Юһэн агшан (фильм)
| Юһэн агшан | |
|---|---|
| Режиссёр | Штром Олег Никитич |
| Продюсернууд |
Обухов Юрий Михайлович |
| Сценари зохёогшо |
Марина Довгер |
| В гол рольнуудые гүйсэдхэгшэд |
Бато Шойнжонов |
| Оператор | Александр Носовский |
| Зурааша-зохёон найруулагша | Анна Ермолина |
| Кинокомпани | Каро Продакшн |
| Гүрэн | Оросой Холбоото Улас |
| Жэл | 2024 он |
| Официальный сайт | |
«Юһэн агшан» (ород хэлэн дээрэ «Де́вять секу́нд») Номгон далайн уһан сэрэгэй матрос, Оросой Холбоото Уласай Баатар Алдар Цыденжаповай баатаршалга тухай хөөрэһэн Орос гүрэнэй сэрэгэй-эхэ ороншо драма. 2023 ондо «Каро Продакшн» кинохамжаан энэ фильм буулгаһан байна. Түрүүшын нээлтын харалга 2024 оной сентябрь һарада болобо[1].
Намтарай һуури
2010 оной сентябриин 24-дэ «Быстрый» эсминец дээрэ тэһэрэлгэ саран болюулһан арбан юһэн наһатай уһан сэрэгшэ-моторист Алдар Цыденжаповай баатарлиг ябадал гаргажа, үхэлэй аюулда ороһон түүхэ дээрэ энэ фильмын гол удха үндэһэлэгдэнхэй: утаанай үнэр абамсаараа, машинна таһаг руу буужа, носожо байһан гал олоод, түлишын хангамжые тэрэ хаагаа. Тиигэжэ суг хамта ябаһан 348 сэрэгшэд нүхэдөө абарһан байна. Алдарай бэеын зуунай 90 хуби шатаһан тула, амиды үлэхын аргагүй байшоо[2].
Галда абтаһан амяарлагдаһан таһаг соо уһан сэрэгшэ А. Цыденжапов оройдоол 9 агшан үнгэргөө. Фильмын продюсер Юрий Обухов сэдхүүлшэдтэй хөөрэлдэхэдөө, энэ киногоор баатаршалгын гүнзэгы удха элирүүлэн харуулха, хэзээ, хэнэй туһаар иимэ бата бэхи сэдьхэлэй ёһо гуримай эшэ үндэһэн табигданаб гэжэ тайлбарилан ойлгуулха гэһэн оролдолго болоно гэжэ хэлээ һэн:
— Нэгэ бага тоомгүй, һургуулидаа дунда зэргээр һураха, тиигэбэшье гэрэйнгээ ажал алдахагүй, эбтэй эетэй байһан эхирэй үрөөһэн дүү басагандаа хододоо туһатай байһан хүдөөгэй юрын лэ хүбүүхэн. Нютагай зон Алдарай найдамтайе булта һайн мэдэхэ байгаа. Хүндэ сагай ушараа һаа, орхихогүй, шадал аргаараа туһалха гэжэ оролдохо. Түймэрэй болоходо, Алдар тэрэ зангаа орхёогүй, бүримүһэн харуулаа бшуу[3].
Тус фильмдэ Алдар Цыденжаповай нютаг хүбүүн Бато Шойнжонов гол роль гүйсэдхэбэ[4]. Энэ рольдо орожо наадахын тула зүжэгшэн тусхай залуу сэрэгшын «учебкэ» һуралсал гараһан байна. Ондоогоор хэлэбэл, Оросой Холбоото Уласай уһан сэрэгэй сэрэгшэдэй танилсуулгын хэшээлдэ орожо, онгосо дээрэ түймэр саралгын эхин дүримүүдые шудалһан байха юм. Бато Шойнжоновой хөөрөөгөөр, баатаршалгын үйлэ ушар тэрээндэ бага наһанһаань мэдээжэ байгаа:
Тиихэдэ Алдарай баатаршалга тухай Буряадаймнай ажаһуугшад булта хөөрэлдэдэг һэн, мандашье баһал һургуулида А. Цыденжаповай гаргаһан ябадал тухай хөөрэжэ үгөө бэлэй. Би мүнөө хорин дүрбэтэйб, тэрэ тиихэдэ арбан юһэтэй байгаа. Энэ хадаа бүхы ажабайдалай урдашни байһан наһан ха юм даа. Тиихэдэ Алдар зугадажа үгы болохо аргатай байгаа, теэд үгы, тэрэ урдаа байһан уялгаяа дүүргээ, үлөөд, хаадаг хабхагыень дууһан эрьюулжэ шангадхаад гараа, тиигэжэ өөрынгөө ами наһа аюулда үргэжэ, суг алба хаажа байһан нүхэдэйнгөө, гурбан зуу гаран зоной ами наһа абарһан байна[4].
Фильм буулгаһан тухай
Владивосток хотодо фильм буулгагдаһан юм. 2010 оной сентябриин 24-дэ үйлэ хэрэгүүдэй болоһон, тэрэ үедэ ашаглалгаһаа гаргагдаһан «Түргэн» гэһэн эсминец кино буулгагша бүлэгэй мэдэлдэ Оросой Холбоото Уласай Баталан хамгаалгын яаман үгөө. Фильмын продюсер Юрий Обуховой хэлэһээр, бодото байдалда «хүдэлмэрилхэдэ», кино бүри улам үнэн шэнжэтэ болоно:
Зүжэгшэд наадажа байһан юумэнэйнгээ бодото байдал руу оруулагдаһан байха юм, тэрэл кабина соо, тэрэл машинна таһаг руу, үнэн дээрээ гайхамшагта баатаршалгын болоһон байдал руу шэнгэжэ ороһон байгаа… 156 метр утатай асари томо дайшалхы онгосо саг зуурын болзорто кино буулгабариин талмай боложо үгэһэн байна, энэ хадаа манай киногой түүхэдэ тохёолдоһон түрүүшын ушар болоно бшуу[3].
Контр-адмирал Евгений Сирота энэ фильмын зүбшэлэгшэ болоһон байха юм[4]. Тэрээнһээ гадна, Номгон далайн флодые тэрэ үедэ захиран ударидажа ябаһан Сергей Иосифович Авакянц кино буулгажа байһан бүлэгтэй тус баатаршалга тухай дэлгэрэнгыгээр тодорхойлжо хубаалдаһан байна.
Эхэ ороншо удхатай фильмүүдые харуулалга
Эхэ ороншо удхатай фильмүүдые харуулалгын үедэ ушардаг бэрхэшээлнүүд тухай найруулагша Олег Штромтой хамта ажаллажа бүтээһэн «Нахимовцы» гэһэн фильмын жэшээ дээрэ хөөрэхэдөө, продюсер Юрий Обухов сэдхүүлшэдтэ хөөрэхэдөө, иигэжэ тайлбарилба:
Эсэгэ ороноо хамгаалгын Агууехэ дайн тухай гү, али «9 агшан» гэжэ фильм дотор харуулагдаһан манай үеын суута баатарай түүхэ тухай хөөрэһэн фильмдэ орходоо, нэгэ саг хахад соо шог зугаа гаргажа хоёр-гурбан мэдээжэ актёрнуудай хабаадаһан шог ёгто, хүнгэн хошон фильм дээрэ мүнгэ олоходо бэлэн болонхой[3].
"9 Агшан" гэһэн фильм 2024 оной ноябрь һарада гарахаар түсэблэгдэнхэй байгаашье һаа, үргэн дэлгэсэдэ сентябриин 26-да олоной анхаралда табигдаа[5].
Нэмэлтэ мэдээсэл
Буряадай Гүрэнэй Х.Намсараевай нэрэмжэтэ драмын театрай тайзан дээрэ табигдаһан «9 агшан» гэһэн зүжэгтэ Алдар Цыденжаповай дүрэ мүн лэ зүжэгшэн Бато Шойнжонов гүйсэдхэнэ[4].
Ажаглалта
- ↑ Татьяна Глаголева. «Устранить несправедливость»: в столице Приморья сняли фильм про героя-матроса Алдара Цыденжапова. https://www.dv.kp.ru (20 август 2023).
- ↑ 9 секунд (2024). https://www.vokrug.tv. Дата обращения: 1 февраль 2024.
- ↑ 1 2 3 Максим Васюнов. Продюсер фильма "9 секунд" Обухов: Если не снимать патриотическое кино, откуда тогда возьмутся герои? https://rg.ru (29 январь 2024). Дата обращения: 31 январь 2024.
- ↑ 1 2 3 4 Новости Дальнего Востока: главные новости на сегодня | Комсомольская правда на Дальнем Востоке - KP.RU (ород хэлэн). www.dv.kp.ru. Дата обращения: 1 февраль 2024.
- ↑ 9 секунд (2024). https://www.kino-teatr.ru. Дата обращения: 1 февраль 2024.
На эту статью не ссылаются другие статьи Рувики. |
.svg){kind=link}