Густав Малер

Густав Малер
Файл:Gustav Mahler by Dupont (1909).jpg 1909 он
Ажал үйлэ:	хүгжэмэй зохёолшо, дирижёр
Түрэһэн үдэр:	1860 оной июлиин 7(1860-07-07)[…]
Түрэһэн газар:	Калишт, Богеми
Эрхэтэнэй харьяалал:	Австрийская империя[d]  Цислейтания[d]
Наһа бараһан үдэр:	1911 оной майн 18(1911-05-18)[…] (50 наһатай)
Наһа бараһан газар:	Венэ
Гарай үзэг:

Густав Малер (Герман: Gustav Mahler; 1860 оной июлиин 7, Калишт, Чехи, ‒ 1911 оной майн 18, Венэ), Австриин хүгжэмэй зохёолшо ба дирижёр. Бага наһан Йиглавада үнгэрөө, 1875‒1878 онуудта Венын консерваторида һуража гараа. 1880 онһоо Австри-Унгарай бишыхан хотонуудай театрнуудта дирижёроор ажаллаа, 1885‒86 оной хоорондо Прага хотын Германиин театрта хγдэлдэг болоо, 1886‒88 ондо Лейпцигтэ ажаллаа, 1888‒91 оной хоорондо Будапештын Хаанай оперын даргаар болон дирижёроор хγдэлөө, 1891‒97 ондо Һамбургын оперын түрүүшын дарга болоһон байна. 1897‒1907 оной хоорондо Венын ордоной оперын дарга, дирижёр болон режиссёроор ажаллаа, тэрэнэй ударидалга доро театрынь сэсэглэн хүгжэбэ. Малер дирижёрой ажал хүдэлмэри хүгжэмэй театрын түүхэдэ бүхэли эрин үе болоһон байна. Рихард Вагнерэй, Вольфганг Амадей Моцартын, Людвиг ван Бетховенэй оперонуудай илгаран гараһан тайлбарилагшаар гэжэ алдартай боложо, Венэдэ түрүүшынхиеэ Пётр Чайковскийн, Бедржих Сметанын оперануудые тайзанда табяа. Симфониин дирижёроор концерт харуулба, Һолланд, Оросто (1897, 1902, 1907) гастролида ябаа. 1907 ондо изагууртанай оппозициин даралгын доро театрһаа гараа: Америкэдэ ажаһуужа зун бүри Венэдэ бусаба. 1908‒1909 ондо Нью-Йоркын «Метрополитен-оперогой» дирижёроор ажаллаа, 1909‒11 ондо Нью-Йоркын филармониин оркестрые хүтэлбэрилөө.

Шухала бүтээлнүүд

Файл:Zasche-Theo Gustav-Mahler-1906.jpg

Тео Цашегэй хошон зураг

• «Гомдолтой дуун» (Герман: Das klagende Lied; түрүүшын заһалга, 3 хэһэг — 1880; хоердохи заһалга, түрүүшын хэһэгые хуряан абтаһан — 1898)
• «Аянша шаби дарханай дуунууд» (Герман: Lieder eines fahrenden Gesellen, 1885—1886)
• «Хүбүүнэй шэдитэй эбэр» (Герман: Des Knaben Wunderhorn. Humoresken — 12 дуунууд, 1892—1901)
• Рюккертын шүлэгүүдтэ зорюулһан дуунууд (Герман: Rückert Lieder, 1901—1902)
• «Үхэһэн үхибүүд тухай дуунууд» (Герман: Kindertotenlieder, 1901—1904)
• Симфони № 1 (1884—1888)
• Симфони № 2 (1888—1894)
• Симфони № 3 (1895–1896)
• Симфони № 4 (1899—1901)
• Симфони № 5 (1901—1902)
• Симфони № 6 (1903—1904)
• Симфони № 7 (1904—1905)
• Симфони № 8 (1906)
• «Газар тухай дуун» (Герман: Das Lied von der Erde), 1908—1909)
• Симфони № 9 (1909)
• Симфони № 10 (дууһаагүй).
• Квартет ля-минор (1876)
• Оркестртэ зорюулһан «Humoresken»
• Märchenspiel «Rübezahl»

Ном зохёол

• Густав Малер. Письма. Воспоминания. — М.: Музыка, 1968.
• Барсова И. А. Густав Малер. Личность, мировоззрение, творчество // Густав Малер. Письма. Воспоминания. — М.: Музыка, 1968. — С. 9—88.
• Барсова И. А. Симфонии Густава Малера. — М.: Советский композитор, 1975. — 496 с.
• Барсова И. А. Малер Г. // Музыкальная энциклопедия (под ред. Ю. В. Келдыша). — М.: Советская энциклопедия, 1976. — Т. 3. — С. 414—420.
• Соллертинский И. И. Симфонии Малера // И. И. Солллертинский. Исторические этюды. — Л.: Музгиз, 1963. — С. 316—334.