Улаан туг (сленг)

Сүлөөтэ Нэбтэрхы Толи — Википеэдиһээ
Улаан- туг
англ. red flag
Красный флаг.png
Бии болоһон үдэр 2021 он

Улаан туг (сленг) (ород хэлэн Ред флаг (сленг); от англ. red — красный, англ. flag — флаг) — Энэнь харилсаанда боложо магадгүй асуудалнууд, хорото бодосууд гү, али аюул тухай һэргылдэг абари зангай хэб маяг гү, али зан абариин шэнжэ тэмдэгэй нэрэ томьёо юм. Иимэ дохёонуудые таниха гээшэ илангаяа эхэнэрнүүдтэ шухала гэжэ психологууд хэлэнэ, юундэб гэхэдэ тэдэниие анхаралгүй орхибол, сэдьхэлэй ядарал үүсхэдэг[1].

Бии болоһоной түүхэ

Сэдьхэл зүйн (психологиин) эрдэмтэд 2014 оной оршомдо харилсаанай асуудалнуудые тодорхойлходоо «улаан туг» гэһэн нэрэ томьёо хэрэглэжэ эхилһэн байна.

Энэ нэрэ томьёо интернет хэрэглэгшэд харилсаа холбоое зогсоохо зохид бэшэ хэлэ тэмдэглэхэдээ улаан тугай эмодзи хэрэглэжэ эхилһэнээр 2021 ондо дэлгэрэлгэ абаһан юм[2].

Хэрэглэлгын жэшээнүүд

  • «Тэрэ номуудые огтолон уншадаггүй, энэ намда улаан туг болоно» гэжэ хөөрэлдэжэ байһан хүнэй харилсаанай шухала шалгуурнуудые хангажа шадаагүй тухай һэргылэмжэ болоно.
  • «Хэрбэеэ суг хүдэлдэг хүнтнай һүүлшын болзорто уулзалгануудые болюулдаг һаа, энээнииень ажалдаа улаан туг гэжэ тоолохо» — найдамгүй гү, али сагые хүндэлдэггүй гэһэн тэмдэг.
  • «Банкын хуби ехэ, нюуса түлбэринүүд бии — энэнь инвесторнуудта улаан туг» — мүнгэн һангай гүйлгээнүүдэй эрсдэлэй нэмэгдэһэн тэмдэг[3].

Тоо бүридхэл

iCognito компаниин психологууд шэнжэлэл хэжэ, Ород гүрэнэй ажаһуугшадай хахадһаа багань (эхэнэрнүүдэй 42 %, эрэгтэйшүүлэй 48 %) өөрынгөө хубиин харилсаанда һайшаагдадаг гэжэ элирүүлһэн байна. Хэмэл оюун ухаан 350,000 хэрэглэгшэдэй нэрэгүй нюуса мэдээсэлые болбосоруулан, харилсаанай асуудалнуудые элирүүлһэн байна. Гол гомдолнууд гэхэдэ — сэдьхэлэй уян харилсаануудта урбалга, мэхэ гохо, хэрзэгы абари за ба бэе махабадай доромжололго, мүн архидалга гү, али манаруулдаг бодосо хэрэглэлгэ. Гэхэ зуура, асуултата хабаадагшадай 86 % хубинь 3 жэлһээ бага хугасаада уулзаһан, бэрхэшээлнүүдэй гараашье һаань, харилсаагаа үргэлжэлүүлһэн байна[4]. Энэ үзэгдэлэй шалтагаануудай нэгэн хадаа «улаан тугуудые» анхаралгүй орхиһон ушар болоно[5].

Гол «улаан тугууд»

«Улаан тугууд» хэдэн шэнжэтэй байһан тула тэдэниие танихань хэсүү бэшэ[6][7]:

  • Доромжолхо харилсаанууд. Нүхэрынь атаархал ба ноёрхохо хүсэлые һанаа зоболго, анхарал доро нюудаг: бэшэгүүдые (гарай утаһанай хубиин харилсаа) шалгадаг, яажа хубсалхыень заадаг, нүхэдтэй гү, али гэр бүлэтэй харилсааень хизаарладаг;
  • Газлайтинг. Нүхэр бодото байдалые буруушаалгажа, өөрынгөө ойлголтын хангалтатай байдалые һэжэглэхыень («Шамда һанагдаа», «Ши өөрөө энээнииень үүсхэбэш») гү, али зэмэтэй байдалые хинаха хэрэгсэл болгон хэрэглэдэг;
  • Хэрзэгы аяг ааша. Уур сухал гү, али хэрэлдэлгэ, хашхаралдаан, заналга|бэе махабадта хохидол үзүүлхээр айлгаха (табаг эбдэхэ, ханануудые сохихо), мүн бусадта (официантнуудта, суг хүдэлдэг нүхэдтэ) хэрзэгы дошхон хандаса;
  • Хэрэглэл ба мэдэрэл хүндэлхэгүй. Нүхэрынь һонирхолые анхаралгүй орхидог, амжалтануудые сэгнэдэггүй, хүшэр байдалда туһалхаяа арсадаг гү, али мүрөөдэлгэ гасаалан шоглодог;
  • Хэтэрхы худал ба үнэн сэхэ бэшэ, хуурмаг байдал. Шухала баримтануудые нюужа, хоёр ажаһуудалтай, хүлисэл гуйхын орондо шалтагаа оложо. Жэшээнь, нүхэртөө ойлгуулжа хэлэншьегүй үгы боложо болон бусаха.
  • Ерээдүй байдалай зүбшэлсэхэ дурагүй. Шухала асуудалнуудтай (гэр бүлэ бололго, үхибүүдтэй болохо, хамтын түсэбүүдые табиха) хөөрэлдөөнһөө тэрьелэлгэ, дурагүй байһаниинь найдамтай, наһанай харилсаанда бэлэн бэшэ байһые харуулна;
  • Урдахи харилсаһан нүхэдтэй зэргэсүүлэн жэшээлгэ. Урданай харилсаануудые доромжолхо гү, али дурсамжын удхаар хододоо дурдаха;
  • Мүнгэн зөөриин арга мэхэ. Мүнгэн зөөриин дулдыданги байдалда оруулха («Гэртээ бай, би шамайе тэдхэхэб»), шунал, хара һанаатай байдал, али хэмһээ үлүү мүнгэ һалгажа, харюусалгагүй гаргаша;
  • Зүрилдөөнүүдые анхаралгүй орхихо. Хайша хэрэг- хэрзэгы абари зан, асуудал шиидхэлгэһээ зайлаха, али хэрэг шиидхэлгын хөөрэлдөөндэ хабаадахын орондо дуугай байха;
  • Эхэ эсэгэһээ дулдыданги байдалай шэнжэнүүд. Эхэ эсэгэтэй сугтаа ажаһуудаг, тэдэнэй һанамжаһаа бүрин дулдыдаха хүн энэ харилсаанай хэб жэшээ нүхэртөө дамжуулха аргатай.

Психологи

Мэргэжэлтэдэй хэлэһээр, улаан тугуудые анхаралгүй орхихо гээшэ харилсаанда саһанай хүбхэн монсогой мэтээр нүлөө үзүүлдэг[3]. Олон хүнүүд хэдэн шалтагаанаар аюултай тэмдэгүүдые анхаралгүй орхихо гэжэ оролдодог[1]:

  • Нүхэрэй хубилалтада найдаха;
  • Гансаардалһаа айлга;
  • Өөрыгөө доогуур сэгнэхэ;
  • Урданай гэмтэлнүүд.

Харилсаанда «улаан тугуудтай» дайралдахадаа, психологууд хэдэн алхамуудые хэхые дурадхана[5]:

  • Өөрынгөө ухаан мэдэрэлдэ этигэхэ;
  • «Би — һанамжа» гэһэн мэдүүлэлнүүдые хэрэглэн, асуудалые нүхэртэеэ зүбшэн хэлсэхэ. Жэшээнь: "Шинии… байхадашни, намда аягүй, муу байна.;
  • Тодорхой хилэ табиха. Жэшээнь: «Намда хоолойгоо шангадуулхадашни, би зүбшөөнэгүйб. Хэрбэеэ дахин тиимэ юумэн болоо һаань, би хөөрэлдөө дүүргэхэб.»
  • Бэеэ дааһан һанамжа абаха, ондоогоор хэлэбэл, психологһоо гү, али нүхэдһөө дэмжэлгэ эрихэ.

Улаан тугууд хододоо харилсаа дары таһарха эрилтэ табидаггүй. Хэрбэеэ нүхэрынь хубилха һанаатай байгаа һаань, зарим асуудалнуудые эмнэлгэ ба хөөрэлдөөнэй ашаар шиидхэхэ аргатай[8].

Бусад «тугууд»

Харилсаанай хүндэ асуудалнуудые харуулһан «улаан тугуудһаа» гадна, анхарал, шэнжэлэл хэрэгтэй бусадшье тэмдэгүүд бии[1][9]:

  • «Шара туг» харилсаанда анхаралгүй орхибол, үшөө хүшэр боложо магадгүй бэрхэшээлтэй асуудалые харуулна;
  • «Ногоон туг» харилсаанда — элүүр энхэ ба найдамтай харилсаае харуулһан һайн тэмдэг. Эдэ хадаа таараха, бэе бэеэ ойлголсохо, сэдьхэлэй аюулгүй байдалай тэмдэгүүд болоно;
  • «Хара туг» — доромжолхо гү, али хорото харилсаанай байһые харуулһан хүшэр дохёо.
  • «Сагаан туг» харилсаанда — бэеэ тушаалганай гү, али асуудалнуудые шиидхэхэеэ арсаһанай һүлдэ тэмдэг. Энэ хадаа нэгэ хүнэй гү, али хоюулан харилсаагаа һайжаруулха оролдолго гаргахаяа болижо, байгаа байдалдаа дураа гутаһаншье һаа, өөрыгөө үгэһэнэй тэмдэг болоно;
  • «Шара улаан туг» — нүхэрэй ажабайдалда хүндэ хүшэр үе (ажалгүй болоһон, дүтын хүнэй үбшэн) үнгэржэ байһан тухай дохёо, энэнь тэрэнэй харилсаанда абари зандаа нүлөөлнэ. Ойлгосол ба дэмжэлгэ хэрэгтэй, харин нүхэртөө муу һанаа дамжуулхагүйн тулада тодорхой хилэ табиха хэрэгтэй;
  • «Хүхэ ягаан туг» нээлтэтэй хөөрэлдөөн ба ойлголсолго хэрэгтэй нүхэрэй юрын бэшэ гү, али (Хүнэй зан абариин эмгэг) жэгтэй зан абариин шэнжэнүүдые харуулна;
  • «Ягаан туг » харилсаан гү, али нүхэрэй үлүү һайнаар һаналга тэмдэглэнэ. Энэнь ерээдүйдэ нэгэ нүхэрэй бодото байдал ба дутагдалнуудтай тулгархада урмаа хухаралгада хүргэхэ аргатай. Харилсаа холбоондо бодото хараа бодолтой байха, хуурмаг үзэгдэлгүй байха шухала.

Ажаглалнууд