Шэнэ жэлэй хасуури
| Шэнэ жэлэй хасуури | |
|---|---|
| Тэмдэглэгдэнэ | Орос гүрэндэ ажалай бэшэ үдэр |
| Һара\үдэр | Һарын литээр үбэлэй декабрь һарын 31-һээ январиин 1 эй һүни |
Шэнэ жэлэй хасуури (ород хэлэн дээрэ Новогодняя ёлка) — Шэнэ жэлэй гол тэмдэгүүдэй нэгэн болохо шэмэглэгдэһэн хасуури. Шэнэ Жэлэй угтамжын бэлдэлгэ эхилхэдээ Оросой Холбоото Уласай хүн зон гэртээ урид хасуури табижа гоёодог гуримтай. Шэнэ жэлнай олоной омог амжалтаар, огторгойн арюухан галнуудаар, шэмэг хасууряараа ялалзаад ородог гээшэ. Илангаяа буряад зон гэр гуламтаяа, хото хорёогоо арилган сэбэрлэжэ, заабол шэнээр шэрдэдэг. Бог нобшоёо хаяад, тооһо шоройгоо аршаад, Шэнэ Жэлые угтахада, хамаг һаад тодхор, нүгэл хилэнсэг үнгэрһэн жэлтэеэ хамта дэгдэжэ ошодог гэһэн үгэтэй. Илангаяа пеэшэн, эд бараан, шэрэм тогоонууд г.м һайнаар сэбэрлэгдэхэ ёһотой гэдэг. Үнгэрһэн жэлэй хара хөө тортог шэнэ жэлдэ орохо ёһогүй – гэһэн заншал наринаар сахигдадаг. Иигээд Жэлэй дүн гаргажа золгодог жэгтэйхэн үемнай хүрэжэ ерэдэг. Арад зоной һанаан тэгшэ, сэдьхэл үндэр, шэнэ жэлтэй найдалаа холбохо, ерээдүйнгөө түсэбүүдые табиха, гансал һайн һанаа һаналха эдэ бүгэдэ шэнэ жэлэй жэгтэй заншал бэлэй. Энээхэн заншалнай арад зоной сэдьхэлдэ юрөөл болон мандаг даа!
- Он жэлнай һэлгэлдээд, Шэнэ жэл
- Оройдоол гансахан һүнил даа –
- Уряалаад, жаргалынь мүнхэлөөд,
- Буряадайм найдалынь болоол даа.
- Шэнээр эрьеэ жэлнай –
- Шэнэ жэлээр, арад зомнай!
Хатан Хасуурияа хаана табихаб?
Фэн — Шуйе һургаалаар, шэмэглэгдэһэн хасуури гэр байрын зүүн — урдахи зүгтэ — баялигай талада табигдабал ехэ һайн гэжэ тоологдодог. Тиигээд, хасуурингаа доронь саарһан мүнгэ табихада болоно. Алтан шара, сагаан мүнгэн — баялигай үнгэтэй нааданхайнуудые хасууридаа үлгэхэдэ мүнгэ зөөри түргэн татагдаха гэжэ тоологдодог. Хажуугаарынь саарһан мүнгэнүүдые үлгөөд, доронь хашарһан мүнгэнүүдые сасажа табихада ехэ һайн гэдэг.
Аза талаан, амжалта туйлалтануудые уряалжа буулгахын тулада хасуурияа гэрэйнгээ тэгэн дунда табиха хэрэгтэй. Тиигээд, табан үнгын хадагай — улаан, сагаан, шара, ногоон, хүхэ үнгэнүүдтэй наадхуурнуудаар шэмэглэхэдэ һайн.
Шэнэ Жэлдэ инаг дура татажа оруулха зорилготой зон шэмэглэгдэһэн хасуурияа гэрэйнгээ баруун — урдахи талада табидаг. Тэрэнээ зүрхэнэй түхэлтэй наадахайнуудаар гоёогоод, хажуудань инагайнгаа гэрэл — зураг табигты гэһэн зүбшөөл үгтэнэ. Зохёохы ажалтай хүнүүд хасуурияа гэр байрынгаа урдахи талада табижа, алдар соло уряалха аргатай бшуу[1].
Шэнэ жэлэй хасуури хангай тайгадань бэлэг болгон орхиё
Шэнэ жэлэй гол тэмдэгүүдэй нэгэн хасуури болоно. Гэртээ ямар хасуури шэлэн абажа гоёохоор бэ? Ёһотой модон гү, али хэмэл? «Шэнэ жэлэй хасуури хангай тайгадань бэлэг болгон орхиё»[2] Иимэ гаршагтай хэмжээ ябуулга Хэжэнгын аймагта соносхогдобо. Буряад Уласай ойн ажахын агентствын болон Худанай ойн ажахын мэргэжэлтэд шэнэ жэлэй урдахана һэргылэмжын ажалаа эхилбэ.
Хуули бусаар шэнэ жэлэй хасуури отолхо ушарнуудые сараха, хүн зондо түрэл дайдадаа ханалгатайгаар хандадаг болгохын тулада иимэ ажал ябуулагдана.
Ажаглалта
На эту статью не ссылаются другие статьи Рувики. |