Орос гүрэндэ шуһа тушаагшадай үндэһэтэнэй үдэр
| Орос гүрэндэ шуһа тушаагшадай үндэһэтэнэй үдэр | |
|---|---|
 | |
| Тогтоогдоһон | 2007 оной февралиин 20 |
| Тэмдэглэгдэнэ | |
| Һара\үдэр | Апрелиин 20 |
| Һайндэрлэлгэ | Жэл бүри |
| Ёһо заншал | Шагналнууд, хуралдаанууд |
| Холбоотой | Ородой эзэнтэ гүрэндэ түрүүшын амжалтатай шуһа һэлбүүлгэ |
Ород гүрэндэ шуһа тушаагшадай үндэһэтэнэй үдэр (ород хэлэн Национальный день донора в России) — ород гүрэнэй һайндэр, жэл бүри апрелиин 30-да (апрелиин 20) тэмдэглэгдэдэг. Ажалай кодексоор амаралтын үдэр бэшэ. Оросой Эзэнтэ гүрэндэ аяар 1931 оной апрелиин 20-да эгээл түрүүшынхиеэ амжалтатайгаар шуһа һэлбүүлгэ үнгэргэлтэй дашарамдуулагдаһан һайндэр.
Түүхэ
1832 оной 4 һарын 20-до Санкт-Петербургын акушер Андрей Мартынович Вольф анха түрүүн түрэхэ эхэнэрэй ехээр шуһаяа алдахадань (гемотрансфузи) — шуһа дамжуулга амжалтатай хэһэн байна[1]. Тэрэ үшөө 1818 оной октябриин 25-да Лондондо амжалтатай шуһа һэлбүүлгэ хэһэн Джеймс Бланделлэй аппарат болон онол арга хэрэглэбэ[2]. Тэрэ гэһээр Вольф үшөө зургаан һэлбүүлгэ хэһэн, удаань энэ онол аргые Ородой эмшэн, хирургиин профессор Сергей Коломнин дабтан хэдэн дахин хэһэн байна.
Оросой Холбоото Уласай Гүрэнэй Дүүмын зүгһөө 2007 оной февралиин 20-до донорой болон шуһанай албанай асуудалнуудаар үнгэргэгдэһэн зүблөөн дээрэ Үндэһэтэнэй донорой үдэр тогтоогдоо һэн[3]. Оросой Холбоото Уласай Элүүрые хамгаалгын яаман болон Оросой Холбоото Уласай анагааха ухаанай болон биологическа холбоото уласай агентствэ 2008 онһоо хойшо һайн дураараа шуһа болон тэрэнэй бүридүүлэгшэ зүйлнүүдые олоороо шуһаяа тушаалга хүгжөөхэ талаар ехэ хэмжээнэй программа бэелүүлнэ[4]. 2024 оной байдалаар Шуһанай албанда 487 эмхи зургаанууд болон багсаамгаар 100 мянган дээдэ мэргэжэлтэй эмнэлгын ажалшад хабааданхай[5].
Һайндэрэй заншал
Ород гүрэндэ Үндэһэтэнэй донорой үдэртэ эмнэлгын ажалшадтай гаршагта хуралдаанууд, сэдэбтэ үзэсхэлэнгүүд, зүблөөнүүд үнгэргэгдэдэг. Эмнэлгын түбүүд болон станцинууд нэмэлтэ шуһа тушааха хэмжээ ябуулгануудые үнгэргэнэ[6]. Энэ үдэр шуһа гү, али тэрэнэй бүридүүлэгшэ зүйлнүүдые үгэһэн эрхэтэдтэ шагналнуудые барюулдаг[7]. 40 дахин шуһа болон тэрэнэй бүридүүлэгшэ зүйлнүүдые тушааһан гү, али 60 дахин плазма үгэһэн хүнүүд Ород гүрэнэй хүндэтэ донорнууд гэжэ нэрэ зэргэдэ хүртэдэг. Ород гүрэнэйхид хүндэлэлэй тэмдэгэй хажуугаар нэмэлтэ хүнгэлэлтэнүүдтэ хүртэнэ, тэрэ тоодо ниитын унаагаар түлбэригүйгөөр ябаха эрхэтэй[8].
Нэмэлтэ мэдээсэл
- 2005 ондо Бүхэдэлхэйн шуһанай донорнуудай үдэр байгуулагдаа. Һайндэр июниин 14-дэ тэмдэглэгдэнэ, энэ һайндэр хүнэй шуһанай ангилалнуудые элирүүлэн нээһэнэй түлөө физиологиин гү, али анагааха ухаанай Нобелиин шагналда хүртэһэн Карл Ландштейнерэй түрэһөөр ойн баярта зорюулагдана[9].
- Эмнэлгын-биологиин холбоото уласай агентствын мэдээсэһээр, Ород гүрэндэ 2024 ондо нёдондонойхиһоо 6 хубяар дээшэлжэ, 2,6 сая литр болоо, 458 мянга гаран донорнууд гүрэнэй бүридхэлдэ оруулагдаа[6].
- Эсэгэ ороноо хамгаалгын Агууехэ дайнай үедэ донорнуудай тоо 5,5 сая хүрэтэр болоһон; хүсэндөө дайладажа байһан сэрэг 1,7 сая литрһээ дээшэ хадагалагдаһан шуһа абаһан, энэнь 7 сая һэлбүүлгэдэ хэрэглэгдэһэн байна. Дайнай үедэ «СССР-эй хүндэтэ донор» гэһэн тэмдэгээр 15 мянган хүн шагнагдаа[10].
Мэдээжэ зонууд -донорнууд
- Джеки Чан — үргэлжэ шуһаяа тушаадаг, 2002 ондо «Смокинг» гэжэ фильм буулгажа байхадаа тэрэ Канадын шуһанай Албанай донор болоһон байха юм.
- Криштиану Роналду — 2008 ондо «Счёт Красного креста» хамтаралай жэшээтэ нюур болоо һэн, Яһанай шэмэгэй донор юм.
- Джессика Альба — хүүгэдэй госпитальда шуһаяа тушаадаг.
- Екатерина Стриженова — үшөө оюутан байха хаһаһаа шуһаяа тушаажа эхилээ[4].
- Татьяна Навка — 2011 ондо донорой хүдэлөөниие хүгжэлтын талаар LG хамтаралай элшэ байһан юм[11].
Ажаглалтанууд
- ↑ Национальный день донора в России. gkdc1.ru. Дата обращения: 6 июль 2025.
- ↑ Есть повод гордиться. Медицинская газета (17 апрель 2007). Дата обращения: 6 июль 2025.
- ↑ "Национальный День донора крови в России", 2025-04-11. 2025-07-06.
- ↑ 1 2 "Навка сдаёт кровь168#id1887947 Звездная кровь", 2022-04-20. 22025-07-06.
- ↑ Вероника Скворцова: В России донорство является не только почетной и благородной миссией, но и важнейшей государственной задачей. bloodfmba.ru (11 июнь 2024). Дата обращения: 6 июль 2025.
- ↑ 1 2 «Единая Россия» организует по всей стране мероприятия к Национальному дню донора крови. er.ru (16 апрель 2025). Дата обращения: 6 июль 2025.
- ↑ "14 июня — Всемирный день донора крови: традиции, тема и мероприятия 2024 года", 2024-06-13. 2025-07-06.
- ↑ Национальный день донора в России. pnp.ru (20 апрель 2020). Дата обращения: 6 июль 2025.
- ↑ "Всемирный день донора крови", 2024-06-14. 2025-07-06.
- ↑ Любопытные факты. yadonor.ru. Дата обращения: 6 июль 2025.
- ↑ Татьяна Навка стала послом донорства. sport-express.ru (20 апрель 2011). Дата обращения: 6 июль 2025.