Баннов Павел Илларионович
| Баннов Павел Илларионович | |
|---|---|
| | |
| Түрэһэн һара/үдэр | 1917 оной мартын 6 |
| Түрэһэн газар |
Буряад Уласай Хяагтын аймагай, Новодесятниково тосхон |
| Наһа бараһан һара/үдэр | 1959 оной апрелиин 23 |
| Наһа бараһан газар | Буряадай АССР |
| Хамаадал | |
| Сэрэгэй түрэл янзань | Хуягта танкнуудые болон оньһо механизмуудые хүсэндэ оруулдаг сэрэгүүд |
| Алба хэһэн жэлнүүд | 1938 он—1940 он, 1941 он—1943 он |
| Нэрэ зэргэ | |
| Хуби |
Түбэй фронтын, 70-дахи армиин, 19-дэхи танкта нэгэдэлэй, танкын 79-дэхи бригада |
| Захираа | танкда эсэргүүсэхэ ехэ буу ажаллагшадай захирагша |
| Дайн/байлдаан |
|
| Шангууд ба шагналнууд | |
Па́вел Илларио́нович Ба́ннов (1917 оной мартын 6 — 1959 оной апрелиин 23) — 79-дэхи бригада, танкда эсэргүү буудалгын бүридэлэй захирагша, сержант. Зүблэлтэ Холбооной Баатар (1943 он).
Намтар
Павел Илларионович Новодесятниково тосхондо, мүнөөнэй Буряад Уласай Хяагтын аймаг, нэгэ баримтаар 1917 оной мартын 6-да, нүгөө багсаамжаар февралиин 21-дэ түрэһэн. Ород яһанай хүн.
Эхин һуургуули дүүргээд, хамтын ажахыда хүдэлмэрилһэн.
1938-1940 онуудта ба 1941 онһоо Улаан Сэрэгтэ алба хаагаа.
1942 оной февраль һараһаа — танкын 79-дэхи бригадын (19-дэхи танкта нэгэдэлэй, 70-дахи армиин, Түбэй фронтын) танкда эсэргүү буудалгын бүридэлэй захирагша.
1943 оной июлиин 7, 10-най үдэрнүүдтэ Молотычи тосхон шадар болоһон байлдаануудта (Курскын можын Фатежиин аймаг) сержант Баннов дайсанай 8 танк усадхаһан: 6 «Тигр», 2 «Пантера»; шархатабашье, байлдаанай талмайһаа гараагүй[1].
Банновтай нэгэ полкдо ябагша сэрэгшэдэй нютагаархиндань бэшэһэн бэшэгһээ
Банновтай суг хамта нэгэ полкдо ябажа дайлалдаһан сэрэгшэд тэрэнэй нютагаархиндань иигэжэ бэшэһэн байха юм[2]:
«Хүндэтэ нүхэд!.. Буряад-Монгол Уласай хүбүүд ямархан шанга шадалтайб гэжэ Орловско-Курскын дугы дээрэ болоһон июлиин байлдаанда Павел Илларионович Баннов харуулаа. Немец сэрэгүүдэй зунай добтололгые һэргылхэ тулалдаануудта Павел Баннов онсо шэн зориг, баатаршалга гаргаа бшуу. 1943 оной июлиин 7-до немецүүдэй 40 гаран танктай манай хэсэг руу добтолжо, хэдэн зуугаад немец самолёдуудаар агаарай хамгаалалтатай орожо ерэхэдэ, Павел Банов танкда эсэргүү буу гартаа баряад, энэ уһанай урасхал мэтэ добтологшо олон сэрэг угтаба. ...Павел буудахяа шагаажа, буудалгын абяан удангүй дуулдажа, фашис хас тамгатай түрүүшын танк галда абтаба. Тулалдаан һүжэрһөөр, сержант Банновһаа 100-150 модоной зайда - автомадуудтай немец сэрэгшэд. Энэ үедэ үшөө дахин буу һүрэжэ, хоёрдохи танк шатажа эхилбэ. Дайсанай танкистнууд танкда эсэргүү буугай хаанаһаа буудажа байһые анхарба. Сержант Банновай байһан буудалгын сэг руу галаа шэглүүлээд, дайсанай танкнууд ябаган сэрэгээ орхижо, ород сэрэгшые гэнжэ мүрөөрөө даража алаха гээд тэрэнэй окоп тээшэ хүдэлбэ.
Теэд Баннов һүрдэбэгүй:
«Танкнууд гурба дахин урагша хойшоо ябажа, Банновай окопые дараад, урагшаа ябахадань, тэрэниие хушаһан газар бэеһээ һэжэрээд, Павел Баннов танкда эсэргүү граната танк доронь хаяжархиба. Ород сэрэгшэ хүшэр байдалда ороод байгаа: ара таладань, 30 модоной зайда, дайсанай танкнууд дүтэлжэ ябана, окопуудай урда тээ, 80 модоной зайда, фашистнуудай ябаган сэрэгэй добтолон ерэхэ харагдана. Манай артиллери абарал боложо ерээд, дайсанай танкнуудаар болон ябаган сэрэгүүдээр түргэ-түргэн буудалга хэбэ. Вермахтын сэрэгшэд сасаран гүйлдэбэ, танкнуудынь һөөргөө эрьебэ. Дайнай талмай дээрэ хэдэн арбаад сэрэгэй унаан үлөө. Манай ябаган сэрэг мүн лэ угтан добтололгодо оробо. Энэ байлдаанай дүнгөөр дайсан нилээд ехэ техникэ, олон тоото сэрэгшэдээ алдаад, анханайнгаа байрада сухариба».
Июлиин 10-най байлдаанууд
Зүгөөр немецүүд совет сэрэгүүдэй хамгаалалгын шугам сүмэ сохихо гэһэн зорилгоёо орхёогүй, дахинаа добтололгодо оробо. Банновтай суг хамта нэгэ полкдо ябагша сэрэгшэд энэ тулалдаан тухай иигэжэ зураглана:
«1943 оной июлиин 10-да дайсад манай хубинууд руу 250 гаран танк ба хоёр хүрэтэр ябаган сэрэгэй дивизинүүдые эльгээгээд, манай байлдаанай жагсаалнуудые боомбо хаяжа дэлбэрүүлһэн, зуугаад самолёдуудаар агаарһаа хушаалтатай дайсан добтолжо оробо. Тон ехэ шуһата тулалдаан эхилбэ.
Манай артиллери нижаганаба, танкда эсэргүү буудалгын абяанууд дуулдаба. Энэ байлдаанда Павел Баннов дайсанай хоёр танк усадхаһаншье һаа, өөрөө шархатаһан байгаа».
Хуяг соо сохигшо баһал сухарибагүй[2]:
«Үбшэ зоболоноо дабажа, байлдаанай талмайһаа тэрэ гараагүй, шархатаһаншье һаа, үшөө хоёр танк буудажа һалгаагаа. Шархатанхай Павел буугаараа буудажал байгаа. Ротын захирал Банновые байлдаанай талмайһаа гарахыень дурадхаа, теэд тэрэнь: «Би эсэстээ хүрэтэрөө тулалдахаб» гэжэ хэлээд, үшөө хоёр танк усадхаба. Гансал тэһэрһэн һомоной түүрхэйнүүдэй тудажа, бууень хуха нуга эбдэжэ хаяхада, тэрэ буугаа гарһаань табиба».
Немец-фашис булимтарагшадтай тэмсэлдэ харуулһан эрэлхэг зоригойнь, гаргаһан баатаршалгынь түлөө сержант Павел Илларионович Банновта 1943 оной августын 27-до СССР-эй Дээдын Зүблэлэй Президиумэй Зарлигаар Зүблэлтэ Холбооной Баатарай нэрэ зэргэ олгогдожо, Ленинэй орден ба «Алтан Одон» медаль барюулагдаа. Сержант Банновай баатаршалга танкын 79-дэхи бригадын бүхы сэрэгшэдтэ, сэрэгэй захирагшадта немец-фашис булимтарагшадтай тэмсэхэ эрэлхэг зоригой, арга шадалай жэшээ боложо үгөө. Хүндэ танкнуудай хуяг сохиходоо, эгээ үндэр үрэ дүн харуулһан сохигшо гээд СССР-эй дайшалхы эрхим туйлалтануудай дэбтэртэ оруулагдаһан юм[источник не указан 5426 дней].
Эдэгэһэнэйнгээ удаа түрэл нютагаа бусаажа, ойн харуулшанаар хүдэлһэн.
Тэрэ 1959 оной апрелиин 23-да наһа бараһан.
Шагналнууд
- Зүблэлтэ Холбооной Баатарай «Алтан Одон» медаль (1943 оной августын 27)[1]
- Ленинэй орден (1943 оной августын 27)
- «Шэн зоригой түлөө» медаль (СССР) (1943 оной март һара)[3]
- Медальнууд
Дурасхаал
- Буряад Уласай ниислэл Улаан-Үдэ хотодохи Илалтын хүшөөдэ Зүблэлтэ Холбооной Баатарнуудай хүндэлэлэй хүрэл самбарнуудай бүридэлдэ Павел Банновай тобогор дүрэ зураг тодхогдонхой.
- Хяагта хотодо (Буряад орон) Павел Банновай хүндэлэлдэ сээжэ бэеын дүрсэ табигданхай[4].
Ажаглалта
- ↑ 1 2 Наградные документы в электронном банке документов «Подвиг народа» (архивные материалы Центрального архива Министерства обороны Российской Федерации. Ф. 33. Оп. 682525/793756. Д. 40/4. Л. 14/306, 307).
- ↑ 1 2 Письмо однополчан П. И. Баннова к его односельчанам.
- ↑ Наградные документы в электронном банке документов «Подвиг народа» (архивные материалы Центрального архива Министерства обороны Российской Федерации. Ф. 33. Оп. 686044. Д. 1404. Л. 1, 3, 4).
- ↑ В Бурятии открыли бюст Герою СССР Павлу Баннову. Дата обращения: 1 июнь 2019. Архивировано 1 июнь 2019 года.
Ссылкэнүүд
Баннов Павел Илларионович (ород хэлэн). Сайт «Герои страны».
На эту статью не ссылаются другие статьи Рувики. |