Орешков Сергей Николаевич
| Орешков Сергей Николаевич | |||
|---|---|---|---|
 | |||
| Түрэһэн һара/үдэр | 1916 оной июниин 20 | ||
| Түрэһэн газар | Вологдын можын Сокольскын аймагай Чуприно һуурин | ||
| Наһа бараһан һара/үдэр | 1943 оной августын 16 | ||
| Наһа бараһан газар | Харьковай можын Харьковай аймагай Васищево һуурин | ||
| Хамаадал | |||
| Сэрэгэй түрэл янзань | ябаган сэрэг | ||
| Алба хэһэн жэлнүүд | 1942 он—1943 он | ||
| Нэрэ зэргэ |
торгон сэрэгэй бага зэргын лейтенант  |
||
| Дайн/байлдаан | Эсэгэ ороноо хамгаалгын Агууехэ дайн | ||
| Шангууд ба шагналнууд |
|
||
 РУВИКИ.Медиа дахи Медиафайл | |||
Орешков Сергей Николаевич (1916 оной июниин 20-до түрэһэн, Вологдын можын Сокольскын аймагай Чуприно тосхон — 1943 оной августын 16-да наһа бараһан, Харьковай можын Харьковай аймагай Васищево тосхон) — Талын фронтын 57-дохи армиин торгон сэрэгэй буудалгын 41-дэхи дивизиин торгон сэрэгэй буудалгын 124-дэхи полкын взводой захирагша, торгон сэрэгэй бага зэргын лейтенант, Зүблэлтэ Холбооной Баатар (1943 он).
Намтар
Архангельск хотын ФЗУ-гай һургуулида (хожомынь 9-дэхи ГПТУ-дэ, мүнөөнэй Уһанай гол замуудай техникум) һураа. Вологдо хотодо түмэршэ дарханаар хүдэлмэрилөө. Комсомолой табилгаар 1935 ондо Буряад-Монголой АССР-эй Улаан-Үдэ хотодо һаяхана баригдаһан паровоз-вагон заһабарилгын заводто хүрэжэ ерээ. Паровоз суглуулдаг цехтэ түмэршэ дарханаар ажаллажа эхилээ. 1942 оной август һарада Ажалшад-Таряашадай Улаан Сэрэгтэ татагдаа. Улаан-Үдын Вагжановын жэжэ аймагай Доодо Онгостойдо Үбэр Байгалай дайшалхы ябаган сэрэгэй һургуули дүүргээ.
1943 оной апрель һараһаа Эсэгэ ороноо хамгаалгын дайнай фронтдо эдэбхитэйгээр алба хаагаа.
Баатаршалга
1943 оной августын 16-да Васищево тосхоной түлөө тулалдаанай үедэ взводой захирагша, торгон сэрэгэй бага лейтенант С. Н. Орешков байлдаанай туйлдаа хүрэһэн үедэ, дайсанай дзодһоо гаража байһан буудалгын сэрэгшэдые газарта хашажа байхада, С. Орешков дайсанай буудалгын газар тээшэ гар боомбо баряад һүрэжэ, бэеэрээ нүхыень хаагаа. Ами наһанайнгаа сэнгээр тэрэ байлдаанай үедэ взводойнгоо захиралгын дайшалхы даабари дүүргэхэ хэрэгтэ хубитаяа оруулһан байна[1][2][3].
Торгон сэрэгэй бага зэргын лейтенант Сергей Николаевич Орешковэй ударидаһан рото (тэрэ взводой захирагша байһан аад, гаран ябаһан ротын захирагшые һэлгэжэ байгаа) урагшаа мултаржа гараба. Үшөө нэгэ бага оролдолго хэбэл, рото үндэртэ гарашахаяа байна гэжэ һанагдаа. Энэнь ехэ амжалтын туйлалта тэмдэглэхэ һэн. Теэд тулалдаануудта үсөөн бэшэ болодог ёһоор хүлеэгдээгүй юумэн болобо. Үндэртэ малтагдаһан нүхэнһөө (дзот) дайсанай пулемёт оло буудалгаар сохижо эхилээ. Добтолжо байһан торгон сэрэгшэдэй үсөөхэн зонһоо бүридэһэн зурлаа тэрэ дары таһаршоо. Үзүүртэ байһан сэрэгшэдэй хэбтэшэһые Орешков хараба. Тиихэдэ пулемёт утын оло буудалгаар буудажал, буудажал байгаа. Рото ехэ хохиролдо ороо: бодохыншье, һөөргөө ябахыншье аргагүй байба. Артиллеристнүүдшье үшөө үрдижэ ерээдүй байгаа, юундэб гэхэдэ, тэдэ һөөг бургааһанһаа боложо, үндэртэ байһан нүхэ хаража шадаагүй. Орешков гар боомбо баряад, урагшаа даб гээд хүдэлбэ. Нэгэ юумэн хүл руунь гэнтэ шангаар сохижо, тэрэ унашаба. Лейтенант бодоод туршаба, үбдэгһөө дээшэ хоёр хүлдөө ехэ гэгшын үбшэн мэдэржэ, шархатаһанаа ойлгобо. Ойр тойроноо адаглан хараад, дайсанай дзодто эгээл дүтэ байжа байһанаа тэрэ элирүүлбэ. Тэдэнэрэйй захирагша коммунист Орешковэй хэлбэлзэн бодожо, урагшаа хэдэн алхам хээд, гараа даллахадань, торгон сэрэгшэд дзодой нүхэнэй хажууда гранатын дэлбэрһые хараһан байна. Дайсанай пулемёт абяагүй болошобо. Байлдагшад энэ агшан зуура хэрэглэжэ, урагшаа гүйлдэбэ. Фашис пулемёт тэдэниие дахинаа оло буудалгаар сохибо. Тэрэ үедэ Сергей Орешков дзодой эгээл хажууда хүрэжэ ерэһэн байгаа. Теэд тэрээндэ гар боомбонууд үлөөгүй, бодохо хүсэнииньшье үлөөгүй хэбэртэй — шархань ехэ хүндэ байгаа. Һүүлшынгээ хүсэ шадал суглуулжа, тэрэ дзодой амбразурада мүлхижэ ошоод, гарнууд дээрээ бодожо, сээжэ бэеэрээ тэрээниие даража унагааба. Фашис пулемёт абяагүй болошобо…
— А.А. Ярошенко[4]
Зүблэлтэ Холбооной Баатарай нэрэ зэргэ Сергей Николаевич Орешковтэ 1943 оной декабриин 20-до наһа бараһанайнь һүүлдэ олгогдоо[1].
Шагналнууд
- Зүблэлтэ Холбооной Баатарай «Алтан Одон» медаль (СССР) (20.12.1943)[1].
- Ленинэй Орден (20.12.1943).
Дурасхаал
- Сэрэгэй хубинуудай тобьёгто нэрэнь хэтэ мүнхэдөө оруулагданхай.
- Баатарай сээжэ бэе хүшөө Улаан-Үдэ хотын локомотив-вагон заһабарилгын заводой цех соо тогтоогдонхой.
- Мүн лэ Улаан-Үдэ хотодо тэрэнэй нэрээр зугаасуулгын сэсэрлиг нэрлэгдэнхэй, тэндэ 1967 ондо сээжэ бэе хүшөө табигдаһан (архитектор В. Смирнов, уран барималша М. А. Интизарян), хотын Түмэр замай хороодо дүүрэг байгуулагдаа.
- Баатарай нэрэ Архангельскын уһанай гол замуудай техникумдэ (урдань 9-дэхи ГПТУ) олгогдонхой.
- Вологдын можын Кадников хотодо дурасхаалай самбар тодхогдонхой.
- Донецк хотын нэгэ гудамжа Сергей Орешковай нэрэ зүүдэг, Донецкын 17-дохи һургуулида мүн лэ тэрэнэй нэрэмжэтэ музей бии.
- Вологдын можын Сокол хотодо Зүблэлтэ Холбооной Баатарнууд С. Н. Орешков, Н. В. Мамонов хоёрто хүшөө бодхоогдоһон[5].
- Мүн лэ Сокол хотодо С. Н. Орешковэй хүндэлэлдэ гудамжа нэрлэгдэһэн.
- Украинын Харьковай можын Васищево тосхондо 2822 совет сэрэгшэдэй хамтын хүүрэй самбар дээрэ нэрэнь оруулагданхай, тэдэнэй дунда С. Н. Орешков хүдөөлүүлэгдэһэн байна.
- Васищево тосхоной түбэй гудамжа болон һууринай дунда һургуули С. Н. Орешковай нэрэ зэргэдэ хүртэһэн байна.
Зурагуудай үзэсхэлэн
Сокол хотодо Зүблэлтэ Холбооной Баатарнууд С.Н.Орешков, Н.В.Мамонов хоёрто тодхогдоһон хүшөө
С. Н. Орешковэй хүшөө дээрэхи барельеф, Сокол хото
Улаан-Үдэ хотын С. Н. Орешковэй нэрэмжэтэ зугаасуулгын сэсэрлигтэ табигдаһан Баатарай сээжэ бэеын хүшөө
Ажаглалтанууд
- ↑ 1 2 3 Наградной лист в электронном банке документов «Подвиг народа» (архивные материалы Центрального архива Министерства обороны Российской Федерации. Ф. 33. Оп. 793756. Д. 35. Л. 206)..
- ↑ Информация в электронном банке документов Мемориал (электронный архив) .
- ↑ Информация в электронном банке документов Мемориал (электронный архив) .
- ↑ Ярошенко А.А. — На скрещениях ударов Архивная копия от 20 август 2017 на Wayback Machine // Ленинград - 1977 год
- ↑ Открытие памятника героям Советского Союза С. Н. Орешкову и Н. В. Мамонову в Пионерском сквере. Дата обращения: 24 октябрь 2021. Архивировано 25 октябрь 2021 года.
Ссылкэнүүд
- Орешков Сергей Николаевич (ород хэлэн). Сайт «Герои страны».
- Вологжане — Герои СССР.
- Орешков Сергей Николаевич. Сайт «Вологодская областная библиотека им. И. В. Бабушкина».