнгэргэгдэнэ-аймагай 80 жэлэй ойн баяр стадион дээрэ, хэдэн Сурхарбанууд үнгэргэгдөө.

Ажаглалтанууд

↑ Wayback Machine
↑ Таблица 5. Численность населения России, федеральных округов, субъектов Российской Федерации, городских округов, муниципальных районов, муниципальных округов, городских и сельских поселений, городских населенных пунктов, сельских населенных пунктов с населением 3000 человек и более. Итоги Всероссийской переписи населения 2020 года. На 1 октября 2021 года. Том 1. Численность и размещения населения (неопр.) (XLSX). Дата обращения: 12 декабрь 2025. Архивировано из оригинала 21 ноябрь 2022 года.
↑ Статья из журнала МИР БАЙКАЛА. Автор — Октябрина Ешеева
↑ Список праздных священно-церковно-служительских мест Забайкальской епархии // Забайкальские епархиальные ведомости, № 2, январь 1900 года, стр.3
↑ Всесоюзная перепись населения 1970 года. Численность сельского населения РСФСР - жителей сельских населенных пунктов - районных центров по полу (неопр.).
↑ Всесоюзная перепись населения 1979 года. Численность сельского населения РСФСР - жителей сельских населённых пунктов - районных центров (неопр.).
↑ Всесоюзная перепись населения 1989 года. Численность сельского населения РСФСР - жителей сельских населённых пунктов - районных центров по полу (неопр.).
↑ Итоги Всероссийская перепись населения 2010 года. 5. Численность населения России, федеральных округов, субъектов Российской Федерации, районов, городских населённых пунктов, сельских населённых пунктов – районных центров и сельских населённых пунктов с населением 3 тысячи человек и более (неопр.).
↑ Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям. Таблица 35. Оценка численности постоянного населения на 1 января 2012 года (неопр.).
↑ Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2013 года. — М.: Федеральная служба государственной статистики Росстат, 2013. — 528 с. (Табл. 33. Численность населения городских округов, муниципальных районов, городских и сельских поселений, городских населённых пунктов, сельских населённых пунктов) (неопр.).
↑ Бурятия. Население на 1 января 2011-2014 годов (неопр.).
↑ Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2015 года (неопр.).
↑ Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2016 года (неопр.).
↑ Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2017 года (неопр.).
↑ Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2018 года (неопр.).
↑ Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2019 года (неопр.).
↑ Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2020 года (неопр.).
↑ Таблица 5. Численность населения России, федеральных округов, субъектов Российской Федерации, городских округов, муниципальных районов, муниципальных округов, городских и сельских поселений, городских населенных пунктов, сельских населенных пунктов с населением 3000 человек и более (неопр.).
↑ Главная (ород хэлэн). sh1-petropavlovka. Дата обращения: 5 февраль 2026.
↑ МАОУ -Петропавловская районая гимназия (неопр.). djgimn.burnet.ru. Дата обращения: 4 февраль 2026.
↑ Список школ Джидинского района — Бурятия (ород хэлэн). egov-buryatia.ru. Дата обращения: 5 февраль 2026.
↑ Официальный сайт Муниципального образования «Джидинский район» Республики Бурятия (ород хэлэн). dzhidinskoe-mo. Дата обращения: 5 февраль 2026.
↑ OpenStreetMap (ород хэлэн). OpenStreetMap. Дата обращения: 5 февраль 2026.
↑ Приход храма апостолов Петра и Павла с. Петропавловка (ород хэлэн). pravoslavnaya-buryatiya.ru. Дата обращения: 5 февраль 2026.
↑ Храм Первоверховных апостолов Петра и Павла — Село — Каталог статей — Петропавловка, любимый край! (ород хэлэн). petropavlovka.info. Дата обращения: 5 февраль 2026.

Ссылкэнүүд

Достопримечательности Джиды, природные и не только (ород хэлэн). Дата обращения: 5 февраль 2026.

[_b174abcb2307413c-1] Wayback Machine

[2021RU-2] Таблица 5. Численность населения России, федеральных округов, субъектов Российской Федерации, городских округов, муниципальных районов, муниципальных округов, городских и сельских поселений, городских населенных пунктов, сельских населенных пунктов с населением 3000 человек и более. Итоги Всероссийской переписи населения 2020 года. На 1 октября 2021 года. Том 1. Численность и размещения населения (неопр.) (XLSX). Дата обращения: 12 декабрь 2025. Архивировано из оригинала 21 ноябрь 2022 года.

[3] Статья из журнала МИР БАЙКАЛА. Автор — Октябрина Ешеева

[4] Список праздных священно-церковно-служительских мест Забайкальской епархии // Забайкальские епархиальные ведомости, № 2, январь 1900 года, стр.3

[5] Всесоюзная перепись населения 1970 года. Численность сельского населения РСФСР - жителей сельских населенных пунктов - районных центров по полу (неопр.).

[6] Всесоюзная перепись населения 1979 года. Численность сельского населения РСФСР - жителей сельских населённых пунктов - районных центров (неопр.).

[7] Всесоюзная перепись населения 1989 года. Численность сельского населения РСФСР - жителей сельских населённых пунктов - районных центров по полу (неопр.).

[8] Итоги Всероссийская перепись населения 2010 года. 5. Численность населения России, федеральных округов, субъектов Российской Федерации, районов, городских населённых пунктов, сельских населённых пунктов – районных центров и сельских населённых пунктов с населением 3 тысячи человек и более (неопр.).

[9] Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям. Таблица 35. Оценка численности постоянного населения на 1 января 2012 года (неопр.).

[10] Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2013 года. — М.: Федеральная служба государственной статистики Росстат, 2013. — 528 с. (Табл. 33. Численность населения городских округов, муниципальных районов, городских и сельских поселений, городских населённых пунктов, сельских населённых пунктов) (неопр.).

[11] Бурятия. Население на 1 января 2011-2014 годов (неопр.).

[12] Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2015 года (неопр.).

[13] Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2016 года (неопр.).

[14] Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2017 года (неопр.).

[15] Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2018 года (неопр.).

[16] Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2019 года (неопр.).

[17] Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2020 года (неопр.).

[18] Таблица 5. Численность населения России, федеральных округов, субъектов Российской Федерации, городских округов, муниципальных районов, муниципальных округов, городских и сельских поселений, городских населенных пунктов, сельских населенных пунктов с населением 3000 человек и более (неопр.).

[19] Главная (ород хэлэн). sh1-petropavlovka. Дата обращения: 5 февраль 2026.

[20] МАОУ -Петропавловская районая гимназия (неопр.). djgimn.burnet.ru. Дата обращения: 4 февраль 2026.

[21] Список школ Джидинского района — Бурятия (ород хэлэн). egov-buryatia.ru. Дата обращения: 5 февраль 2026.

[22] Официальный сайт Муниципального образования «Джидинский район» Республики Бурятия (ород хэлэн). dzhidinskoe-mo. Дата обращения: 5 февраль 2026.

[23] OpenStreetMap (ород хэлэн). OpenStreetMap. Дата обращения: 5 февраль 2026.

[24] Приход храма апостолов Петра и Павла с. Петропавловка (ород хэлэн). pravoslavnaya-buryatiya.ru. Дата обращения: 5 февраль 2026.

[25] Храм Первоверховных апостолов Петра и Павла — Село — Каталог статей — Петропавловка, любимый край! (ород хэлэн). petropavlovka.info. Дата обращения: 5 февраль 2026.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]

[14]

[15]

[16]

[17]

[18]

[19]

[20]

[21]

[22]

[23]

[24]

[25]