Буха (тэнгэриин бүһэлүүрэй тэмдэг)
| Буха | |
|---|---|
.svg) | |
| Удаадахинь | Эхирнүүд (тэнгэриин бүһэлүүрэй тэмдэг) |
| Тэмдэглэлгэ | ♉[d] |
| Дугаар зааһан тоо | 2 |
| Урда тээхинь | Хуса |
 | |
 РУВИКИ.Медиа дахи Медиафайл | |
Буха[1](ород хэлэн дээрэ - Теле́ц) (латаар Taurus) — зурхайн ойлгосо, тэнгэриин бүһэ дахаһан аймаг мүшэдэй тоогоор хоёрдохи, Хуса ба Эхирнүүд хоёрой хоорондо байһан тэмдэг болоно. Хабарай үдэр һүниин тэнсэлгын сэгһээ тоолоходо, эклиптикын 30°-һаа 60° болотор зайда байна[2][3].
Апрелиин 20-һоо майн 20 болотор түрэһэн хүнүүд Бухын тэмдэгтэ хамаадана гээд тоологдоно. Юуб гэхэдэ, баруунай зурхайшадай үзэл хараанай ёһоор эгээ энэл сагта Наран Бухын тэмдэгтэ байна гээд тоологдодог юм[4][5].
Хэрбэеэ зурхайшадай багсаамжалгаар Платоной Агууехэ жэл гү, али эклиптикын хабарай үдэр һүниин тэнсэлгын сэгэй дүүрэн дүхэриг гаралга 25 920 жэлтэй сасуу гэбэл, Бухын тэмдэгэй астрологиин ээрэ манай ээрын урда тээхи 4-дэхи мянган жэлһээ 2-дохи мянган жэл хүрэтэр үргэлжэлөө[6].
Буха тэмдэгтэ байгаалиин махабад — Газар тааралдана[2].
Буха тэмдэг Венера одо гарагай ударидалга доро байдаг[7].
Буха тэмдэгэй үнгэ — сагаан аад, шара үнгэтэй холёотой[8].
Энэ тэмдэгые юрэдөөл Бухын түхэлөөр дүрсэлэн зурагладаг. Багсаахада, Европа басагые хулуужа асархын тула Зевс бурханай бухын түхэл абаһан тухай грек домогтой энэнь холбоотой[9].
Огторгойе шэнжэлдэг эрдэмэй ёһо гуримаар майн 14-һөө июниин 19 болотор Наранай байдаг Бухын багса мүшэдтэй Буха тэмдэгые худхан һамаржа болохогүй[10].
Домог шэнжэлэл
Эртын урда сагай грек домог дотор хэлэгдэдэг Финикиин хаанай Европа басагые өөрынгөө нюрган дээрэ һуулгаад, далай гаталжа, Финикииһээ Крит олтирогто хулуужа асарһан Бухатай энэ тэмдэгые адлишаадаг. Гоохон дангина басаганай хойноһоо тэрэ амитаниие эльгээһэн Зевс бурхан Бухада талархалаа мэдүүлжэ, огторгойдо эзэлхэ һуури бэлэглэһэн байха юм[11].
Баһа нэгэ ондоо домог дахахада, Буха хадаа — үнеэн юм. Өөрынгөө нюусаар дурлаһан Ио басагые жүтөөрхүү Гера һамганһаань хамгаалжа, тэрэниие үнеэн болгоод, һүүлээрнь огторгойн уудамда Буха гэһэн багса мүшэн болгон тодоруулһан гэхэ[11].
Ангилал
Буха тэмдэгые тэнгэриин бүһэ дахаһан аймаг мүшэдөөр элдэб янзаар ангилдаг гэбэл, иимэ:
- квадрантын гү, али жэлэй дүрбэн сагай талаар — хабарай сагай сангвиническа, халуун ба шиигтэй[2]
- триплицедүүдэй талаар байгаалиин махабадаар — газарай (хуурай, хүйтэн ба газарай)[2]
- үдэр һүниин тэнсэлгын сэгэй талаар байһан газарай тушаа — хойто зүгэй[12]
- тригонуудай талаар] — Афродитын тригон үдэртөө, Һарын тригон һүниндөө[3]
- экзальтациин талаар — Һарын экзальтацида[3][13], уналгандаа Марс (Марсын)[14][13][15][16]
- ударидагша одо гарагай талаар — Венера[7]
- тэмдэгэй гарбалай талаар — хатуу[3] гү, али бүхэлэгдэһэн[12]
- эрэ эхэнэрэй илгаагай талаар — эмэ[7][3][12]
- байха газар байрын талаар — Афродита бурханай байра[3]
- нютаг можын талаар — Вавилон[3]
- хүнэй бэеын хубиин талаар — хүзүүн[3]
- ниигэмэй мэдэлдэ оролгын талаар — захирагша[2]
- асцендент дээрэ байха сагай талаар — богонёор гү, али ташажа мандаһанай тэмдэг[2]
Һүлдэ тэмдэгүүд
Буха тэмдэгтэ ♉ һүлдэ тэмдэг тааралдана (зарим браузернуудай янзануудта буруугаар харагдажа магадгүй) Юникод соо арбатын 9801 дугаараар гү, али арбан зургаатын 2649 дугаараар байдаг. Үндэһэн һуури түхэл U+2649: ♉; бэшэгэй селектортэй түхэл VS15: ♉︎; селектортэй эмодзи янзатай түхэл VS16: ♉️. Тиихэдэ HTML-кодто иимээр оруулагдажа болохо гэбэл:♉ гү, али ♉[17].
Дүрсэлһэн зураглалнууд
Оросой, «Буха» («Телец») зоосо (хашарһан мүнгэн)
Оросой, «Буха» («Телец») зоосо (хашарһан мүнгэн)
«Буха» («Телец») гэһэн армян мүнгэн зоосо (хашарһан мүнгэн)
«Буха» («Телец») гэһэн армян алтан зоосо (хашарһан мүнгэн)
Ажаглалта
- ↑ Большой толковый словарь русского языка. Гл. ред. С. А. Кузнецов. Первое издание: СПб.: Норинт
- ↑ 1 2 3 4 5 6 Лилли У., 1999, с. 101—106
- ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 Абдулманова И. В., 2021, с. 155—158
- ↑ Smith J. C., 2010
- ↑ Сурдин В. Г. Астрология и общество // Природа. — 1994. — № 5.
- ↑ Михайлов О. В., 2011, с. 58—59
- ↑ 1 2 3 Клавдий Птолемей
- ↑ Лилли У., 1999, с. 101
- ↑ Taurus (англ.). Britannica (20 апрель 2023). Дата обращения: 22 август 2023.
- ↑ Shapiro L. T., 1977
- ↑ 1 2 Эратосфен Катастеризмы.
- ↑ 1 2 3 Лилли У., 1999, с. 102
- ↑ 1 2 Аль-Бируни Наука о звездах. — начало XI века.
- ↑ Лилли У., 1999, с. 85—86
- ↑ Лео, Алан Экзальтация // Полный астрологический словарь.
- ↑ Глоба, Павел Павлович О чем молчит луна. — 1991.
- ↑ Unicode Decimal Code ♉. Code Table .NET. Дата обращения: 22 август 2023.
Литература
- Normand H. Bélier // Словарь универсальных символов, основанных на принципе ключа к знаниям = Dictionnaire des symboles universels basés sur le principe de la clef de la connaissance. — Dervy, 2012. — Т. 1. — С. 207—210. — 338 с. — ISBN 978-2844549358
- Shapiro L. T. The Real Constellations of the Zodiac(англ) // Planetarian. — International Planetarium Society, 1977. — Т. 6. — № 1. — С. 17—18.
- Slosman A. L'astronomie selon les Égyptiens. — Omnia Veritas Ltd, 2017. — 330 с. — ISBN 978-1910220993 Архивная копия от 28 ноябрь 2020 на Wayback Machine
- Smith J. C. Pseudoscience and extraordinary claims of the paranormal : a critical thinker's toolkit. — Malden, MA: Wiley-Blackwell, 2010. — С. 52—53. — ISBN 9781405181235
- Zodiaque // Petit Larousse des symboles / Nanon Gardin, Robert Olorenshaw. — Larousse, 2011. — С. 655—659. — 680 с. — ISBN 978-2035969248
- Абдулманова И. В. «Введение в астрологию» Павла Александрийского: особенности структуры и содержания // Самарский научный вестник. — 2021. — Т. 10. — № 4. — С. 155—158.
- Знаки астрономические // Советский энциклопедический словарь / Научно-редакционный совет: Прохоров, Александр Михайлович. — М.: Большая Российская энциклопедия (издательство), 1981. — С. 470. — 1600 с.
- Клавдий Птолемей Тетрабиблос.
- Лилли, Уильям Глава XVI. О двенадцати знаках Зодиака и их множественном делении // Христианская астрология, смиренно изложенная в трёх книгах = Christian astrology. — М.: Академия мировой астрологии и метаинформации, 1999. — С. 101—106. — 160 с.
- Михайлов О. В. Блеск и нищета астрологии. — 2-е изд. — М.: КомКнига, 2011. — 240 с.