Ажалай габьяата хото

Сүлөөтэ Нэбтэрхы Толи — Википеэдиһээ
Ажалай габьяата хото
Гүрэн
Түхэл Оросой Холбоото Уласай хүндэтэ нэрэ зэргэ
Хэндэ барюулагданаб 1941-1945 онуудай Эсэгэ ороноо хамгаалгын Агууехэ дайнда Илалта туйлалгада ажалаараа горитой хубитаяа ажаһуугшадайнь оруулһан Орос Уласай хотонуудта
Шагналгын үндэһэ баримта үйлэдбэриин зургаануудые болон тэдэнэй хүдэлмэрилэгшэдые гүрэнэй шагналнуудаар шагналга, 1941-1945 онуудта ажаһуугшадай гаргаһан ажалай баатаршалгын баримтанууд
Зэргэ олгогдоно
Тоо бүридхэл
Байгуулагдаһан һара үдэр 2020 оной мартын 1
Түрүүшын шагналга 2020 оной июлиин 2
Һүүлшын шагналга 2025 оной январиин 15
Шагналгануудай тоо 70
Логотип РУВИКИ.Медиа РУВИКИ.Медиа дахи Медиафайл

Ажалай габьяата хото (ород хэлэн дээрэ — Город трудовой доблести) — «1941-1945 оной Эсэгэ ороноо хамгаалгын Агууехэ дайнай үедэ ара талын ажалшадай габьяае мүнхэлхэ зорилготойгоор» холбоото уласай 2020 оной мартын 1-нэй[1]хуулиин ёһоор зохёон байгуулагдаһан Оросой Холбоото Уласай хүндэтэ нэрэ зэргэ[2];«1941-1945 онуудай Эсэгэ ороноо хамгаалгын Агууехэ дайнда Илалта туйлалгада горитойхон хубитаяа оруулһан, хотын дэбисхэр дээрэ байһан үйлэдбэриин эмхинүүдтэ сэрэгэй болон эрхэтэнэй бүтээлнүүдые таһалгаряагүй үйлэдбэрилэлгэ хангаһан, олоороо ажалай баатаршалга харуулһан болон бэеэ гамнангүй үнэн шударгы ябадал хэһэн» ажаһуугшадтай[3]Оросой Холбоото Уласай хотонуудта олгогдодог.

«Ажалай габьяата хото» гэһэн хүндэтэ нэрэ зэргэ олголгын үндэһэ һууринууд иимэ:

1) үйлэдбэринүүдые гүрэнэй шагналнуудаар шагналга гү, али тэдэндэ Гүрэнэй хамгаалгын хорооной дамжадаг Улаан тугуудые барюулалга;

2) үйлэдбэриин газарай хүдэлмэрилэгшэдые ажалай габьяагай түлөө гүрэнэй шагналнуудаар шагналга;

3) 1941—1945 онуудта хотын ажаһуугшадай ажалай баатаршалга гаргаһан тухай баримтата саарһануудаар гэршэлэгдэһэн баримтанууд[4].

«Ажалай габьяата хото» гэһэн нэрэ зэргэдэ хүртэһэн хотодо:

1) хотын гербын зурагтай, тус нэрэ зэргэ олгохо тухай Оросой Холбоото Уласай Юрэнхылэгшын зарлигай үгэнүүдтэй дурасхаалай хүшөө бодхоогдодог;

2) майн 1-дэ (Хабарай ба Ажалай һайндэр), майн 9-дэ (Илалтын үдэр), тиихэдэ Хотын үдэртэ олониитын хэмжээ ябуулганууд, баяр найрай буудалгаар ёһололго үнгэргэгдэдэг[5].

«Ажалай габьяата хото» гэһэн нэрэ зэргэ Оросой Холбоото Уласай Юрэнхылэгшын зарлигаар олгогдодог[6].

Нэрэ зэргэ олгохо гурим

Оросой Холбоото Уласай газар дэбисхэр дээрэхи хотодо «Ажалай габьяата хото» гэһэн нэрэ зэргэ олгохо тухай дурадхал тэрэ хотын нютагай засагай байгууламжануудта Орос гүрэнэй эрхэтэн гү, али олониитын нэгэдэл оруулха аргатай[7].

• Оросой Холбоото Уласай нютагай засагай байгууламжанууд нютаг можын хуули тогтоодог хуралда болон Засагай газарай захиргаанда үүсхэл ябуулдаг, тэдэнь тэрэниие хаража үзөөд, шиидхэбэри абадаг[8].

• Хэрбэеэ нютаг можонуудай засаг зургаанууд өөһэдынгөө можын хотодо иимэ нэрэ зэргэ олгохо тухай гуйлта Оросой Холбоото Уласай Юрэнхылэгшэдэ үгэхэ гэжэ шиидэбэл, тус хотодо хүндэтэ нэрэ зэргэ олгохо үндэһэн бии гэһэн Оросой Эрдэмэй Академиин мэргэжэлтэдэй баталһан шэнжэлхы удхатай һанамжа бэшэг гуйлтадаа хабсаруулха ёһотой[9].

• «Ажалай габьяата хото» нэрэ зэргэ олгохо тухай гуйлта Оросой Холбоото Уласай «Илалта»[9] гэһэн эмхидхэлэй хорооноор хаража үзэгдэдэг, харин өөрөө «Ажалай габьяата хото» гэһэн хүндэтэ нэрэ зэргэ заншалта ёһоор, Хабарай ба Ажалай һайндэртэ (майн 1-дэ) дашарамдуулан, Оросой Холбоото Уласай Юрэнхылэгшын зарлигаар олгогдодог[6].

Үүсхэлэй түүхэ

Эсэгэ ороноо хамгаалгын Агууехэ дайнай үедэ ажалай баатаршалга харуулһан ажаһуугшадтай Оросой Холбоото Уласай хотонуудта хүндэтэ нэрэ зэргэ олгохо тухай эдэбхи үүсхэлнүүдые Орос гүрэнэй олониитын болон улас түрын ажаябуулагшад, ниитын зарим эмхинүүд нэгэнтэ бэшэ табиһан байха юм.

2009 ондо «Ажалай габьяата ба алдарта хото» гэһэн олониитын хүндэтэ уласхоорондын нэрэ зэргэ байгуулагдажа, тэрээн тухай дүримүүд баталагдаа һэн[10]. Заагдаһан олзын бэшэ хамтаралай ашаар уласхоорондын олониитын хүндэтэ нэрэ зэргэ хэдэн хотонуудта олгогдоһон байна[11].

«Ажалай алдар солын хото» гэһэн хүндэтэ нэрэ зэргэ байгуулха тухай үүсхэл 2017 ондо оруулагдажа, «Орос гүрэнэй олониитын үүсхэл» гэһэн портал дээрэ толилогдоо һэн[12].

2019 ондо Удмурт Уласай Гүрэнэй Зүблэл «Оросой Холбоото Уласай „Ажалай дайшалхы алдар солын хото“ гэһэн хүндэтэ нэрэ зэргэ олгохо тухай» холбоото уласай хуулиин түсэл Оросой Холбоото Уласай Гүрэнэй Дүүмэдэ оруулаа[13], тиихэдэ Нижегородско можын Хуули тогтоодог суглаан «Оросой Холбоото Уласай „Сэрэгэй болон ажалай алдар солын хото“ гэһэн хүндэтэ нэрэ зэргэ олгохо тухай» холбоото уласай хуулиин түсэл оруулһан байна[14].

«Оросой Холбоото Уласай „Ажалай габьяата хото“ гэһэн хүндэтэ нэрэ зэргэ олгохо тухай» холбоото уласай хуулиин түсэл Оросой Холбоото Уласай Юрэнхылэгшэ Владимир Путин Оросой Холбоото Уласай Гүрэнэй Дүүмэдэ 2019 оной декабриин 14-дэ оруулһан байна[15]. Энэ хуулиин түсэл 2020 оной февралиин 20-до Орос Гүрэнэй Дүүмэдэ абтаа, Оросой Холбоото Уласай Федерациин Зүблэл 2020 оной февралиин 26-да баталжа, 2020 оной мартын 1-дэ «Оросой Холбоото Уласай „Ажалай габьяата хото“ гэһэн хүндэтэ нэрэ зэргэ олгохо тухай» № 41-ФЗ дугаарай холбоото уласай хуулида Оросой Холбоото Уласай Юрэнхылэгшэ Владимир Путин гараа табиһан юм[16].

Хүндэтэ нэрэ зэргэдэ хүртэһэн хотонууд

2020 ондо

2020 оной июлиин 2-то «Ажалай габьяата хото» гэһэн хүндэтэ нэрэ зэргэ Боровичууд, Екатеринбург, Иваново, Ижевск, Эрхүү, Казань, Магнитогорск, Доодо Новгород, Доодо Тагил, Новокузнецк, Новосибирск, Омск, Пермь, Самара, Саратов, Томск, Ульяновск, Уфа, Челябинск, Ярославль хотонуудта олгогдоо[17].

2021 ондо

2021 оной майн 20-до «Ажалай габьяата хото» гэһэн хүндэтэ нэрэ зэргэ Барнаул, Каменск-Уральский, Киров (Кировэй можын), Коломно, Комсомольск-на-Амуре, Красноярск, Магадан, Пензэ, Рыбинск, Северодвинск, Тюмень, Чебоксары гэһэн Оросой Холбоото Уласай арбан хоёр хотодо олгогдоо[18].

2021 оной сентябриин 10-да «Ажалай габьяата хото» гэһэн хүндэтэ нэрэ зэргэ Алдан (хото), Бологое, Воркута, Дзержинск (Нижегородско можын), Кемерово, Кострома, Лысьва, Мончегорск, Оха, Ступино, Сызрань болон Шэтэ гэһэн Оросой Холбоото Уласай арбан хоёр хотодо олгогдоо[19].

2022 ондо

2022 оной ноябриин 15-да «Ажалай габьяата хото» гэһэн хүндэтэ нэрэ зэргэ Астрахань, Вологдо, Златоуст, Каспийск, Норильск, Орск болон Якутск гэһэн Оросой Холбоото Уласай долоон хотодо олгогдоо. Мүн тиихэдэ Орос гүрэнэй бүридэлдэ ороһон Горловко болон Луганск хотонуудта хүндэтэ нэрэ зэргэ олгогдоо һэн[20].

2023 ондо

2023 оной сентябриин 11-дэ «Ажалай габьяата хото» гэһэн хүндэтэ нэрэ зэргэ Владимир, Воткинск, Находка, Новомосковск, Подольск, Прокопьевск, Рязань, Рубцовск, Улаан-Үдэ болон Ханты-Мансийск гэһэн Оросой Холбоото Уласай арбан хотодо олгогдоо.[21].

2025 ондо

2025 оной январиин 15-да «Ажалай габьяата хото» гэһэн хүндэтэ нэрэ зэргэ Дээдэ Пышма, Зеленодольск, Ишимбай, Курган, Ленинск-Кузнецкий, Миасс, Салехард гэһэн Оросой Холбоото Уласай долоон хотодо олгогдоо.[22].

Гүрэнэй хубаариин зураг

Зэд мүнгэн соо

2021-2023 онуудта Орос Уласай Банк «Ажалай габьяата хото» гэһэн шэглэлэй 12 зэд мүнгэ гаргаа, тэдэнь ажалай габьяата хотонуудта зорюулагдаһан байна[23]. 2024 ондо энэ шэглэлэй үшөө 4 зэд гараһан байна[24].

Ажаглалта

  1. Федеральный закон от 01.03.2020 № 41-ФЗ «О почетном звании Российской Федерации „Город трудовой доблести“». publication.pravo.gov.ru. Дата обращения: 16 апрель 2020. Архивировано 6 апрель 2020 года.
  2. Преамбула Федерального закона от 01.03.2020 № 41-ФЗ «О почетном звании Российской Федерации „Город трудовой доблести“». publication.pravo.gov.ru. Дата обращения: 16 апрель 2020. Архивировано 6 апрель 2020 года.
  3. Часть 1 статьи 1 Федерального закона от 01.03.2020 № 41-ФЗ «О почетном звании Российской Федерации „Город трудовой доблести“». publication.pravo.gov.ru. Дата обращения: 16 апрель 2020. Архивировано 6 апрель 2020 года.
  4. Часть 2 статьи 1 Федерального закона от 01.03.2020 № 41-ФЗ «О почетном звании Российской Федерации „Город трудовой доблести“». publication.pravo.gov.ru. Дата обращения: 16 апрель 2020. Архивировано 4 май 2020 года.
  5. Часть 3 статьи 2 Федерального закона от 01.03.2020 № 41-ФЗ «О почетном звании Российской Федерации „Город трудовой доблести“». publication.pravo.gov.ru. Дата обращения: 16 апрель 2020. Архивировано 4 май 2020 года.
  6. 1 2 Часть 4 статьи 1 Федерального закона от 01.03.2020 № 41-ФЗ «О почетном звании Российской Федерации „Город трудовой доблести“». publication.pravo.gov.ru. Дата обращения: 16 апрель 2020. Архивировано 4 май 2020 года.
  7. Часть 1 статьи 3 Федерального закона от 01.03.2020 № 41-ФЗ «О почетном звании Российской Федерации „Город трудовой доблести“». publication.pravo.gov.ru. Дата обращения: 21 апрель 2020. Архивировано 4 май 2020 года.
  8. Часть 2 статьи 3 Федерального закона от 01.03.2020 № 41-ФЗ «О почетном звании Российской Федерации „Город трудовой доблести“». publication.pravo.gov.ru. Дата обращения: 21 апрель 2020. Архивировано 4 май 2020 года.
  9. 1 2 Часть 3 статьи 1 Федерального закона от 01.03.2020 № 41-ФЗ «О почетном звании Российской Федерации „Город трудовой доблести“». publication.pravo.gov.ru. Дата обращения: 16 апрель 2020. Архивировано 4 май 2020 года.
  10. Положение о почётном международном звании «Город Трудовой Доблести и Славы». Дата обращения: 21 июнь 2022. Архивировано 30 март 2022 года.
  11. Города Трудовой Доблести и Славы. Дата обращения: 21 июнь 2022. Архивировано 27 март 2022 года.
  12. Установить почетное звание «Город трудовой славы» Архивная копия от 14 декабрь 2019 на Wayback Machine, Российская общественная инициатива
  13. Законопроект № 710424-7 «О почетном звании Российской Федерации „Город трудовой славы“» Архивная копия от 27 сентябрь 2019 на Wayback Machine, СОЗД ГАС «Законотворчество»
  14. Законопроект № 724173-7 «О почетном звании Российской Федерации „Город военно-трудовой славы“» Архивная копия от 30 сентябрь 2019 на Wayback Machine, СОЗД ГАС «Законотворчество»
  15. Путин внес в Госдуму законопроект о звании «Город трудовой доблести». Дата обращения: 14 декабрь 2019. Архивировано 14 декабрь 2019 года.
  16. Федеральный закон от 01.03.2020 № 41-ФЗ. publication.pravo.gov.ru. Дата обращения: 3 март 2020. Архивировано 2 март 2020 года.
  17. Указ о присвоении почётного звания Российской Федерации «Город трудовой доблести». Дата обращения: 2 июль 2020. Архивировано 2 июль 2020 года.
  18. Указ о присвоении почётного звания Российской Федерации «Город трудовой доблести». Дата обращения: 10 сентябрь 2021. Архивировано 10 сентябрь 2021 года.
  19. Указ о присвоении почётного звания «Город трудовой доблести». Дата обращения: 10 сентябрь 2021. Архивировано 10 сентябрь 2021 года.
  20. Указ Президента Российской Федерации от 15.11.2022 № 829 ∙ Официальное опубликование правовых актов ∙ Официальный интернет-портал правовой информации. publication.pravo.gov.ru. Дата обращения: 15 ноябрь 2022. Архивировано 15 ноябрь 2022 года.
  21. Указ Президента Российской Федерации от 11.09.2023 № 668 ∙ Официальное опубликование правовых актов ∙ Официальный интернет-портал правовой информации (ород хэлэн). publication.pravo.gov.ru. Дата обращения: 12 сентябрь 2023. Архивировано 13 сентябрь 2023 года.
  22. Указ Президента Российской Федерации от 15.01.2025 № 16 ∙ Официальное опубликование правовых актов (ород хэлэн). publication.pravo.gov.ru (15 январь 2025). Дата обращения: 15 январь 2025.
  23. База данных по памятным и инвестиционным монетам. Банк России. cbr.ru. Дата обращения: 18 март 2023. Архивировано 18 март 2023 года.
  24. Серия «Города трудовой доблести»: новые монеты. Банк России. cbr.ru. Дата обращения: 5 май 2024.