Дархан газарнуудай Уласхоорондын үдэр
| Дархан газарнуудай Уласхоорондын үдэр | |
|---|---|
 Үндэһэтэдэй парк Абиску. Заполярида Швециин түрүүшын үндэһэтэнэй парк | |
| Тогтоогдоһон | 2000 ондо Байгаали хамгаалгын Уласхоорондын холбооной үүсхэлээр |
| Тэмдэглэгдэнэ | жэл бүри |
| Һара\үдэр | 5 һарын 24 |
| Холбоотой | 1909 ондо Швецидэ Үндэһэтэнэй парк байгуулгатай |
Дархан газарнуудай Уласхоорондын үдэр (ород хэлэн Междунаро́дный день запове́дников) — Байгаали хамгаалгын Уласхоорондын холбооной үүсхэлээр бүхы дэлхэйгээр жэл бүри майн 24-дэ тэмдэглэгдэдэг һайндэр. Байгаалиин дархан газарнуудые гамнажа, аршалжа ябаһан хүнүүдэй мэргэжэлтэ һайндэрнүүдэй нэгэн.
Түүхэ
Швецидэ 1909 оной майн 24-дэ үндэһэтэнэй парк байгуулагдаһан. Энэ орон Европодо үндэһэтэнэй парк ба хамгаалагдадаг байгаалиин газарнуудые байгуулга эмхидхэһэн түрүүшын орон болоһон юм.
Уласхоорондын Байгаали хамгаалгын Холбооной (МСОП) үүсхэлээр 2000 онһоо жэл бүри Байгаалиин нөөсэ газарнуудай Уласхоорондын үдэр тэмдэглэгдэнэ. Гол зорилго хадаа байгаали болон ан амитадые сахиха[1][2].
Ород гүрэндэ Байгаалиин заповеднигэй ба Үндэһэтэнэй паркнуудай үдэр тусгаар бии, тэрэ үдэр январиин 11-дэ тэмдэглэгдэнэ. Энэ болзор гүрэн дотор түрүүшын заповедниг — Баргажанай — байгуулагдаһантай тааруулжа табигдана.
Һайндэрэй заншалнууд
Энэ үдэр парк болон дархан газарнуудта сэдэбтэ үзэсхэлэнгүүд нээгдэдэг, экскурсинууд үнгэргэгдэдэг, байгаали хамгаалха талаар уншалганууд, фестиваль, хэмжээ ябуулганууд үнгэргэгдэдэг.
Дархан газарнууд
Хамгаалагдаха байгаалиин газарнууд гээшэ ургамал, амитадые, мүн уһан хушуунуудые, эртын агы нүхэнүүдые, шулуунуудые хамгаалха зорилгоор хүнэй ямаршье үйлэ ажалалгаа хоригдоһон газар нютагай гү, али уһанай бүһэ юм[3].
Дэлхэйн түрүүшын заповедник Шри-Ланкада манай эрын урда тээхи III зуун жэлдэ байгуулагдаһан. Тиихэ сагта Деванампиятисса хаан тусхай хуулиин ёһоор арал дээрэхи зарим газарнуудта харьяата зоной ерэхые хорижо, өөртөө болон үри һадаһадтаа үлөөһэн байна[4].
Байгаали хамгаалгын Уласхоорондын холбооной мэдээгээр, 2024 ондо дэлхэй дээрэ 119 гүрэнүүдтэ 6555 үндэһэтэнэй парк болон 630 гаран байгаалиин биосферын нөөсэ газарнууд байгаа[5].
Дэлхэйн хамагай томо заповедник Африкада оршоно. Урда Африкын Крюгер үндэһэтэнэй парк, Мозамбик гүрэнэй Лимпопо үндэһэтэнэй парк, Зимбабве гүрэнэй Гонареджу үндэһэтэнэй парк гэһэн гурбан үндэһэтэнэй паркые нэгэдхэжэ байгуулагдаһан. Хамта бүхы талмай — 35 мянган дүрбэлжэн модо болоно[6]. Ород гүрэндэ эгээл бага нөөсэ газарнуудай нэгэн болохо Галичья Гора оршодог. Тэрэнэй талмай оройдоол 2.3 дүрбэлжэн модо[7].
Галерей
Серенгети. Танзании хойто зүгтэ оршодог үндэһэтэнэй парк
Баргажанай дархан газара. Орос гүрэн (Буряад орон)
Шри-Ланкын Үндэһэтэнэй парк
Вилпатту. Шри-Ланка. Дэлхэйн эгээл урданай дархан газар
Транснациональный парк Лимпопогой транс үндэһэтэнэй парк. Дэлхэйн эгээл томо.
Ажаглалтанууд
- ↑ 24 мая отмечается Международный день заповедников (ород хэлэн). gorodirkutsk.ru. Город Иркутск.ру (22 май 2019). Дата обращения: 9 сентябрь 2025.
- ↑ Заповедный мир "Ненецкий". Русское географическое общество (24 май 2023). Дата обращения: 9 сентябрь 2025.
- ↑ Что такое заповедник, и чем он отличается от заказника: примеры. Моя планета. Дата обращения: 9 сентябрь 2025.
- ↑ Национальные парки Шри-Ланки. travellanka.ru. Дата обращения: 9 сентябрь 2025.
- ↑ Тамара Казарина. Заповедные места. ТАСС. Дата обращения: 9 сентябрь 2025.
- ↑ В Африке создан крупнейший национальный парк. РИА Новости (11 декабрь 2002). Дата обращения: 9 сентябрь 2025.
- ↑ Международный день заповедников. Парламентская газета (24 май 2019). Дата обращения: 9 сентябрь 2025.