Жанаев Дарма Жанаевич

Сүлөөтэ Нэбтэрхы Толи — Википеэдиһээ
Жанаев Дарма Жанаевич
Д. Ж. Жанаев
Д. Ж. Жанаев
Түрэһэн һара/үдэр 1907 оной октябриин 22
Түрэһэн газар Буряадай Хориин сомон, Худан-Бэлшэр һуурин
Наһа бараһан һара/үдэр 1945 оной апрелиин 27
Хамаадал

  СССР

Сэрэгэй түрэл янзань Инженерэй сэрэгүүд
Алба хэһэн жэлнүүд 1941 он—1945 он
Нэрэ зэргэ
Советская гвардия Капитан Торгон сэрэгэй капитан
Дайн/байлдаан Эсэгэ ороноо хамгаалгын Агууехэ дайн
Шангууд ба шагналнууд
Герой Советского Союза

Жанаев Дарма Жанаевич (1907 оной октябриин 22-то, Буряадай Хориин аймагай Хориин сомоной Худан-Бэлшэр һууринда түрэһэн — 1945 оной апрелиин 27-до, Герман Уласта наһа бараһан) — Торгон сэрэгэй 23-дахи Васильковой Улаан Тугай мотобуудалгын бригадын инженерэй албанай дарга, торгон сэрэгэй танкын 7-дохи корпус, торгон сэрэгэй танкын 3-дахи арми, 1-дэхи Украин фронт, торгон сэрэгэй капитан, Зүблэлтэ Холбооной Баатар.

Намтар

Дайнай урда тээ

Дарма Жанаев 1907 оной октябриин 22-то Буряадай Хориин аймагай (мүнөөнэй Буряад Уласай Хэжэнгын аймаг) Худан Бэлшэр һууринда олон хүүгэдтэй үгытэй малшанай бүлэдэ түрэһэн юм. Буряад яһатан. Эжыгээ эртэ алдаһан. 1923 он болотор эсэгэдээ гэрэй ажалда туhалжа ябаһан, удаань хүдөөгэй хонишоноор ажаллаа, өөрөө бэшэг ном үзөө. 1923 оной декабрь һарада Верхнеудинск хото (мүнөөнэй Улаан-Үдэ хото) түрын бодолгын түр һургуулида һурахаяа ошоо. 1925 онһоо ВКП(б)-эйн гэшүүн болоһон. 1926 ондо ВКП(б)-гэй Хориин хороон Эрхүү хото һурахыень эльгээгээ.

Дарма Жанаев 1931 оной август һарада Москва хото ошожо, Москвагай хүдөө ажахые механизацида ба зайн галда оруулгын дээдэ һургуулида (мүнөөнэй МИМЭСХ) һурахаяа ороо. Дээдэ һургуулияа дүүргээд, 1938 оной декабрь һарада Улаан-Үдэ хотын авиазаводто зайн галай инженерээр ажаллажа эхилээ. Уданшьегүй ахамад зайн галшанай таһагай зайн галай бюрогой даргаар томилогдоод, дайнай эхилтэр тэндээ хүдэлмэрилөө. Дайнай эхилхэдэ, албанһаа сүлөөлэгдэһэн тухай «хуяг» дансатай байбашье, фронтдо ошохоёо эрмэлзээ һэн.

Эсэгэ ороноо хамгаалгын Агууехэ дайн

Улаан Сэрэгтэ - 1941 онһоо. Эсэгэ ороноо хамгаалгын Агууехэ дайнда 1941 оной ноябрь һараһаа хабаадаа.

Торгон сэрэгэй Васильковой Улаан тугта мотобуудалгын 23-дахи бригадын (торгон сэрэгэй танкын 7-дохи корпус, торгон сэрэгэй танкын 3-дахи арми, 1-дэхи Украин фронт) инженерэй албанай дарга, торгон сэрэгэй капитан Дарма Жанаев Берлинэй зүг руу шэглүүлэн ошолгын байлдаануудта шалгарһан юм.

Баатаршалга

1945 оной апрелиин 16-һаа 25 болотор ой модотой, намагтай газарта бригадынгаа хэсэгүүдэй гараха харгы табилга эмхидхээ. Тэрэ Гурбадахи рейхын Нейсе, Шпрее, Тельтов-субаг гэһэн уһа голнууд дээгүүр гарасануудай барилга хүтэлбэрилжэ, бригадын түргэн шэлжэхые хангадаг байгаа. Газар нютагуудые болон харгынуудые тэһэрдэг һомонуудһаа сэбэрлэлгэдэ хабаадаһан. Добтолгын үедэ ой модотой, намагтай газарнуудта табан хүүргын барилга, харгынуудай бэхилэлтын ажалнуудые хүтэлбэрилһэн байна[1].

Торгон сэрэгэй капитан Дарма Жанаев 1945 оной апрелиин 25-да хүндөөр шархатаад, апрелиин 27-до сэрэгэй эмнэлгын газарта наһа бараа. Польшын Жагань хотодо хүдөөлүүлэгдэһэн байна[2][3][4][5].

СССР-эй Дээдын Зүблэлэй Президиумэй 1945 оной июниин 27-ой Зарлигаар немец-фашис булимтарагшадтай фронтдо тэмсэхэ үедөө сэрэгэй захиралгын дайшалхы даабаринуудые жэшээтэ бэрхээр дүүргэһэнэй түлөө Зүблэлтэ Холбооной Баатарай үндэр нэрэ зэргэдэ хүртөө[6].

Шагналнууд

  • «Алтан Одон» медаль (СССР) (27.06.1945)[1][6].
  • Ленинэй орден (27.06.1945).
  • Улаан Тугай орден (14.09.1944)[7].
  • Эсэгэ Ороноо хамгаалгын Агууехэ дайнай I шатын орден (07.03.1945)[8].
  • Эсэгэ Ороноо хамгаалгын Агууехэ дайнай II шатын орден (30.06.1944)[9].
  • «Шэн зоригой түлөө» медаль (СССР) (11.08.1942)[10].

Дурасхаал

Дарма Жанаевай нэрээр Буряадай ниислэл Улаан-Үдын гудамжа болон хотын сэсэрлиг, Хори тосхоной Пионернүүдэй байшан, Хориин аймагай юрэнхы болбосоролой 1-дэхи дунда һургуули нэрлэгдэнхэй.

Эсэгэ ороноо хамгаалгын Агууехэ дайнай фронтнуудта алдалан унаһан Эрхүүгэй гүрэнэй университедэй ажалшад болон оюутадай дурасхаалда зорюулагдаһан хүшөө дээрэ Дарма Жанаевай нэрэ һиилэгдэнхэй.

Ажаллажа байһан, тэндэһээ фронтдо ошоһон Улаан-Үдын авиазаводой тобьёгто Зүблэлтэ Холбооной Баатар Д. Ж. Жанаев оруулагдаһан байна.

Хоринск тосхондо Школьная гудамжа 1962 оной февралиин 28-да Жанаевай гудамжа гэжэ нэрлэгдээ.

Хэжэнгэ тосхондо Баатарай нэрээр гудамжа нэрлэгдэнхэй.

Үшөө тиихэдэ харагты

  • Буряад сэрэгшэд, Зүблэлтэ Холбооной Баатарнууд.

Ажаглалтанууд

  1. ↑ 1 2 Наградной лист в электронном банке документов «Подвиг народа» (архивные материалы Центрального архива Министерства обороны Российской Федерации. Ф. 33. Оп. 793756. Д. 16. Л. 22, 23)..
  2. ↑ Информация в электронном банке документов Мемориал (электронный архив) .
  3. ↑ Информация в электронном банке документов Мемориал (электронный архив) .
  4. ↑ Информация в электронном банке документов Мемориал (электронный архив) .
  5. ↑ Информация в электронном банке документов Мемориал (электронный архив) .
  6. ↑ 1 2 Указ Президиума Верховного Совета СССР в электронном банке документов «Подвиг народа» (архивные материалы Центрального архива Министерства обороны Российской Федерации. Ф. 33. Оп. 686046. Д. 176. Л. 3)..
  7. ↑ Наградной лист в электронном банке документов «Подвиг народа» (архивные материалы Центрального архива Министерства обороны Российской Федерации. Ф. 33. Оп. 690155. Д. 2622. Л. 13, 14)..
  8. ↑ Наградные документы в электронном банке документов «Подвиг народа» (архивные материалы Центрального архива Министерства обороны Российской Федерации. Ф. 33. Оп. 690306. Д. 2477. Л. 1, 24, 25)..
  9. ↑ Наградные документы в электронном банке документов «Подвиг народа» (архивные материалы Центрального архива Министерства обороны Российской Федерации. Ф. 33. Оп. 690155. Д. 5546. Л. 1, 3, 4).
  10. ↑ Наградные документы в электронном банке документов «Подвиг народа» (архивные материалы Центрального архива Министерства обороны Российской Федерации. Ф. 33. Оп. 682524/682524. Д. 343/344. Л. 36/393, 394)..

Ном зохёол

  • Криченивкер Е. М. Золотые Звезды воинов Бурятии. Улан-Удэ, 1968.

Ссылкэнүүд

"https://bxr.ruwiki.ru/w/index.php?title=Жанаев_Дарма_Жанаевич&oldid=347479" хуудаһанһаа абтаһан